Gezellige proeverij tussen de druiven

Onlangs was ik in zuid Limburg en bezocht daar verschillende wijndomeinen, zoals St Martinus en Domaine Salamander. Maar ook een andere wijngaard die hard aan de weg aan het timmeren is; Wijndomein Mergelsberg.

Mijn aandacht werd getrokken door de aanplant van Gewürztraminer, maar helaas bleek dat de opbrengst dusdanig beperkt is dat daar geen monocépage van gemaakt wordt. Maar ja, dat is achteraf. In een klein gezelschap hebben we genoten van een gezellige proeverij die in de wijngaard werd gehouden, met een korte wandeling tussen de druiven door.

Hoe het begon

De vader van Steyn had al vroeg interesse in wijnbouw. Samen met een paar vrienden begon hij met een kleine wijngaard in de jaren 80 van de 20e eeuw. Op het Mheerelindje werden Pinot Noir, Cabernet Sauvignon, Merlot, Sauvignon Blanc en Gewürztraminer aangeplant. Hieruit blijkt dat ze van een uitdaging hielden. Om een Cabernet Sauvignon rijp te krijgen in Nederland kan je met recht een uitdaging noemen!

Pas in 2010 werd het domein officieel opgericht. De focus op rode wijnen van de Vitis Vinifera-familie is gebleven, wat op zichzelf al uniek is. Blauwe druiven hebben eenmaal meer zonlicht nodig om goede rijpheid en suikergehalte te bereiken. Terwijl Nederland nou niet bekend staat om haar zonnige klimaat. Maar toch in het Noordal is dit haalbaar, dankzij een uniek microklimaat (en de klimaatverandering helpt daar ook aan bij!).

Steyn heeft na wat omzwervingen rond Amsterdam besloten terug te keren naar zijn geboortegrond en het initiatief van zijn vader overgenomen. Terwijl zijn vader nog steeds nauw betrokken is bij het wijn maken.

In 2020 kwam de wijngaard Vroelen erbij. Met de uitbreiding van 2ha kwamen er nieuwe mogelijkheden voor de verfijning van de stijl. Naast Pinot Noir en Merlot, werden ook Cabernet Franc, Sauvignon Blanc en Sémillon aangeplant.

De meest recente aanschaf in 2025 van Kutersteen completeerde de huidige grootte van Wijndomein Mergelsberg. Deze 0.5ha bevat uitsluitend Pinot Noir.

Inmiddels is het areaal uitgebreid naar ongeveer 3ha en de wijn wordt geproduceerd onder de beschermde oorsprongsbenaming BOB Mergelland.

Daarnaast zijn Steyn en zijn vader betrokken bij het wijn maken van diverse andere wijngaarden.

Mergelbergs’ terroir

Het terroir van wijndomein Mergelsberg kan met recht uniek genoemd worden. De helling van het grootste perceel ligt op een zuiden gerichte helling in het Noordal. De bodem bestaat uit een dunne toplaag van löss met daaronder Gulpens Krijt, een oude kalksteenlaag. Hierover kan je ook meer informatie vinden in het VVV in Valkenburg overigens, waar ze diep ingaan op de bodemstructuur. Bij het planten van de wijnstokken, zijn 20cm diepe gaten geboord in het kalksteen, waardoor de druivenstokken direct contact hebben met de mineraalrijke ondergrond. Dit zorgt voor optimale voeding en gecontroleerde wateropname. En dit draagt weer bij aan de verfijnde smaak van de wijnen!

De druiven worden overigens met de hand geplukt door een vast team, met een flexibele schil van vrijwilligers.

Gezellige proeverij onder een grote eik

In de wijngaard staat een markante grote eik die bewust daar gelaten wordt, hoewel deze in tijden van droogte veel water opneemt ten koste van de wijnstokken. Maar het biedt ook mogelijkheden, zoals een schitterende locatie voor een gezellige proeverij tussen de druiven.

