Spanje Archieven - Love4Wine

24 maart 202631 maart 2026

Stormachtig Cava

De DO Cava uit Spanje is een uitzonderlijke wijnregio met een ontwikkeling die je stormachtig kan noemen. Cava startte als een methode dat uitgroeide tot een wijngebied. En dat is op zichzelf al bijzonder te noemen. Dit gebrek aan geologische afbakening heeft zeker bijgedragen aan het succes van Cava, maar er is meer. Cava wordt vaak gezien als de “spaanse mousserende wijn” en niet meer dan dat. En niet als het bijzondere product uit een bijzonder Catalaans herkomstgebied.

Methode Traditionelle

Cava is, net als Champagne, gemaakt volgens de Methode Traditionelle. Dat betekent dat er een basiswijn wordt gemaakt, die wordt gebottled. Waarna op de fles een tweede vergisting plaatsvindt. Met dosage ontstaat er een mousse, zijnde een bijproduct van de alcoholische vergisting. De koolzuur geeft in eerste instantie een harde mousse. Dat herken je vaak in de basis segment wijnen.

Aanwezige stikstof zorgt voor dat deze harde mousse romiger wordt. Ook een langzame tweede vergisting draagt bij dat de mousse zachter overkomt. Of lagere druk in de fles draagt hieraan bij. Wijnmakers hebben dus vele keuzes tot hun beschikking. Maar de belangrijkste drijfveer is autolyse. Hier zit echter een grens aan. Na een jaar of zeven of acht zijn de stoffen die autolyse bewerkstelligen wel verdwenen in de wijn. En na vier jaar is de zuurstof opgebruikt, zodat de gist cellen geen zuurstof meer kunnen opnemen. En gaat oxidatie een rol spelen.

Cava vs Champagne

Overal vinden we mousserende wijnen volgens de Methode Traditionelle. Denk aan Champagne, diverse Crémant wijnen, Cava, Franciacorta, Cap Classique. En wanneer je Cava vergelijkt met haar grote zus Champagne, is het interessant te weten dat de cava productie ongeveer 85% is aan die uit Champagne, terwijl de prijs slechts 30% is! De Cava wijnboeren verdienen dus aanzienlijk minder, terwijl de wijn op dezelfde wijze geproduceerd wordt.

In tegenstelling tot Champagne, is merendeel van de Cava simpel gemaakt en een stuk goedkoper. Er is onvoldoende aandacht voor hoogwaardige Cava en dus het marketing apparaat blijft achter ten opzichte van Champagne. En daarbovenop is de oprichting van DO Corpinnat een klap in het gezicht voor Cava. Deze afsplitsing voor strengere regels maakt het voor de consument nog onduidelijker.

Huidige regelgeving

De regelgeving in DO Cava was de laatste keer in 2020 aangepast. Cava mag geproduceerd worden in vier productiezones die de vroegere regio’s hebben vervangen. Dit zijn Comtats de Barcelona, Valle del Ebro, Vinedos de Almendralejo en Requena. Vanzelfsprekend neemt Comtats de Barcelona de belangrijkste plaats in, met maar liefst 95% van de Cava-productie.

Cava kent vier kwaliteitsniveau’s. de meest eenvoudige (en meest verkochte) is de Cava de Guarda. Deze heeft minimaal negen maande rijping, gevolgd door Cava de Guarda Superior Reserva met minimaal achttien maanden rijping. De top categorieën zijn Cava de Guarda Superior Gran Reserva met dertig maanden rijping en Cava de Guarda Superior Paraje Calificado , een single vineyard Cava met meer dan dertig maanden sur lies rijping.

Alleen de Cava de Guarda heeft vanaf 2025 geen verplichting biologisch te zijn, de andere drie niveau’s hebben deze verplichting wel.

Comtats de Barcelona

Binnen Comtats de Barcelona vinden we vijf subzones, te weten Valls d’Anoia-Foix (met de Cava-hoofdstad Sant Sadurni d’Anoia), Serra da Mar, Conca del Gaia, Serra de Prades en Pla de Ponent.

De wijngaarden zijn allemaal biologisch gecertificeerd, met wijnstokken die minimaal 10 jaar oud zijn. Dit vertaalt zich in het feit dat de druiven uitsluitend voor de topcuvées geproduceerd mogen worden. De kwaliteit wordt nog benadrukt doordat de opbrengst per hectare is gelimiteerd tot 10.000kg (gelijk aan de Champagne-streek in 2024 (in 2025 was dit het laagste ooit met 9.000kg). Tenslotte is de wijn volledig traceerbaar van de oost tot de fles! Dit onderschrijft de vooruitstrevendheid van DO Cava.

Maar ondanks dat voor de topcuvées geproduceerd mag worden, komt 90% van de reguliere Cava’s uit deze subzone.

Valls d’Anoia-Foix

Dit gebied wordt gevormd door een brede vallei tussen twee bergketens: de kustbergen van de Massís del Garraf, en de pre-kustgebergte, parallel en enkele kilometers landinwaarts van de Middellandse Zeekust. Het ligt tussen de historische steden Barcelona en Tarragona.

