Rhône 2023 en primeur

Het is weer even geleden dat de en primeur wijnen 2023 uit de Rhône op de markt kwamen, maar het is toch altijd even interessant om hier naar te kijken. De wijnen uit de noordelijke Rhône zijn zeer fruitgedreven, sappig en gebalanceerd met soepele tannine. Vooral de zuidelijke Rhône kenmerkt zich door een toegankelijke stijl, terwijl de noordelijke Rhône 2023 met haar verfijnde Côte-Rôtie en verfrissende witte Hermitage het ook goed doen. De vintage is meer elegant en klassiek gestoeld ten opzichte van de recente robuuste jaargangen.

Rhône oogstjaar 2023

Het jaar 2022 kenmerkte zich door het warmste groeiseizoen ooit. Kort na de oogst van 2022 begon de regenval en die stopte niet tot in december 2022. Echter begin 2023 keerde de droogte terug, waarbij de regenval in januari met 79% en in februari met 81% daalde ten opzichte van het 10-jarig gemiddelde. Ook in maart en april bleef de regen achter, waardoor in de eerste 4 maanden slechts 88mm was gevallen. Ondanks de droge start, begon de ontluiking begin april waarbij temperaturen net onder het gemiddelde bleven. In mei stegen de temperaturen en kwam de gestage regenval dat aanbleef tot eind juni. De daarop volgende maanden viel er bovengemiddeld regen, een toename van 34%.

Droog voorjaar

Van mei tot augustus lagen de temperaturen ook hoger dan gemiddeld. De combinatie van de voorgenoemde regenval en deze temperaturen droegen bij aan de ideale omstandigheden voor de valse meeldauw. Hierdoor werd ventilatie in de wijngaarden zeer belangrijk om deze schimmeldruk te verminderen. Begin juni begon de bloei, gevolgd door de vruchtzetting. In de zuidelijke Rhône stegen de temperaturen al tot boven de 30C. Droogte leek een risico te worden, omdat de zuidelijke regio hier altijd al mee worstelt. In juli kwamen de temperaturen in de noordelijke regio gelijk te liggen aan die van de zuidelijke. Half juli startte de véraison, waarbij de bladgroei weelderiger dan gebruikelijk was, dankzij de ideale groei omstandigheden.

Augustus hittegolf

Echter begin augustus kwam een hittegolf die maar liefst 16 dagen aanhield met een piek van 41C. Daarnaast brachten de nachten niet de benodigde verkoeling. Deze extreme hitte zorgde voor een stilstand van het rijpingsproces. En zeker de jonge wijnstokken ondervonden hier schade van. Terwijl door de warme nachten de wijnstokken zich niet konden herstellen. De cruciale verkoeling én regen kwam eind augustus. Binnen een week konden de wijnstokken zich herstellen, maar helaas niet alle stokken konden zich volledig herstellen. En dat bespeur je in de florale tonen in sommige wijnen.

Eind augustus begon de eerste pluk voor witte druiven terwijl niet alle druiven de fenolische rijpheid hadden bereikt. De eerste helft van september konden de resterende druiven goed rijpen, maar op 18 september viel er op sommige plekken in de middag binnen enige uren maar liefst 200mm water. De meeste druiven moesten voor het middaguur binnen zijn en dat was een hels karwei. De meest noordelijke regio’s van Saint Joseph, Condrieu en Côte-Rôtie ontsprongen de dans.

Wat we in het glas kunnen verwachten

Over het algemeen noteren de wijnen een lager alcohol promillage dan andere jaren dankzij het lagere suikergehalte. In sommige gevallen hebben de wijnmakers chaptalisatie toegepast om net iets meer body toe te voegen. De zuurgraad is echter aan de lage kant. Ondanks de weer extremen in augustus en september, zullen deze niet in het glas terug te verwachten zijn. In plaats daarvan zijn ze verrassend fris en evenwichtig met rijp fruit en zachte tannine voor de rode wijnen. Door de lage zuurgraad is de balans in de wijn niet optimaal en heeft de wijn naar verwachting niet de gebruikelijke levensduur – uitzonderingen nagelaten natuurlijk.

Côte-Rôtie 2023

Vooral de Côte-Rôtie heeft geprofiteerd omdat de september regen was uitgebleven en de nazomer zeer goed was. De 2023 en primeur wijnen uit deze noordelijke Rhône appellatie zijn fris en bijzonder elegant. Van de beroemde Hermitage heuvel zijn de wijnen van E Guigal, Maison Chapoutier en M Sorrel bijzonder goed dankzij de wijngaarden die op het zuiden gericht zijn. De wijnen kenmerken zich door hun rijpe fruitaroma’s en medium tot volle body met een laag tot gemiddeld tannine structuur.