We kregen vier wijnen voorgeschoteld waar we van onder de indruk waren!

Een gezellige proeverij tussen de druiven bij Wijndomein Mergelsberg

Sauvignon Blanc-Semillon 2025

Waarschijnlijk is Wijndomein Mergelsberg de enige in Nederland met Semillon aanplant. De wijn heeft geen malo of houtrijping gehad om de wijn zo zuiver mogelijk te houden. Wel heeft de wijn enkele maanden gerijpt in RVS vaten. De uiteindelijk blend bestaat voor 65% uit Sauvignon Blanc en 35% Semillon voor de body. Gekozen is om de fles af te sluiten met de luxe Vino-Lok, een glazen dop met kunststof ring.

Dit resulteert in een wijn die strogeel van kleur is. Verder is ze helder met een lichte kleur intensiteit met mooie tranen. In de geur echter is de wijn stuivend. Waarbij je direct denkt aan tonen van gras, groene appel, kruisbes, stro en witte bloesem.

De wijn is tintelend fris met een bovengemiddeld zuurtje. Het mondgevoel is prettig vol (mede dankzij de sémillon) met een lichte honing toets in de afdronk. Het alcohol gehalte is gemiddeld. Dit maakt het een zeer prettige wijn om van te genieten en goed te combineren met een salade van geitenkaas of schaal- en schelpdieren.

Cabernet Franc rose 2025

Deze rosé is gemaakt van 100% Cabernet Franc dat één week schilcontact heeft gehad. De wijn heeft ook malolactische vergisting ondergaan. Dit resulteert in een wijn, zalmroze van kleur met een heldere, lichte intensiteit.

In het glas is de geur intensiteit bovengemiddeld met aroma’s van aardbeien, frambozen en rozebottel.

De wijn is droog en de body is rond en aangenaam, terwijl het alcohol is gemiddeld is – de wijn ligt heerlijk op de tong. De smaak intensiteit is heerlijk met een pallet van rood fruit met een lichte kruidigheid. De afdronk is wat langer dan verwacht bij rosé waarbij de tannine meer aanwezig is dan je mogelijk zou verwachten bij rosé. Hierin galmt ook de mineraliteit van de mergelse bodem door.

Pinot Noir 2023

De 100% Pinot Noir uit 2023 heeft 10 maanden op Hongaars barrique gelegen en, zoals met alle rode wijn, malolactische vergisting ondergaan. En dat heeft de wijn erg goed gedaan! De wijn is diep donkerpaars van kleur met prachtige tranen.

In het glas kom je in aanraking met de heerlijke geur van zwarte bessen, bramen, vanille en aardse toetsen als leem. De body en alcohol zijn gemiddeld, waar de body echt wel iets voller mag zijn. De tannine is boterzacht. Diverse smaaksensaties rollen over elkaar heen, zoals zwart fruit, een prettig botertje, vanille en chocolade. De afdronk is aangenaam lang, vooral door de houtrijping.

Pinot Noir Reserve Emilia 2022

Als laatste wijn kregen we de Pinot Noir Reserve Emilia ingeschonken. De wijn is vernoemd als eerbetoon naar de moeder van eigenaar.

De wijn heeft maar liefst 24 maanden gerijpt op Hongaars barrique en vanzelfsprekend malolactische vergisting ondergaan.

Deze wijn is met recht een reserve te noemen. Hoewel de BOB Mergelland of het Nederlandse classificatie systeem deze term niet erkennen, wordt het vaak gebruikt om wijnen met een lange rijpingstijd aan te duiden. En dat komt duidelijk terug in het aroma en het palet. Hoewel de geur intensiteit gemiddeld te noemen is, zijn de aroma’s van cassis, kersen, eucalyptus, koffie en rozemarijn duidelijk aanwezig. Het is een ingetogen wijn, een echt pareltje. De stijl is complex met een gemiddelde body en zachte zeer goed geïntegreerde tannine en alcohol. De intensiteit in de mond is meer dan gemiddeld te noemen. Denk hierbij aan het palet van zwart fruit, kruiden als rozemarijn en eucalyptus, toast en koffie. De afdronk is zeer lang en aanhoudend.