De open vallei loopt zachtjes af van de indrukwekkende rotsachtige massa van Montserrat naar de zee. Het wordt gevormd door een veelheid aan heuvels en kleine heuvels gevormd door de stroomgebieden van de rivieren Anoia en Foix, waaraan deze subzone van Cava zijn naam ontleent.

Het heeft een gematigd klimaat vanwege de nabij gelegen Middellandse Zee en de bescherming van koude noordelijke winden door het Montserrat gebergte. De voornaamste druiven hebben zich aangepast aan hun landschap; Xarel-lo overheerst in het kustgebied, Macabeo (Viura) in de vallei en Parellada in de hoger gelegen wijngaarden.

Serra da Mar

Op 15km ten noorden van Barcelona vinden we Serra da Mar. Met uitzicht op zowel de Middellandse Zee als de stad Barcelona geniet deze regio van een mediterraan klimaat. De regio wordt beschermt door de Serralada da Marina tegen de noordenwind. Het onderscheidt zich door haar zanderige, doorlatende, intens doorlatende grond die gemakkelijk te bewerken is, niet erg kalkhoudend is en de druiven een natuurlijke zuurgraad geeft die ideaal is om maandenlang in kelders te rijpen. De bodem staat ook bekend als sauló. De Xarel-lo druivensoort is dominant in deze subzone.

Conca del Gaia

De subzone Conca del Gaià gaat over de grenzen van de regio’s Tarragonès en Alt Camp. De naam verwijst naar de rivier de Gaià die door deze subzone gaat. De regio heeft een typisch mediterraan klimaat van milde winters en hete zomers, getemperd door de zeebries.

Serra de Prades

Ten noorden van Conca del Gaia, grenzend aan de regio Lleida, liggen de wijngaarden van Serra de Prades. Deze subzone is vernoemd naar de Pradesbergen, een opvallend morfostructuur deel van het Catalaanse pre-kustgebergte. Deze subzone bestaat uit een vlakte die open is naar de zee en zachtjes omhoog loopt vanaf de Middellandse Zee. Het hoogtepunt zijn de toppen van het kustgebergte, dat kenmerkend is.

Op de zuidelijke helling van de bergvallei op 350 tot 600m hoog vinden we de wijngaarden, gevormd door de erosie van de Francoli en haar zijrivieren. De combinatie van de hoogte en de zeebries vormen een overgangsgebied tussen mediterraan en continentaal klimaat. We vinden hier vooral de Trepat-druif. Een inheemse rode druif die fruitige wijnen geeft.

Pla de Ponent

In het binnenland van de regio Lleida, ookwel Terres de Ponent genaamd, vinden we de subzone Pla de Ponent. Het continentale klimaat is droog met veel zonuren en grote diurnal range.

Valle del Ebro

In de Ebro rivier vallei vinden we de twee subzones Alto Ebro en Valle del Cierzo. Het heeft een typerend continentaal klimaat. Ook hier geldt grote beperkingen net als in Comtat de Barcelona. Dus we vinden hier de topcuvées.

In de Alto Ebro vloeien twee klimaten samen, de invloed van de Atlantische Oceaan in het westen en het Middellandse Zeegebied in het oosten, ingeklemd tussen de bergruggen in het noorden en zuiden. Het is hier dus iets koeler en vochtiger dan in de Cierzo-vallei.

De Cierzo vallei kent een typisch continentaal klimaat. Het meest karakteristieke is de “Cierzo”-wind, een koele, droge maar sterke wind.

Requena en Vinedos de Almendralejo

De meer zuidelijke regio’s zijn meer voor de basis Cava’s die de meeste mensen kennen.

Kortom

Cava heeft een tijd gehad dat kan worden omschreven als uitdagend, groei en stormachtig. Maar zoek eens iets verder naar een betere Cava in plaats van altijd naar de Champagne fles te grijpen, omdat die zo vertrouwd is. Neem even contact met ons op wanneer u interesse heeft in een bijzondere Cava.

21 oktober 202526 oktober 2025

Tegenslag op Canarische Eilanden

Recentelijk is het ontdekt dat de druifluis toch is gearriveerd op de Canarische Eilanden. Dit is een enorme tegenslag voor de wijnbouw op de Canarische Eilanden, vooral omdat lang werd aangenomen dat de Spaanse archipel gevrijwaard waren van de verwoestende plaag.

Met twee bevestigde gevallen op Tenerife is de phylloxera-plaag nu officieel vast gesteld op de Canarische Eilanden. Deze ontdekking veroorzaakte een schokgolf door de wijngemeenschap. Vooral omdat de wijncultuur gebaseerd is op niet-geënte oude wijnstokken.

Tot nu toe werd aangenomen dat de Canarische Eilanden één van de weinige wijnbouwgebieden ter wereld zijn die nog onaangetast waren, met dank aan haar afgelegen ligging. Andere gebieden waar phylloxera (nog) niet is vastgesteld vinden we in Chili en sommige regio’s in Australië. Ze hebben allemaal dezelfde gemene deler; het zijn afgelegen, geïsoleerde gebieden. Andere vooral zanderige gebieden, zijn ook phylloxera-bestendig gebleken omdat het insect hier niet kon overleven. Denk hierbij ook aan de Etna in Italië en Santorini in Griekenland, die bekend staan om hun zanderige vulkanische bodems.

Wat is Phylloxera precies?