Cornas, St Joseph en Condrieu

In de rode appellatie Cornas waren de druiven geplukt voor de regen van midden september. Dankzij de granieten bodems, zijn de wijnen vlezig, minder elegant, maar wel met mooi smaakprofiel. Het zijn echter geen echte knallers. De wijnen van St Joseph en Condrieu zijn elegant en levendig, maar laten geen blijvende indruk achter.

Crozes-Hermitage

De grootste appellatie Crozes-Hermitage laat een gemengde indruk achter. Het verschil in kwaliteit is natuurlijk terug te leiden tot de hevige regenval en ook de hagelschade. Doordat maar liefst 60% van de wijngaarden biologisch werken, laadt de schade als gevolg van meeldauw en hagel diepere sporen achter dan ergens anders. En dus is ook sorteren erg belangrijk om goede kwaliteit druiven te plukken.

ChateauNeuf-du-Pape en Gigondas

In de zuidelijke Rhône is lijkt de Syrah erg goed te zijn, maar de Grenache lijkt echt van een ander niveau te zijn. Bij ChateauNeuf-du-Pape is het ook gemengd, er zijn enorm goede wijnen maar ook mindere omdat de balans tussen zuurgraad en alcohol niet optimaal is, gecombineerd met overrijp fruit.

De en primeur 2023 wijnen uit Gigondas in de zuidelijke Rhône zouden een stabieler alternatief kunnen zijn, omdat de wijnen daar meet consistent zijn. Ze zijn frisser en eleganter dan 2022 en hebben een mooi balans en lange afdronk.

Krachtige en fabelachtige wijnen uit de noordelijke Rhône

Vorige week hebben we uitgebreid kennis gemaakt met de Rhône méridional. Ongeveer 95% van alle Rhône wijn is afkomstig uit de zuidelijke zus. Wat ook niet verrassend is wanneer je je beseft dat de Rhône septentrional slechts 2.800ha omvat. De oplettende lezer kan zich mogelijk herinneren dat de gehele Rhône 68.000ha beslaat! Een andere mooi vergelijk is het aantal appellaties, daar waar je in de zuidelijke Rhône meer dan 20 bevat, zijn er slechts 8 in de noordelijke Rhône. Echter het zijn wel de fabelachtige en krachtige wijnen die uit de noordelijke Rhône komen.

De noordelijke Rhône begint bij Vienne en strekt zich langs de rivier uit tot aan Valence. Hier vind je wijnen van Syrah die zijn gelijke in de wereld niet kent. De andere belangrijkste (witte) druivensoorten zijn Viognier, Marsanne en Roussanne. Desondanks produceert men hier 95% rode wijn!

Significant verschil in klimaat en terroir

Daar waar de zuidelijke Rhône een warme droge mediterraans klimaat kent, is het aan zienlijk koeler en vochtiger in de noordelijke Rhône. Het groeiseizoen is daardoor korter. Het unieke mediterraanse klimaat gecombineerd met de steile heuvels en stenige bodem zijn perfect voor de druiven die binnen de appellatie wetgeving zijn toegestaan.  Samen met het vochtige klimaat dat afgegeven wordt door de Rhône ontstaat hier een micro klimaat en terroir.

De wind die door de noordelijke Rhône, la Blise genaamd, blaast volgt op de regen, waardoor de vochtigheid weggenomen wordt en de druiven dus beschermd zijn tegen ziektes en schimmels. Dit in tegenstelling tot de zuidelijke Rhône waar de wind voorloopt op de regenval.

De druivenstokken staan aangeplant op de smalle terrassen die zijn aangelegd op steile hellingen boven de Rhône. Vaak staan deze op de rechteroever om zo te profiteren van de langste zonuren. Dan krijg je druiven die optimaal kunnen profiteren en kunnen ze optimaal rijpen.

De verschillende wijnmaak keuzes

Hoewel in dit gebied slechts één rode druivensoort voorkomt in dit gebied, is de stijl van de wijn zeer verschillend. Vooral ingegeven door het terroir, de traditie en de keuzes van de wijnmaker. Zo heb je wijnmakers die de steeltjes niet verwijderen en het gebruik van nieuw eiken vaten mijden. Andere producenten ontstelen de druiven (gedeeltelijk). En sommige huizen kiezen 100% nieuw frans eiken vaten om de wijn te laten rijpen, terwijl anderen mogelijk helemaal geen eiken hout toepassen.

Al deze verschillende toepassingen in het wijn maken, krijg je verschillende wijnstijlen. De keuze om te ontstelen of niet heeft invloed op de tannine structuur. Steeltjes en druivenpitten geven immers tannine. Terwijl houtrijping een heftige tannine structuur kan verzachten, de wijn soepeler en toegankelijker kan maken en tegelijkertijd een aangename vanille aroma toevoegen!