Conclusie

Hiermee sluiten we een heel gezellige maar vooral geslaagde proeverij af. De druiven zijn nog niet rijp, maar daar zal snel verandering in komen.

Naast een zeer prettig gezelschap en een gastheer vol passie voor wat hij doet, zijn de wijnen ook echt goed in elkaar gezet. Ondanks dat we hier praten over druivensoorten die je niet direct in het Nederlands landschap zou verwachten, omdat ze meer en meer intense zon nodig hebben, doen ze het erg goed in Noorbeek.

Zeker met de veranderingen in klimaat, zullen we meer gaan horen van deze wijnen!

Nederlandse topkwaliteit van St Martinus

Wanneer mensen aan wijn denken, komen landen als Frankrijk, Italië en Spanje vaak als eerste in gedachten. Toch bewijst Nederland al jaren dat ook hier uitstekende wijnen worden geproduceerd.  Een van de meest toonaangevende en innovatieve wijndomeinen is toch wel Wijngaard St Martinus van Stan Beurskens uit Vijlen, waar Nederlandse wijnen van topkwaliteit worden geproduceerd.

Wijnbouw op unieke Limburgse bodem

De wijngaarden van St. Martinus liggen op de zonnige hellingen van Zuid-Limburg. Dankzij het glooiende landschap, de kalkrijke bodem en een gunstig microklimaat beschikken de druiven over uitstekende groeicondities. De combinatie van traditionele wijnbouw en moderne technieken zorgt voor wijnen met een uitgesproken karakter en een hoge kwaliteit.

De meeste wijngaarden vinden we hoger gelegen op löss of mergel (krijtsteen) bodems. Daar waar löss vocht en voedingsstoffen goed vasthouden, levert dit ronde, fruitige wijnen op. Terwijl mergel juist frisse mineraalrijke wijnen met strakke zuren en lange houdbaarheid opleveren.

De naam St Martinus komt ook niet als een verrassing. Aangezien de kerk in Vijlen is gewijd aan de heilige St Martinus, en deze zelfde heilige ook de patroon voor de wijnbouwers rondom Tours (Val de Loire) is, was deze naam al snel gekozen.

Snelle ontwikkeling

Vanaf 2003 ondergaat Wijngaard St Martinus een snelle ontwikkeling. Wat ooit begon met 0.5ha, groeide met de aankoop van 1ha tot 2.5ha. In 2006 komt er weer 1.5ha bij. Tot 2010 groeit de aanplant tot 11,3ha. En vooral de overname van het bijna 10ha grote wijngaard Ceres in 2019 gaat het snel. Uiteindelijk anno 2024 beslaat Wijngaard St Martinus 32ha en is daarmee het grootste domein in Nederland.

Ook qua onderscheidingen is de ontwikkeling indrukwekkend. De blend van Hegel en Rondo ontving in 1999 de eerste (bronzen) medaille door Frankrijk. Deze onderscheiding betekende de eerste internationale erkenning voor het jonge Nederlandse wijnbedrijf en bevestigde dat Nederlandse kwaliteitswijn internationaal serieus werd genomen. Terwijl in 2016 Wijngaard St Martinus de 100e internationale medaille in ontvangst nam.

Innovatie als kracht

Wat Wijngaard St Martinus onderscheidt, is de voortdurende zoektocht naar verbetering. Het wijnhuis werkt met zowel klassieke als nieuwe, schimmelresistente druivenrassen die beter bestand zijn tegen het Nederlandse klimaat. Hierdoor kan duurzamer worden gewerkt met minder gewasbescherming, zonder concessies te doen aan smaak en kwaliteit.