Laten we nog even een stap terug nemen. Wat is Phylloxera precies? Phylloxera is een insect dat vooral onder de grond leeft. Het vindt zijn oorsprong in Amerika en is dankzij de handel per ongeluk in Europa geïntroduceerd in de 19^e eeuw. Phylloxera, in het Nederlands druifluis genaamd, voedt zich met de wijnstokwortels en bladeren. En veroorzaakt fatale wonden aan de Vitis Vinifera-planten. De uit Amerika afkomstige Vitis Riparia is druifluis bestending en had dus niet te lijden onder dit insect.

Phylloxera tegenslag op Canarische Eilanden

De schade aan de Europese wortelstok was zo groot, dat bijna de hele Europese wijnindustrie vernietigd werd. Er is tot op de dag van vandaag nog steeds geen remedie of chemische bestrijding tegen dit insect. Ook zijn er geen beperkende maatregelen.

De enige reactie op deze besmetting is het enten van de Vitis Vinifera op de wortelstok van een Amerikaanse ondersoort.

Wat is er gebeurd?

We weten niet zeker wat er nu precies gebeurd is. Maar producenten vermoeden dat een lokale bewoner een besmette wijnstok in hun tuin plantte en daarmee de plaag heeft verspreid naar een verlaten wijngaard in de Valle de Guerra. Een week later werd een tweede besmetting gemeld in La Matanza de Acentejo wat 10km verderop ligt. Beiden gebieden liggen in de DO Tacoronte-Acentejo.

Inmiddels zijn er 697 locaties getest, waarvan er bij 30 besmettingen met phylloxera geconstateerd.

Met veel verlaten wijngaarden op het eiland, bestaat de vrees dat phylloxera zich snel zou kunnen verspreiden zonder snelle actie. En aangezien alle aanplanting wordt gedaan via massale selectie, waarbij stekken worden genomen van een groep gezonde hoogwaardige wijnstokken, wordt het risico van verspreiding vergroot. Dit hanteert men om het wijnbouwerfgoed op de eilanden te behouden.

Wijnoogst 2025

Maar hoe nu verder? De oogst van 2025 is in volle gang, dus is er veel aan gelegen. Producenten van alle eilanden zijn bijeengekomen om samen protocollen op te stellen om de uitbraak in te dammen.

De AVIBO heeft een noodadvies uitgebracht om alle verdachte gevallen direct te melden en besmetting te voorkomen door kleding, laarzen en gereedschap te ontsmetten en geen bladeren van de wijngaarden in de oogstbakken te nemen.

Verder is tijdens de oogst vervoer van verse druiven tussen de eianden en verschillende appellaties verboden. Tenzij gezondheidscontroles groen licht geven. Ook is het vervoer van wijnbouwmateriaal, apparatuur, kisten en wijngaardgrond verboden. Bovendien zal het planten van nieuwe wijnstokken gedurende ten minste 12 maanden niet zijn toegestaan in besmette gebieden, waar de toepassing van fytosanitaire behandelingen verplicht zal zijn, anti-onkruidnetten moeten worden geïnstalleerd en aangetast plantaardig materiaal onder technisch toezicht moet worden vernietigd.

Op het moment heerst de hoop dat het insect alleen op bladeren is geconstateerd en niet in de wortels. Iets wat echt een groot verschil maakt.

Conclusie

Toerisme is een belangrijke inkomensbron voor de Canarische Eilanden en deze tegenslag bewijst maar weer wat voor risico’s er kleven aan grote bewegingen. Producenten willen meer strenge regelgeving en controles om het 500 jaar oude wijnerfgoed te beschermen. Mogelijk bieden de arme zanderige vulkanische bodems een uitweg.

De eilanden staan bekend om hun ongewone druivensoorten die op historische wijze worden geteeld, zoals cordon trenzado, waar takken aan elkaar worden gevlochten en horizontaal worden gekweekt, in staat om meer dan 30 voet lang te worden. Veel van deze niet-geënte wijnstokken hebben zich eeuwenlang ontwikkeld in het terroir van de eilanden en nemen een onvervangbare niche in de wijnwereld in. Het zou dus een ongelooflijk verlies zijn wanneer de wijngaarden vernietigd zouden worden.

2 september 20257 september 2025

Ergste branden sinds 60 jaar

Nadat we recentelijk over de Aude hebben geschreven, kunnen we inmiddels ook constateren dat de branden op het Iberisch schiereiland net zo verwoestend zijn. Er wordt gesproken over de ergste branden sinds 1968, dus bijna 60 jaar. Er is in ongeveer 350.000ha in Spanje en 215.000ha in Portugal ten prooi gevallen aan het vuur.

De extreme hitte, langdurige droogte en harde wind hebben diverse uitbraken in zowel Galicië als Castilla y Léon aangewakkerd. Met als gevolg een spoor van vernieling, catastrofale gevolgen voor het platteland als voor vele historische wijngaarden.

Ergste branden sinds 60 jaar Iberisch schiereiland — Bron: vinetur

Dit is zelfs in beeld gebracht vanuit de ruimte door Copernicus van de ESA.

