Het is weer even geleden dat de en primeur wijnen 2023 uit de Rhône op de markt kwamen, maar het is toch altijd even interessant om hier naar te kijken. De wijnen uit de noordelijke Rhône zijn zeer fruitgedreven, sappig en gebalanceerd met soepele tannine. Vooral de zuidelijke Rhône kenmerkt zich door een toegankelijke stijl, terwijl de noordelijke Rhône 2023 met haar verfijnde Côte-Rôtie en verfrissende witte Hermitage het ook goed doen. De vintage is meer elegant en klassiek gestoeld ten opzichte van de recente robuuste jaargangen.
Rhône oogstjaar 2023
Het jaar 2022 kenmerkte zich door het warmste groeiseizoen ooit. Kort na de oogst van 2022 begon de regenval en die stopte niet tot in december 2022. Echter begin 2023 keerde de droogte terug, waarbij de regenval in januari met 79% en in februari met 81% daalde ten opzichte van het 10-jarig gemiddelde. Ook in maart en april bleef de regen achter, waardoor in de eerste 4 maanden slechts 88mm was gevallen. Ondanks de droge start, begon de ontluiking begin april waarbij temperaturen net onder het gemiddelde bleven. In mei stegen de temperaturen en kwam de gestage regenval dat aanbleef tot eind juni. De daarop volgende maanden viel er bovengemiddeld regen, een toename van 34%.
Droog voorjaar
Van mei tot augustus lagen de temperaturen ook hoger dan gemiddeld. De combinatie van de voorgenoemde regenval en deze temperaturen droegen bij aan de ideale omstandigheden voor de valse meeldauw. Hierdoor werd ventilatie in de wijngaarden zeer belangrijk om deze schimmeldruk te verminderen. Begin juni begon de bloei, gevolgd door de vruchtzetting. In de zuidelijke Rhône stegen de temperaturen al tot boven de 30C. Droogte leek een risico te worden, omdat de zuidelijke regio hier altijd al mee worstelt. In juli kwamen de temperaturen in de noordelijke regio gelijk te liggen aan die van de zuidelijke. Half juli startte de véraison, waarbij de bladgroei weelderiger dan gebruikelijk was, dankzij de ideale groei omstandigheden.
Augustus hittegolf
Echter begin augustus kwam een hittegolf die maar liefst 16 dagen aanhield met een piek van 41C. Daarnaast brachten de nachten niet de benodigde verkoeling. Deze extreme hitte zorgde voor een stilstand van het rijpingsproces. En zeker de jonge wijnstokken ondervonden hier schade van. Terwijl door de warme nachten de wijnstokken zich niet konden herstellen. De cruciale verkoeling én regen kwam eind augustus. Binnen een week konden de wijnstokken zich herstellen, maar helaas niet alle stokken konden zich volledig herstellen. En dat bespeur je in de florale tonen in sommige wijnen.
Eind augustus begon de eerste pluk voor witte druiven terwijl niet alle druiven de fenolische rijpheid hadden bereikt. De eerste helft van september konden de resterende druiven goed rijpen, maar op 18 september viel er op sommige plekken in de middag binnen enige uren maar liefst 200mm water. De meeste druiven moesten voor het middaguur binnen zijn en dat was een hels karwei. De meest noordelijke regio’s van Saint Joseph, Condrieu en Côte-Rôtie ontsprongen de dans.
Wat we in het glas kunnen verwachten
Over het algemeen noteren de wijnen een lager alcohol promillage dan andere jaren dankzij het lagere suikergehalte. In sommige gevallen hebben de wijnmakers chaptalisatie toegepast om net iets meer body toe te voegen. De zuurgraad is echter aan de lage kant. Ondanks de weer extremen in augustus en september, zullen deze niet in het glas terug te verwachten zijn. In plaats daarvan zijn ze verrassend fris en evenwichtig met rijp fruit en zachte tannine voor de rode wijnen. Door de lage zuurgraad is de balans in de wijn niet optimaal en heeft de wijn naar verwachting niet de gebruikelijke levensduur – uitzonderingen nagelaten natuurlijk.
Côte-Rôtie 2023
Vooral de Côte-Rôtie heeft geprofiteerd omdat de september regen was uitgebleven en de nazomer zeer goed was. De 2023 en primeur wijnen uit deze noordelijke Rhône appellatie zijn fris en bijzonder elegant. Van de beroemde Hermitage heuvel zijn de wijnen van E Guigal, Maison Chapoutier en M Sorrel bijzonder goed dankzij de wijngaarden die op het zuiden gericht zijn. De wijnen kenmerken zich door hun rijpe fruitaroma’s en medium tot volle body met een laag tot gemiddeld tannine structuur.
Cornas, St Joseph en Condrieu
In de rode appellatie Cornas waren de druiven geplukt voor de regen van midden september. Dankzij de granieten bodems, zijn de wijnen vlezig, minder elegant, maar wel met mooi smaakprofiel. Het zijn echter geen echte knallers. De wijnen van St Joseph en Condrieu zijn elegant en levendig, maar laten geen blijvende indruk achter.
Crozes-Hermitage
De grootste appellatie Crozes-Hermitage laat een gemengde indruk achter. Het verschil in kwaliteit is natuurlijk terug te leiden tot de hevige regenval en ook de hagelschade. Doordat maar liefst 60% van de wijngaarden biologisch werken, laadt de schade als gevolg van meeldauw en hagel diepere sporen achter dan ergens anders. En dus is ook sorteren erg belangrijk om goede kwaliteit druiven te plukken.
ChateauNeuf-du-Pape en Gigondas
In de zuidelijke Rhône is lijkt de Syrah erg goed te zijn, maar de Grenache lijkt echt van een ander niveau te zijn. Bij ChateauNeuf-du-Pape is het ook gemengd, er zijn enorm goede wijnen maar ook mindere omdat de balans tussen zuurgraad en alcohol niet optimaal is, gecombineerd met overrijp fruit.
De en primeur 2023 wijnen uit Gigondas in de zuidelijke Rhône zouden een stabieler alternatief kunnen zijn, omdat de wijnen daar meet consistent zijn. Ze zijn frisser en eleganter dan 2022 en hebben een mooi balans en lange afdronk.