Vooruitstrevende rode wijn en kennisoverdacht

Zo maakte Wijngaard St Martinus ook de eerste Nederlandse rode wijn van topkwaliteit in 1990. Dit was een cuvée van maar liefst 8 druivenrassen van o.a. Regent, Rondo, Hegel, Zweigeltrebe en Pinot Noir.

Daarnaast fungeert Wijngaard St Martinus sinds 2007 ook als kennis- en adviescentrum voor wijnbouw in Nederland en België.

Afvalproduct hergebruikt

In 2012 besluit Stan om van de overgebleven schillen te herbruiken en er een destillaat van te maken met een verwijzing naar de 3 Wijzen. Zo is Caspar een destillaat dat 4 jaar houtlagering heeft gehad, Melchior 6 jaar en Balthasar 10 jaar en daarmee dus dit jaar pas verschenen.

Eigen wijnkelder

En om over innovatie te spreken… in 2013 gaat de schop in de grond voor een wijnkelder en kenniscentrum dat 5 jaar later in gebruik wordt genomen. Het ontwerp is geheel duurzaam en innovatief opgebouwd. Door te werken met zwaartekracht in plaats van pompen, gebruik te maken van aardwarmte, natuurlijke reiniging van het afvalwater, hergebruik warmte en water, is het gehele centrum energie neutraal.

Sulfiet of niet?

Sulfiet wat doet dat ookelweer? Allereerst sulfiet is een natuurlijke stof die kan ontstaan bij alcoholische vergisting. Sulfiet wordt aan wijn toegevoegd om de groei van ongewenste bacteriën en gisten af te remmen. Hierdoor beschermt het de wijn tegen oxidatie. Het voorkomt wijnbederf (dat het azijn wordt) in een vroeg stadium.

Een vaak gehoorde opmerking is dat mensen hoofdpijn krijgen van sulfiet. Dit is onjuist. Sommige mensen die overgevoelig zijn voor sulfiet en/of astma patiënten kunnen klachten krijgen zoals ademhalingsproblemen, huiduitslag en maagklachten.

In 2017 komt Stan met de eerste “sulfietvrije” wijn uit Nederland. De Alba Pura is een witte wijn van Riesling waar geen sulfiet is toegevoegd. In plaats daarvan gebruikt Stan een extract van citroenmelisse, wat dezelfde werking voor ogen heeft. Maar er is nog geen wetenschappelijk bewijs voor de werking op langere termijn.

En meer

En wat dacht u van de eerste Brut Nature van Nederland die in 2015 gebotteld werd? Dat was 3 jaar eerder dan nabijgelegen Domein Holset. Ook was Stan, samen met Domein Holset aanjager voor internationale erkenning. Deze kwam in 2018 met BOB Vijlen. En één van de mogelijk meest bijzondere projecten is toch wel de Brut de Mer. Hierbij werd mousserende wijn gedurende 12 maanden gelagerd op 15m diepte in de Oosterschelde. Het was niet uniek, zie ook ons artikel over de Bodensee, maar was wel de eerste (en enige) in Nederland.

Topkwaliteit wijnen van Wijngaard St Martinus

Inmiddels beslaat het assortiment van Wijngaard St Martinus ruim 30 verschillende wijnen; mousserend, wit en rosé, monocépage of blends. Hiervan heb ik er een aantal geproefd, die ik graag met u wil delen.

Nederlandse topkwaliteit wijnen van St Martinus

Oorsprong

De SB (Stan Beurskens) Selectie “Oorsprong” is een monocépage van Riesling. Hier was ik erg nieuwsgierig naar, Nederlandse topkwaliteit Riesling is toch altijd bijzonder. De wijn heeft 8 maanden houtrijping en malolactische omzetting gehad.