Galicië

In de provincie Ourense tegen de Portugese grens aan, met de welbekende DO Valdeorras, DO Monterrei en DO Ribeira Sacra, is maar liefst 46.000ha land, inclusief bosgebied, akkerbouw en wijngaarden, afgebrand. Het is nog te vroeg om schattingen op te geven wat de impact op wijngaarden is. Maar gelet op de kleinschaligheid met ongeveer 1.400ha, zal de impact groot zijn.

In DO Valdeorras en DO Monterrei zijn percelen met 300 jaar oude stokken in vlammen opgegaan, terwijl andere overgebleven percelen nu worstelen met rookschade.

Wat mogelijk nog wel het ergste is, is dat maar liefst 60 gemeenten in de provincie afhankelijk zijn van hun wijngaarden die nu door de branden of rookschade beschadigd zijn. Nu wijnstokken en de oogst verloren lijkt te gaan, breken er voor de gezinnen onzekere tijden aan.

Castilla y Léon

In het aangrenzende DO Bierzo hebben ze meer geluk gehad. Hoewel de lucht zwaar was van de hangende rook, bereikten de vlammen de wijngaarden niet. In het iets zuidelijker gelegen Jamuz-vallei, nabij Herreros de Jamuz, was de schade wel groot. Maar liefst 37.000ha land is verwoest. Veel van de hoger gelegen percelen werden gelukkig bespaard.

Hier is wel een ander probleem omhoog gekomen. Door de heftige branden zijn de druiven sneller gaan rijpen. Maar missen ze de smaak. Ze hopen nu op fors koelere nachten zodat de smaakontwikkeling alsnog op gang komt.

Enorme schade door ergste branden

De schade gaat veel verder dan de brand, het is het moment van de brand. Deze brak uit slechts enkele weken voor de oogst zou beginnen. Sommige telers probeerden nog met zware machines brandgangen te maken om (een deel van) hun wijnstokken te redden. Terwijl anderen reeds moesten toekijken hoe hun perfect gerijpte druiventrossen tot as vergingen.

Hoewel druivenstokken een natuurlijke brandgang creëren, dankzij het vasthouden van vocht, hebben rook en stralingswarmte veel schade aangericht tijdens deze ergste branden in 60 jaar. Het overgebleven fruit is ongeschikt geworden voor het maken van wijn. Veel wijngaarden moeten herplant worden, wat al snel 3 jaar duurt voor ze commercieel operationeel zijn. Of zo zwaar gesnoeid worden dat het langer duurt voor ze geschikt is om druiven voor wijn te produceren.

Overigens de schade is niet beperkt gebleven tot Galicië en Castilla y Léon. Zelfs in Rías Baxias zijn er meldingen van rookschade en uitdagingen als gevolg van hoge temperaturen geweest. Dit heeft ook tot de realisatie geleid dat het risico van global warming gecombineerd met ontvolking van gebieden, tot grotere frequentie kan leiden.

Maar het gaat verder. Ook de weiden zijn zwartgeblakerd, waardoor men het vee evacueerde. Restaurants moesten sluiten en het wijntoerisme is ingestort.

Dit alles leidt tot een luide roep van de boeren voor beter bosbeheer beleid. Immers, in hun ogen heeft onvoldoende ontruiming en landbeheer (als gevolg van ontvolking) geleid tot deze situatie waarbij ongecontroleerde branden vrij spel krijgen.

Maar er is ook goed nieuws, de gemeenschap is heel hecht en helpt elkaar om de wijnindustrie weer op te bouwen. Immers, het beschermen van een wijngaard kost decennia, het verlies ervan slechts minuten.

27 mei 20259 juni 2025

Is wit de toekomst in Rioja?

In 1925 was Rioja de eerste Spaanse regio die tot de DO (Denominación de Origen) en duurde tot 1991 voordat de streek werd gepromoveerd tot DOCa (Denominación de Origen Calificada). Het jaar 2025 staat dus in teken van 100 jaar Rioja DO. Van oudsher staat Rioja bekend om haar robuuste, houtgerijpte wijnen, maar nu krijgt Rioja meer aandacht vanwege de diversiteit en kwaliteit van haar witte wijnen. In de afgelopen twee decennia is de aanplant met witte druivensoorten verdubbeld. En is nu goed voor bijna 10% van het totale wijngaardareaal in de regio. Dit heeft geleid tot de verkoop van 36 miljoen flessen witte Rioja, waardoor het op één na de grootste witte wijn producent van Spanje is geworden, achter Galicia. Je kan je hierbij dus afvragen of wit de toekomst is van Rioja.

Veranderende voorkeuren en wijnstijlen

Deze trendbreuk is vooral ingegeven doordat de voorkeuren van consumenten veranderen, naast wereldwijde trends. Jongere consumenten hebben een voorkeur voor wit ontwikkeld en zijn minder te spreken van de drogende tannine en hoog alcoholische rode wijnen. De wijnstijlen van Rioja wit zijn divers van frisse fruitige wijn tot complexe op vat gerijpte wijnen en spelen hiermee in op de toekomst.

De meeste witte Rioja wijnen zijn basiswijnen; gefermenteerd in RVS op lage temperaturen, waardoor de wijn haar aromaprofiel behoudt van citrus, bloemen en groene appel. We vinden deze wijngaarden vooral op hoogte in Rioja Alta en Rioja Alavesa, waardoor de frisheid en de zuurgraad behouden blijft. Deze wijn is vooral gemaakt van Viura en Tempranillo Blanco druiven en zijn gemakkelijk te drinken, gaan goed met salade of zeevruchten, of gewoon op zichzelf als borrelwijn.