De appellaties

Krachtige fabelachtige wijnen uit noordelijke Rhône

Zoals gezegd zijn er acht appellaties in de noordelijke Rhône die krachtige en fabelachtige wijnen voortbrengen. Maar waarom is dit eigenlijk? Gezien de omvang van de regio, is de opbrengst ook navenant laag. En hoewel de regio ook wijnen voortbrengen die jong gedronken kunnen worden, zijn de beste wijnen pas na zo’n 20 jaar echt op dronk! Daarnaast zijn er ook producenten die extreem lage hoeveelheden op de markt brengen. En dan bedoelen we slechts 100-300 kisten! En dat zie je vanzelfsprekend terug in de prijs.

Eigenlijk pas in de jaren 80 van de vorige eeuw kwam de wijn echt in opkomst. Vooral dankzij de uitmuntende kwaliteitswijnen van de producent Guigal en de wijn goeroe Robert Parker.

Côte Rôtie, de geroosterde helling

De meest noordelijk gelegen appellatie. Côte Rôtie betekent “geroosterde helling”, wat eigenlijk al aangeeft dat het microklimaat hier warm tot heet is. Overigens is de naam lichtelijk misleidend; het zijn meerdere hellingen die vooral op de rechteroever op het zuiden en zuidoosten gelegen zijn. Er zijn twee sub-gebieden; Côte Blonde in het zuiden met haar granieten en leisteen bodem. En Côte Brune in het noorden met donkere ijzerrijke schist bodem.

In de Côte Rôtie produceert men rode wijn van Syrah en soms geblend met Viognier (max 20%). Vaak is wijn geblend van druiven van Côte Blonde en Côte Brune. De druiven uit de Côte Blonde eerder rijpen, zijn lichter van kleur hebben minder tannine en accentueren rood fruit. Terwijl de Côte Brune juist diepgekleurde gestructureerde tanninerijke wijnen voortbrengt waar eerder zwart fruit in domineert. Er zijn 330ha aan wijngaarden, wat inclusief 73 officieel geregistreerde lieux-dits is, die 15.000 flessen wijn voortbrengen. Overigens druiven die staan aangeplant op het vlakkere land boven deze hellingen, komen op de markt onder de algemene appellatie Côte du Rhône.

Het grote verschil tussen een Côte Rôtie en een Hermitage is de expressieve neus, mede ondersteunt door de blend met Viognier. De beste wijnen hebben een complexe aroma van gebakken bacon, rood en zwart fruit, kirsch, mineralen, peper, specerijen een aarde tonen. De lange afdronk wordt gedragen door de zuren en de heerlijke concentratie van aroma’s. Over krachtige fabelachtige wijnen uit de noordelijke Rhône gesproken.

Volle vettige Condrieu

Dit is een appellatie waar uitsluitend witte wijn van Viognier wordt geproduceerd. Op de 200ha vind je zelfs enkele oude wijnstokken van meer dan 80 jaar oud! De wijn dient te rijpen in frans eiken vaten. Vaak is er schilcontact en malolactische omzetting. Gemiddeld rijpt de wijn 6 tot 9 maanden op hun bezinksel voor het bottelen. De wijn is vol en vettig, wat molliger en heeft een lagere zuurgraad. Een heerlijke klassieker ideaal voor bij visgerechten.

Chateau Grillet, een eenling in de regio

Net als Condrieu AOC, maakt men hier alleen witte wijn van Viognier. Echter er is maar één producent, Chateau Grillet die slechts 10.000 flessen op de markt zet. Het is tevens de eerste wijnproducent in de Rhône die wijn produceert, bottelt en verkoopt onder haar eigen naam. De wijngaard is 3.8ha, echter slechts 1.7ha staat aangeplant en is daarmee de kleinste appellatie van Frankrijk.

De wijn is dikker dan andere Viognier wijnen uit de regio en bevat meer mineraliteit en elegantie. Het fruit is net iets minder rijp dan bij Condrieu wijnen met tonen van witte perzik, een rokerige hint (afgegeven door vuurstenen bodem) en butterscotch.

Wanneer je een dikke portemonnee hebt en witte fabelachtige krachtige wijnen uit de noordelijke Rhône wilt proberen, is dit zeker een aanrader!

Saint Joseph

Saint Joseph (voorheen Vin de Mauves) geeft rode wijn van Syrah, geblend met Marsanne en Roussanne (max 10%). Maar ook witte wijn uitsluitend van Marsanne en/of Roussanne. Het omvat 1.370ha wijngaarden. Het kwaliteitsverschil binnen deze regio kan schrikbarend groot zijn. Dit is ingegeven door de wijngaarden die op de steile hellingen liggen en hoge kwaliteitswijnen levert (vergelijkbaar met die van de Côte Rôtie) ten opzichte van de wijn afkomstig van de glooiende heuvels. Een gevolg is natuurlijk dat de prijzen veel gunstiger zijn. Overigens zijn dit ook de wijnen die beter jong gedronken kan worden. De betere wijnen vind je naar het zuiden in deze regio, gelegen dicht bij Hermitage.