Dit resulteert in een prachtige wijn met gouden glans. De aanzet is bijzonder expressief in de neus; citrus fruit en bloemig. Helaas zwakt deze sneller af dan wenselijk is. Dit wordt goed gemaakt in het palet. De wijn heeft een hoge zuurgraad en wisselt citroen en groene appel af met witte bloemen en een gelaagde honing in de afdronk. De alcohol is met 13% hoger dan gemiddeld. De afdronk is prettig en middellang. Kortom een goede Riesling die zich zeker kan meten met de Duitse concurrentie.

Prestige wit 2023

De Prestige wit is een blend van hybride of moderne rassen Souvignir Gris, Solaris en de klassieke Chardonnay. De wijn heeft maar liefst 18 maanden houtrijping gehad. Dit resulteert in een mooie strogele wijn met een gemiddeld intense neus. Hierin spelen vooral perzik, florale tonen en kamille een rol. Fruitig in de aanzet (citrus en steenfruit), met een subtiele laag van kruidigheid en vanille. De wijn heeft een gemiddelde body en bovengemiddelde zuurgraad. De afdronk is erg aangenaam. Dit is een topkwaliteit wijn die laat zien waar Nederlandse wijnen toe in staat zijn!

Multi-blend 7 zonden

Alleen de naam intrigeert al. De 7 zonden is een blend van PiWi rassen Cabernet Cantor en Cabernet Cortis. Maar is ook een blend van jaargang 2019, 2020 en 2021. De wijn heeft 18 maanden houtrijping gehad. De kruidige en krachtige tannine maken deze wijn een krachtpatser die zeker zuurstof nodig heeft voor je deze inschenkt. Wanneer de wijn te vroeg ingeschonken wordt, is de tannine erg hoekig en dominant. Wanneer de wijn de avond ervoor is geopend is er een wereld van verschil.

De wijn is diep donkerpaars van kleur met een expressieve neus van rijpe kersen, donkerfruit en kruidnagel en leer. De fijne zuren zijn prominent aanwezig, evenals de tannine (wanneer de wijn onvoldoende zuurstof heeft gehad). In de mond ervaar je een volle rijke wijn met primaire aroma’s van bramen, zwarte bessen, cassis en naast de secundaire aroma van vanille ook tertiaire aroma’s als laurier en chocolade. De wijn is een beetje drogend door de tannine structuur maar kent wel een goede lange afdronk.

Goed gestructureerde Olivier

De Olivier is een blend tussen Pinot Noir en Monarch en heeft 12 maanden houtrijping gehad.

Het is een volle sappige wijn met een medium tot diepe robijnrode kleur met een paarse gloed aan de rand. Rijk aan bramen en zwarte bessen in de neus met een zweem van specerijen. De zachte tannine voelt prettig aan bij de volle body van de wijn in combinatie met gemiddelde zuurgraad. Een heerlijk balans tussen deze aspecten dat afwisselt met het fijne zwarte fruit in combinatie met vanille tonen. De afdronk is soepel en lang.

Conclusie

Het mag duidelijk zijn dat Wijngaard St Martinus een vooruitstrevende speler in de Nederlandse markt voor topkwaliteit wijnen is. Stan Beurskens heeft een duidelijke stempel gedrukt om te laten zien waartoe Nederlandse wijnen in staat zijn. Natuurlijk heb ik slechts een viertal wijnen geproefd, maar ze zijn indrukwekkend.

Verfrissend Domaine Salamander

Tijdens mijn bezoek aan Limburg bezocht ik tevens Domaine Salamander met haar wijnen die verfrissend zijn. Gelegen in het Limburgs heuvellandschap in Eyserheide nabij Gulpen, is het gesitueerd op 190m hoogte.

In 2007 begon eigenaar John Cox met het aanplanten van Pinot Noir (ruim 50% van de 2ha), naast de witte druivenvariëteiten Chardonnay, Pinot Gris, Auxerrois en Riesling. In 2013 zijn ook Siegerrebe (een druif die veel weg heeft van Gewürztraminer) en de blauwe Frühburgunder aangeplant.