Daarnaast produceert Rioja verfijnde witte houtgerijpte wijnen van overwegend oude Viura-stokken (ook bekend als Macabeo) die soms gemengd zijn met Malvasía Riojana of Garnacha Blanca. Wanneer Viura oudert, ontwikkelt ze een grote diepte en structuur. Hierdoor is het mogelijk de wijn lang te laten rijpen in barriques of grote vaten. Soms rijpen deze wijnen zowel op fust als fles, waardoor ze in aanmerking komen voor de Reserva of Gran Reserva classificatie. Ook deze wijnen zijn vooral afkomstig uit Rioja Alta en Rioja Alavesa, waar de koele nachten en kalkstenen bodem bijdragen aan hun complexiteit. Doordat wijnmakers vaak van technieken gebruik maken, zoals sur lie en batonnage, voegen ze smaak en textuur toe. Dit vertaalt zich vooral in lagen van rijp fruit, kruiden, vanille en nootachtige tonen, waardoor de wijnen goede partners zijn met gevogelte, kalfsvlees en oude kazen.

Witte wijnwetgeving

In 2008 paste de regelgevende raad van DOCa de wetgeving aan, dat keurde het gebruik van een zestal witte druiven goed. Naast de bovengenoemde soorten ook de lokale Tempranillo Blanco, Turruntés de Rioja en Maturana Blanco, naast de internationale Sauvignon Blanc, Chardonnay en Verdejo. Maar Viura blijft de meest dominante druif vanwege haar veelzijdigheid. Ze is in staat jonge frisse en fruitige wijnen voort te brengen, maar ook complexe vatgerijpe stijlen.

Tempranillo Blanco

Tempranillo Blanco is eigenlijk een verhaal apart. Pas in 1988 werd deze druivensoort ontdekt, als een natuurlijke mutatie van de grote rode zus. Maar inmiddels is ze uitgegroeid tot een zeer populaire druiven variëteit vanwege de intense citrusaroma’s en frisse zuren.

Turruntés de Rioja

Deze moeten we niet verwarren met de Argentijnse icoon Torrontés. Turruntés is een synoniem voor Albilla Mayor die we vooral in Extremadura, la Mancha en Andalusië vinden. De druif staat bekend licht geel-groene kleur met groene appel en grassige aroma’s. De lage zuurgraad maakt de druif tot een ideale partner voor Viura.

Malvasia Riojana

Ze behoort tot de speciale Malvasia familie die we vooral in zuid Europa terug vinden (van Canarische Eilanden tot Croatië). Malvasia staat vooral bekend om haar droge zoete wijnen. Deze druif staat minder aangeplant vanwege de vatbaarheid voor ziektes en de lagere opbrengsten. Maar ze biedt wel unieke mogelijkheden voor witte wijnen van hoge kwaliteit door een kruidige ondertoon en body toe te voegen. Maar is zelden meer dan 10% van de blend.

Maturana Blanco

Maturana Blanca wordt erkend als de oudste gedocumenteerde witte druif in Rioja, daterend uit 1622; het produceert frisse wijnen met een Atlantisch karakter. Maar speelt vandaag de dag de tweede viool, omdat het als inferieur wordt gezien. Ze rijpt vroeg met een hoge zuurgraad. Maar is ook erg gevoelig voor botrytis. Ook is ze zeer gevoelig om hoge alcohol percentages te bereiken, dus in het wijnmaken moet dit zeker in acht worden genomen. Ze voegt aroma’s van citrus en kweepeer toe aan de wijn.

Ontwikkelingen

Blenden blijft een traditie, maar we zien een langzame verschuiving naar viñedos singularis, wijn van één wijngaard. Jongere wijnmakers experimenteren met terroir-gedreven wijn. Deze locatie specifieke bottelingen leggen de nuances van de gevarieerde bodems en microklimaten van Rioja vast.

Alle activiteiten rondom het 100jarig bestaan van de regio onderstreept hoe innovatie en traditie naast elkaar kunnen bestaan. Maar ook hoe Rioja haar reputatie van hét gebied van top rode wijn heeft behouden en de toekomst van wit aan het vergroten is.

29 april 202529 april 2025

Populair Verdejo

Wie Verdejo zegt, zegt Rueda, gelegen in het binnenland van Spanje, net boven Madrid. Hier komen lekkere frisse witte wijnen vandaan, een goed alternatief voor rosé. Verdejo heeft in korte tijd enorm in populariteit gewonnen. Dit vooral dankzij haar karakteristieke smaakprofiel met een uitgesproken geur, een vleugje groene peper, een intense droge smaak maar fris met een lekkere “bite”. Verdejo is echt populair op het terras. De naam Verdejo is afgeleid van “verde” wat groen betekent. En dit komt tot uitdrukking in haar licht groengele kleur. Hoewel de druif inmiddels in meer regio’s voorkomt, zoals in Andalusië, la Mancha en Castila y Leon, zijn de beste Verdejo’s echt alleen te vinden in populair Rueda. Buiten Spanje vind je deze druif nagenoeg niet.