Probeer eens de biodynamische wijn van Chapoutier bij Gall; heerlijk rood fruit en bloemig met specerijen en laurierdrop.

Crozes Hermitage

Net als St Joseph een appellatie van rode wijn (waarbij de blend max 15% Marsanne en Rousanne mag zijn) en witte wijn. Met ruim 1.800ha aan wijngaarden die 76.000hl wijn opleveren is dit de grootste appellatie.

Crozes Hermitage ligt op een heuvel rondom Hermitage AOC en de wetgeving is hier minder streng. Vandaar dat de opbrengst ook vele malen hoger ligt. De regio wordt gedomineerd door coöperaties die de wijn op de markt zetten. De wijn varieert van simpel en toegankelijk tot fantastische Syrah’s.

De parels van de Hermitage

Op de linkeroever boven de stad Tain ligt Hermitage. Deze appellatie is niet gedomineerd door grote huizen, maar is gekenmerkt door kleinschalige familie domeinen. Samen met Côte Rôtie zijn dit de wijnen die van de hoogste kwaliteit genieten. Met slechts 134ha produceert men hier 4.700hl.

De rode wijn domineert met zo’n 68%. Deze wijn kan je rustig 5 tot 10 jaar weg leggen, dat heeft deze wijn echt nodig. Je wordt dan verwelkomt met een neus van bramen, zwarte bessen, zoethout, koffie en gedroogde kersen. Deze wijnen zijn niet goedkoop omdat ze continue internationaal hoge ogen gooien en zeer gewild zijn.

De witte wijn van Marsanne en Roussanne kent een volle body maar wordt pas gewaardeerd wanneer deze vele jaren op fles is weggelegd waardoor de aroma’s zich ten volle kan ontwikkelen.

Wat overigens minder bekend is, is dat in de Hermitage ook zoete wijn heeft volgens de relatief onbekende Vin de Paille methode (“wijn van stro”-methode). Volgens deze methode worden de hand geplukte druiventrossen op een bed van stro gelegd om in de zon te drogen. Ook dit is handmatig om te voorkomen dat druiventrossen geplet worden en dus bevattelijk voor rot. Wanneer, na ongeveer 3 weken, deze de juiste suiker concentratie bereikt hebben (350-400 gram per liter), worden de trossen geperst om vervolgens te weken voor 10 dagen. Vervolgens gaat de wijn fermenteren voor ongeveer zes maanden. Uiteindelijk kenmerken deze wijn zich door hun lage alcohol (8-9%) en een intense honing en steenfruit karakter.

De krachtigste en tanninerijke wijnen uit de Cornas

Uitsluitend rode wijn van Syrah en misschien wel de meest ondergewaardeerde regio. De wijn verbetert wanneer deze enkele jaren weg is gelegd. In de huidige consumptie maatschappij, waar men wijn zo spoedig mogelijk wilt drinken, heeft men niet altijd dit geduld.

In het noorden bestaat de bodem vooral uit graniet en kalksteen, terwijl in het zuiden de bodem meer graniet en zand vertoont. Het zijn rustieke, tannine rijke wijnen waar zwart fruit in domineert. De wijnen zijn niet goedkoop te noemen vanaf €25. Neem bijvoorbeeld Vidal-Fleury bij Gall.

Saint Péray

Misschien wel de meest eigenzinnige regio met slechts 103ha; hier komt mousserende wijn (40%) van Marsanne en Roussanne vandaan alsmede witte stille wijn (60%). De mousserende wijn is gemaakt volgens de méthode traditionelle. Deze wijnen zijn eigenlijk alleen in Frankrijk te vinden.

Producenten hebben een voorkeur voor Marsanne en Roussanne vanwege haar karakter van citrus, florale tonen en bijenwas ingepakt in een wijn met een uiterst goede zuurverhouding.

Krachtige fabelachtige wijnen

We hebben een tipje van de sluier opgelicht, maar bedenk de wijnen zijn hier niet goedkoop. Het is zeker de moeite waard om zelf de regio te verkennen en bedenk dat je mooie alternatieven voor prijs-kwaliteit in St Joseph en Crozes Hermitage kan vinden.

Een ander alternatief is het IGP Collines Rhodaniennes. Dit zijn wijnen van druiven uit de gehele noordelijke Rhône (en dus niet slechts uit één subregio). Maar geeft een mooi blik in wat voor prachtige wijnen deze regio voortbrengen.

Love4Wine
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.