John heeft bewust gekozen voor Vitis Vinifera (klassieke) druivenrassen om op deze wijze zich te onderscheiden van de vele hybride (moderne of PIWI) druivenrassen. Deze laatste zijn beter schimmelresistent en dus goed geschikt voor het vochtige weer in noord Europa. Sinds 2021 maakt John monocépage van zijn wijnen waarbij hij het hele productieproces zelf in de hand heeft. Verder probeert John steeds weer iets nieuws, zo ook zijn Eys’wijn – een wijn voortgekomen uit druiven die kort na de pluk in een vriescel ingevroren zijn.

De naam Domaine Salamander is afgeleid van de vele salamanders die het gebied rijk waren, vooral dankzij een grote vijver die inmiddels gedempt is. Verder is er een artistiek ontwerp aangegeven zodat de salamander een beetje op een wijnblad lijkt en voilà het logo werd geboren.

Ik mocht genieten van een viertal wijnen. Je kan stellen dat alle wijnen van Domaine Salamander verfrissend zijn dankzij een bovengemiddelde zuurgraad. Verder zijn ze redelijk simpel zonder veel complexiteit.

Mousserend Eys’Secco rosé

De Eys’Secco rosé 2022 is een licht mousserende wijn dat wat weg heeft van een Frizzante, een mousserende wijn volgens de transfermethode met minder dan 3 bar druk. De wijn is gemaakt van 100% Pinot Noir. Het is daarom niet verwonderlijk dat het een lichte wijn is met de nadruk op rood fruit. Dit komt niet helemaal lekker naar voren, maar je bespeurt weldegelijk een vleugje rode bessen. Het is een prettig aperitief op een zomerse dag op het terras.

Blanc de Noirs

De Blanc de Noirs 2022 is een zacht gele wijn met roze reflecties dankzij de gebruikte Pinot Noir. Een Blanc de Noir is een witte wijn gemaakt van blauwe druiven, die dankzij zachte trospersing nagenoeg geen kleur afgeven. Ook hier overheerst de zuurgraad de wijn waardoor het lijkt dat citrusfruit de boventoon voert. Het typische Pinot Noir profiel van fris rood fruit is niet terug te vinden in deze wijn.

Frühburgunder

De Frühburgunder is een wat meer zeldzame mutatie van de Spätburgunder (Pinot Noir) die vroeger rijp is. Hierdoor is deze druif ideaal voor koelere klimaten, zoals Nederland.  De wijn uit 2022 is helder rood van kleur en kenmerkt zich door het aroma van kersen en een lichte kruidigheid. Ook hier vind ik de zuurgraad erg dominant wat de afdronk dan ook erg beïnvloedt.

Vin de Noix

En tenslotte een Vin de Noix 2022. Dit werd geïntroduceerd als een wijn die je ergens tussen port en vermout moet plaatsen. Maar ook daar was ik het niet helemaal mee eens. Het mist de diepte en zwaarte van port. Ik zou eerder sherry en vermout zeggen. De wijn is wederom gemaakt van Pinot Noir in combinatie met walnoten. Dat levert een interessante authentieke wijn op. Dankzij de hogere zuurgraad is de wijn niet echt zoet van zichzelf, maar er zit zeker een zoetje in. Past beter bij een kaasplankje dan bij pure chocolade.

Conclusie

Mogelijk waren mijn smaakpapillen al beïnvloed, maar voor mij persoonlijk waren de wijnen te hoog in het zuur. Hierdoor kwamen de aroma’s niet goed tot hun recht. John komt over als een gepassioneerde wijnmaker die alleen dat doet waarvan hij denkt dat het ten goede komt aan zijn wijnen. Helaas heb ik dat niet zo mogen beleven.

Love4Wine
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.