De meeste terrasgangers denken aan Sauvignon Blanc wanneer ze worden gevraagd naar een lekkere frisse wijn. Maar wil je eens iets anders proberen, kies dan voor Verdejo (uitspraak berdeggo). Deze is net zo stuivend, beetje grassig met wat frisse grapefruit en citroen op het palet. Of je het nu zo drinkt, of combineert met een salade of visgerecht (zonder roomsaus!), het is een uitstekende combinatie.

Verdejo uit Rueda

Het ovengrote deel van Verdejo komt uit Rueda, het heeft maar liefst 43% van de nationale markt voor witte wijn in handen. Jaarlijks wordt ongeveer 100 miljoen liter geproduceerd, waarvan maar liefst 85% de landsgrenzen niet verlaat. En van de 15% export komt het ovengrote deel terecht in, jawel, Nederland! Ons landje heeft deze druif echt omarmt, vanwege het frisse, doordrinkbare, verkwikkende en dorstlessende karakter. Maar ook omdat liefhebbers Verdejo een goed alternatief vinden voor de internationale dominante Sauvignon Blanc.

Echter de wijn is niet altijd zo lekker fris geweest. Ruim 1000 jaar produceert de Rueda regio wijn van Verdejo, maar ze waren zwaar en sherry-like. Pas in de jaren 70 van de 20^e eeuw werd nieuw leven geblazen in Verdejo, dat maakte de wijn weer populair en dat proef je nog steeds! Echter contact met zuurstof (zoals bij sherry) en zonlicht tijdens de pluk (wat eigenlijk een traditionele wijze van wijn maken is), resulteert in slappe, oxidatieve wijn. In de jaren 1970’s realiseerde men dat nachtelijk oogsten en nieuwe wijnmaaktechnieken (namelijk geen gebruik van houten vaten maar RVS), zorgden voor een geheel andere wijnstijl. Dit resulteerde in een wijn met vol karakter, structuur en kenmerkende grapefruit bitter in de afdronk.

De regio kent vele wijngaarden met kiezel- en zandgronden en wijnstokken die meer dan 100 jaar oud zijn. Met name de stokken op zanderige ondergrond zijn zo oud en hebben de phylloxera-plaag weten te overleven. Rueda DO ligt op een enorme vlakte op een hoogte van 600 tot 800 meter. Eindeloze vergezichten domineren het beeld met warme dagen en behoorlijk koude nachten. Of zoals ze het lokaal wel noemen, “negen maanden winter en drie maanden hel”. Verdejo blijft er nuchter onder en gedijt prima in dit bizarre klimaat.

Hoewel de wijn overwegend jong en knisperend is, zijn er ook wijnen met houtrijping. Een houtgerijpte Verdejo is krachtiger en dikker (ofwel een voller mondgevoel) en eerder rokerig dan fris, maar nog wel met mooie zuren. Echter bedenk wel dat er altijd wijnen van minder kwaliteit zijn die eerder naar toiletverfrisser kunnen ruiken. Kwaliteit vind je niet altijd in de goedkope regionen (lees €2-5)

Verdejo is tot veel stijlen in staat. Rueda Espumante (mousserend) is gemaakt van minimaal 75% Verdejo en aangevuld met Sauvignon Blanc. De wijn is op de traditionele wijze geproduceerd met minimaal 9 maanden rijping op haar droesem (ookwel lie genaamd). De “Gran Anada”, vintage versie, rijpt 36 maanden. Ook zijn er versterkte Verdejo wijnen. Gelet op haar historie is dat niet geheel verrassend. Deze staan bekend als Ruedo Dorado (op basis van oxidatieve rijping met gemiddeld goudgele kleur) en Rueda Palido (biologische ripjing met een blekere kleur). Alleen Bodegas de Alberto produceert deze versterkte wijnen nog.€

Premium Verdejo

Sinds 2020 is een nieuwe categorie Verdejo in omloop. Vanaf jaargang 2019 (dus op de markt verkrijgbaar sinds 2020) bestaat Gran Vino de Rueda. Om voor deze categorie in aanmerking te komen moet de wijn afkomstig zijn van minimaal 30 jaar oude wijnstokken met een opbrengst van minder dan 6.500kg per hectare. Daarnaast moet de persverhouding tussen druiven en sap 65% zijn (in tegenstelling tot 72% voor de reguliere Rueda wijn).

Oogstjaar 2024

Het Spaanse oogstjaar 2024 gaat de boeken in als een jaar met ongelijke verdeling van regenval, na enige jaren van extreme droogte en hitte. Eind oktober kwamen verwoestende stortbuien met tragische gevolgen in Valencia. Voor Rueda DO bracht deze regens verlichting waardoor 2024 een royale oogst opleverde van uitstekende kwaliteit. Oogst begon iets later als gevolg van de iets lagere temperaturen, zowel dag- als nachttemperatuur. Door deze diurnal range was langzame rijping mogelijk en bleef de zuurgraad behouden.

Wat betreft jaargang 2024 kunnen we verwachten dat Verdejo een zijdezachte textuur behoudt en aromatische spanning oplevert, waardoor ze populair zal blijven.

