Wanneer mensen aan wijn denken, komen landen als Frankrijk, Italië en Spanje vaak als eerste in gedachten. Toch bewijst Nederland al jaren dat ook hier uitstekende wijnen worden geproduceerd. Een van de meest toonaangevende en innovatieve wijndomeinen is toch wel Wijngaard St Martinus van Stan Beurskens uit Vijlen, waar Nederlandse wijnen van topkwaliteit worden geproduceerd.
Wijnbouw op unieke Limburgse bodem
De wijngaarden van St. Martinus liggen op de zonnige hellingen van Zuid-Limburg. Dankzij het glooiende landschap, de kalkrijke bodem en een gunstig microklimaat beschikken de druiven over uitstekende groeicondities. De combinatie van traditionele wijnbouw en moderne technieken zorgt voor wijnen met een uitgesproken karakter en een hoge kwaliteit.
De meeste wijngaarden vinden we hoger gelegen op löss of mergel (krijtsteen) bodems. Daar waar löss vocht en voedingsstoffen goed vasthouden, levert dit ronde, fruitige wijnen op. Terwijl mergel juist frisse mineraalrijke wijnen met strakke zuren en lange houdbaarheid opleveren.
De naam St Martinus komt ook niet als een verrassing. Aangezien de kerk in Vijlen is gewijd aan de heilige St Martinus, en deze zelfde heilige ook de patroon voor de wijnbouwers rondom Tours (Val de Loire) is, was deze naam al snel gekozen.
Snelle ontwikkeling
Vanaf 2003 ondergaat Wijngaard St Martinus een snelle ontwikkeling. Wat ooit begon met 0.5ha, groeide met de aankoop van 1ha tot 2.5ha. In 2006 komt er weer 1.5ha bij. Tot 2010 groeit de aanplant tot 11,3ha. En vooral de overname van het bijna 10ha grote wijngaard Ceres in 2019 gaat het snel. Uiteindelijk anno 2024 beslaat Wijngaard St Martinus 32ha en is daarmee het grootste domein in Nederland.
Ook qua onderscheidingen is de ontwikkeling indrukwekkend. De blend van Hegel en Rondo ontving in 1999 de eerste (bronzen) medaille door Frankrijk. Deze onderscheiding betekende de eerste internationale erkenning voor het jonge Nederlandse wijnbedrijf en bevestigde dat Nederlandse kwaliteitswijn internationaal serieus werd genomen. Terwijl in 2016 Wijngaard St Martinus de 100e internationale medaille in ontvangst nam.
Innovatie als kracht
Wat Wijngaard St Martinus onderscheidt, is de voortdurende zoektocht naar verbetering. Het wijnhuis werkt met zowel klassieke als nieuwe, schimmelresistente druivenrassen die beter bestand zijn tegen het Nederlandse klimaat. Hierdoor kan duurzamer worden gewerkt met minder gewasbescherming, zonder concessies te doen aan smaak en kwaliteit.
Vooruitstrevende rode wijn en kennisoverdacht
Zo maakte Wijngaard St Martinus ook de eerste Nederlandse rode wijn van topkwaliteit in 1990. Dit was een cuvée van maar liefst 8 druivenrassen van o.a. Regent, Rondo, Hegel, Zweigeltrebe en Pinot Noir.
Daarnaast fungeert Wijngaard St Martinus sinds 2007 ook als kennis- en adviescentrum voor wijnbouw in Nederland en België.
Afvalproduct hergebruikt
In 2012 besluit Stan om van de overgebleven schillen te herbruiken en er een destillaat van te maken met een verwijzing naar de 3 Wijzen. Zo is Caspar een destillaat dat 4 jaar houtlagering heeft gehad, Melchior 6 jaar en Balthasar 10 jaar en daarmee dus dit jaar pas verschenen.
Eigen wijnkelder
En om over innovatie te spreken… in 2013 gaat de schop in de grond voor een wijnkelder en kenniscentrum dat 5 jaar later in gebruik wordt genomen. Het ontwerp is geheel duurzaam en innovatief opgebouwd. Door te werken met zwaartekracht in plaats van pompen, gebruik te maken van aardwarmte, natuurlijke reiniging van het afvalwater, hergebruik warmte en water, is het gehele centrum energie neutraal.
Sulfiet of niet?
Sulfiet wat doet dat ookelweer? Allereerst sulfiet is een natuurlijke stof die kan ontstaan bij alcoholische vergisting. Sulfiet wordt aan wijn toegevoegd om de groei van ongewenste bacteriën en gisten af te remmen. Hierdoor beschermt het de wijn tegen oxidatie. Het voorkomt wijnbederf (dat het azijn wordt) in een vroeg stadium.
Een vaak gehoorde opmerking is dat mensen hoofdpijn krijgen van sulfiet. Dit is onjuist. Sommige mensen die overgevoelig zijn voor sulfiet en/of astma patiënten kunnen klachten krijgen zoals ademhalingsproblemen, huiduitslag en maagklachten.