11 maart 202522 april 2025

Gezellige avond met een verrassende twist

We hebben weer een leuke gezellige avond gehad met veel verhalen, ervaringen en ideeën maar ook met een verrassende twist. Zo is het idee ontstaan om de beste supermarkt wijn te zoeken en hebben we een bijzondere wijn uit Indonesië mogen proberen!

Bouvret Champagne Tradition Brut

Vanzelfsprekend beginnen we met onze eigen champagne. Champagne, dankzij de hoge zuurgraad, is ideaal om de smaak in je mond te neutraliseren. Hierdoor kan je beter het reuk- en smaakprofiel beschrijven wanneer je wijn aan het proeven bent.

Bouvret is een klein wijnhuis gelegen in de Bar sur Seine, in het zuiden van de Champagne, bijna tegen de Côte d’Or aan. Het is een echte onafhankelijk en autonoom wijnhuis. Dat wilt zeggen dat ze alleen hun eigen druiven gebruiken en niet, zoals zovelen in Champagne, druiven inkopen bij andere huizen. Daarnaast wordt hier duurzaam landbouw uitgeoefend, dus zonder chemische bestrijdingsmiddelen. De champagne is een blend van 90% Pinot Noir en slechts 10% Chardonnay. En met een dosage van9 gram suiker per liter, valt deze binnen de brut categorie.

De wijn heeft een heel fijne mousse en heeft een fijne lichtgele kleur met groene schittering. De subtiele geur van citrusfruit, perzik, nectarine en brioche komt je tegemoet. De aanzet in de mond is verfrissend en lang met een licht bittere afdronk. Ook hier rollen aroma’s van citroen, perzik en geroosterd brood, brioche over elkaar.

Deze wijn is altijd een feestje en zeer toegankelijk voor iedereen. Bij ons verkrijgbaar voor slechts €21.95 – een zeer scherpe prijs voor goede Champagne.

Serra da Estrela Albariño

In de trend van de vorige proeverij, zijn we nog even in Spanje gebleven. Alvarinho is een druivenras die veel in Rias Baixas, Galicië staat aangeplant. Rias Baixas ligt tegen de Atlantische Oceaan, net boven Portugal en geniet van een mild klimaat. Het wijnhuis Adegas Valminor bevindt zich in de Salnés-vallei, nabij de stad Meis, het hart van de regio. De wijngaarden gelegen in de Valle O Rosal zijn gemiddeld 20 tot 80 jaar oud. De druiven worden met de hand geplukt en vergisten op RVS tanks om zo hun natuurlijke fruitsmaken te behouden.

De strogele wijn heeft een aangename geur van citrus, perzik en bloesem. Bij een eerste slok bespeur je ook de ziltigheid die de Atlantische Oceaan met zich meebrengt. Een prettig balans tussen de hoge zuurgraad, alcohol en prettige body. En een afdronk waarbij de frisheid goed lang aanhoudt.

De wijn werd vergezeld met in knoflook en rode peper gebakken gamba’s en zalm met monchou-rode pesto op een toastje. Een heerlijke combinatie die de wijn goed deed uitkomen!

Bent u ook nieuwsgierig geworden naar deze wijn? Deze is bij ons verkrijgbaar voor slechts €12.95.

Secateurs Chenin Blanc

Deze wijn van de typische Zuid Afrikaanse vlaggenschip Chenin Blanc komt uit handen van Adi Badenhorst en zijn AA Badenhorst Family Estate. Hij is opgegroeid tussen de wijnstokken en ontdekte Swartland als een regio met veel toekomstpotentieel. Swartland ligt ongeveer 100km boven Kaapstad en net iets verder landinwaarts, zodat de oceaan net iets minder vat heeft. Het kenmerkt het hete en droge klimaat. Hij verbouwt ook op een biologische wijze op een traditionele wijze. De Chenin Blanc is afkomstig van de Kalmoesfontein wijngaard, die op de noordelijke helling van de Paardenberg Mountain ligt. Dit is de koele helling waarbij de druiven als bushvine aangeplant staan. Dit zijn laag bij de grond gesnoeide struiken zodat ze minder vatbaar zijn voor wind. Daarnaast betreft het stokken die reeds in 1960 en 1970 zijn aangeplant. Dus exceptioneel oude wijnstokken die zeer geconcentreerde druiven opleveren.

De druiven als volledige tros geperst om daarna op haar grove lie gedurende 7 maanden te rijpen. Dit resulteert in een mooie goudgele wijn met in de neus appel banaan, cantaloupe meloen en abrikoos. Echter na een eerste slok word je verrast door een frisse appel, hooi, honing en oranjebloesem. De body is vol met dank aan de lie rijping. De afdronk is heerlijk lang nagenieten.

Heerlijk geserveerd met een kaasplankje.

Gallinas & Focas

Voor rood gaan we weer even terug naar Spanje. Wel te verstaan een regio mensen vooral kennen als vakantiegebied: Mallorca. Ook op dit eiland vinden we wijngaarden en vooral van het inheemse druivenras Manto Negro.

Het wijnhuis Gallinas & Focas is een bijzonder wijnhuis, het is een solidariteitsproject tussen het wijnhuis en een organisatie voor mensen met een verstandelijke beperking. Ze zijn betrokken vanaf de wijngaard tot aan het ontwerpen van het etiket en dat maakt de wijn nog veel bijzonderder.