In 2017 komt Stan met de eerste “sulfietvrije” wijn uit Nederland. De Alba Pura is een witte wijn van Riesling waar geen sulfiet is toegevoegd. In plaats daarvan gebruikt Stan een extract van citroenmelisse, wat dezelfde werking voor ogen heeft. Maar er is nog geen wetenschappelijk bewijs voor de werking op langere termijn.
En meer
En wat dacht u van de eerste Brut Nature van Nederland die in 2015 gebotteld werd? Dat was 3 jaar eerder dan nabijgelegen Domein Holset. Ook was Stan, samen met Domein Holset aanjager voor internationale erkenning. Deze kwam in 2018 met BOB Vijlen. En één van de mogelijk meest bijzondere projecten is toch wel de Brut de Mer. Hierbij werd mousserende wijn gedurende 12 maanden gelagerd op 15m diepte in de Oosterschelde. Het was niet uniek, zie ook ons artikel over de Bodensee, maar was wel de eerste (en enige) in Nederland.
Topkwaliteit wijnen van Wijngaard St Martinus
Inmiddels beslaat het assortiment van Wijngaard St Martinus ruim 30 verschillende wijnen; mousserend, wit en rosé, monocépage of blends. Hiervan heb ik er een aantal geproefd, die ik graag met u wil delen.
Oorsprong
De SB (Stan Beurskens) Selectie “Oorsprong” is een monocépage van Riesling. Hier was ik erg nieuwsgierig naar, Nederlandse topkwaliteit Riesling is toch altijd bijzonder. De wijn heeft 8 maanden houtrijping en malolactische omzetting gehad.
Dit resulteert in een prachtige wijn met gouden glans. De aanzet is bijzonder expressief in de neus; citrus fruit en bloemig. Helaas zwakt deze sneller af dan wenselijk is. Dit wordt goed gemaakt in het palet. De wijn heeft een hoge zuurgraad en wisselt citroen en groene appel af met witte bloemen en een gelaagde honing in de afdronk. De alcohol is met 13% hoger dan gemiddeld. De afdronk is prettig en middellang. Kortom een goede Riesling die zich zeker kan meten met de Duitse concurrentie.
Prestige wit 2023
De Prestige wit is een blend van hybride of moderne rassen Souvignir Gris, Solaris en de klassieke Chardonnay. De wijn heeft maar liefst 18 maanden houtrijping gehad. Dit resulteert in een mooie strogele wijn met een gemiddeld intense neus. Hierin spelen vooral perzik, florale tonen en kamille een rol. Fruitig in de aanzet (citrus en steenfruit), met een subtiele laag van kruidigheid en vanille. De wijn heeft een gemiddelde body en bovengemiddelde zuurgraad. De afdronk is erg aangenaam. Dit is een topkwaliteit wijn die laat zien waar Nederlandse wijnen toe in staat zijn!
Multi-blend 7 zonden
Alleen de naam intrigeert al. De 7 zonden is een blend van PiWi rassen Cabernet Cantor en Cabernet Cortis. Maar is ook een blend van jaargang 2019, 2020 en 2021. De wijn heeft 18 maanden houtrijping gehad. De kruidige en krachtige tannine maken deze wijn een krachtpatser die zeker zuurstof nodig heeft voor je deze inschenkt. Wanneer de wijn te vroeg ingeschonken wordt, is de tannine erg hoekig en dominant. Wanneer de wijn de avond ervoor is geopend is er een wereld van verschil.
De wijn is diep donkerpaars van kleur met een expressieve neus van rijpe kersen, donkerfruit en kruidnagel en leer. De fijne zuren zijn prominent aanwezig, evenals de tannine (wanneer de wijn onvoldoende zuurstof heeft gehad). In de mond ervaar je een volle rijke wijn met primaire aroma’s van bramen, zwarte bessen, cassis en naast de secundaire aroma van vanille ook tertiaire aroma’s als laurier en chocolade. De wijn is een beetje drogend door de tannine structuur maar kent wel een goede lange afdronk.
Goed gestructureerde Olivier
De Olivier is een blend tussen Pinot Noir en Monarch en heeft 12 maanden houtrijping gehad.
Het is een volle sappige wijn met een medium tot diepe robijnrode kleur met een paarse gloed aan de rand. Rijk aan bramen en zwarte bessen in de neus met een zweem van specerijen. De zachte tannine voelt prettig aan bij de volle body van de wijn in combinatie met gemiddelde zuurgraad. Een heerlijk balans tussen deze aspecten dat afwisselt met het fijne zwarte fruit in combinatie met vanille tonen. De afdronk is soepel en lang.
Conclusie
Het mag duidelijk zijn dat Wijngaard St Martinus een vooruitstrevende speler in de Nederlandse markt voor topkwaliteit wijnen is. Stan Beurskens heeft een duidelijke stempel gedrukt om te laten zien waartoe Nederlandse wijnen in staat zijn. Natuurlijk heb ik slechts een viertal wijnen geproefd, maar ze zijn indrukwekkend.