Deze wijn is een blend van 90% Manto Negro en 10% Syrah afkomstig van biologische wijngaarden. Ze rijpt 18 maanden op eikenhout en 6 maanden op de fles.

De wijn is verrassend licht granaatrood van kleur. Aardbeien, frambozen en bosbessen wisselen af met bramen en kersen. De wijn heeft een prettige body, die niet al te vool is. In de gemiddelde afdronk kan je genieten van hints van karamel en cacao.

Het is dat de wijn zo een bijzonder verhaal heeft, maar ook gelet op de stevige prijs, waren de verwachtingen hoger gespannen.

Kaiken Ultra Malbec

Het Argentijnse huis Kaiken bevindt zich in Mendoza en meer specifiek Uco Valley. Dit is de thuisbasis van de beste wijnmakers in het land. Kaiken, de Argentijnse tak van de Chileense Montes, heeft hun Malbec wijngaarden liggen op 1.200 tot 1.600m hoogte in de Andes. Door de grote hoogte profiteren de druiven van grote temperatuurverschillen wat ideaal is voor het behouden van de zuurgraad.

De wijn is diep paars van kleur met een intense neus van zwarte bessen, pruimen en specerijen. De tannine is fluweelzacht en goed geïntegreerd in de wijn. De afdronk is er één om lang van te genieten.

Kortom een heel goede wijn en dat voor €18.45, u kan hier bestellen.

Pino de Bali

En toen kwam een verrassende wijn die avond, een echte twist op deze gezellige proeverij. Wist u dat ook in Indonesië wijn wordt gemaakt? Één van de belangrijkste wijnhuizen is Hatten Wines, gelegen op Bali. Dit huis is in eigendom van de Budarsa familie die in 1960 begonnen met de productie van brem, een rijstwijn verwant aan arrack, wat zeer bekend is in Indonesië.

De Pino de Bali is een blend van 60% Muscat St Vallier en 40% Alphonse Lavallee. Deze laatste druivenvariëteit staat slechts beperkt aangeplant in de wereld en juist de wijn van Hatten wordt geroemd.

Hatten maakt een wijn, geïnspireerd op de Pineau de Charentes uit Frankrijk, die voor de fermentatie versterkt wordt. Daarnaast rijpt de wijn 5 jaar op Frans eiken vaten waarbij gebruik wordt gemaakt van het Solera-systeem, dat ook bekend staat om sherry-wijnen.

De Pino de Bali, een eer betoon aan de Franse Pineau, is een weelderige wijn met een rosé kleur. Zeer mooi balans maar wel degelijk complex. In de neus komt het gedroogde fruit, krenten, honing en vanille direct naar boven. Eigenlijk krijg je meteen een idee van tawny port-wijn naar boven. De volle body en lage alcohol (slechts 8%) met een prettige zuurgraad leveren een wijn op met aroma’s van abrikoos, honing, vanille, walnoot en kruidnagel.

Dit was een geweldige afsluiter van een zeer gezellige en leerzame avond!

25 februari 202522 april 2025

Bijzondere Spaanse regio’s

Tijdens één van onze proeverijen, wilden we de wijnen centreren rondom een aantal minder bekende Spaanse regio’s die bijzondere wijnen voortbrengen. Graag willen we u meenemen in een zeer gezellige avond.

Bouvret champagne

Natuurlijk begonnen we met onze eigen champagne van Bouvret. Dankzij de hogere zuurgraad van champagne wijnen, neutraliseert de smaakpapillen in onze mond na al het eten en drinken gedurende de dag. Hierdoor kunnen we de wijnen beter proeven.

Onze champagne is goed ontvangen door de gasten, naast dat het een lekkere frisse sprankelende wijn is, is ze heel toegankelijk. De zachte mousse, prettige zuurgraad, aroma’s van citroen, perzik en gedragen door een zachte brioche ondertoon, zorgt ervoor dat de wijn een allemansvriend is. En dat voor een zachte prijs van slechts €21.95.

Ola del Melillero

Deze wijn is afkomstig van Bodegas Victoria Ordonez in Malaga. Haar roots liggen in wijn, echter zelf besloot ze pas in 2004 haar eerste stappen te zetten in deze wonderbaarlijke wereld. En in 2007 ging ze volledig om. In 2015 besloot ze om de inheemse Pedro Ximenez-druif te omarmen en deze op een ecologische en duurzame wijze te produceren.

Voor deze wijn zijn de druiven afkomstig van 7 verschillende kleine percelen van 30 tot 100 jaar oude stokken. De wijngaarden liggen op de Montes de Malaga met een leistenen bedekte bodem. Oogst vindt met de hand plaats vanwege de steile helling en vervoert per muilezel in 10kg zware dozen. Ongeveer 40% van de druiven vergist op frans eiken vaten en het restant in RVS bij gecontroleerde temperaturen. Vervolgens rijpt de wijn op haar droesem gedurende 10 maanden.

De wijn heeft even tijd nodig om in contact met zuurstof te komen. Want bij het inschenken had de wijn iets van een vervelende lijmlucht. Echter na het contact met zuurstof werden we verrast met een heldere, strogele wijn en een fijne neus van witte bloesem, grassig en natte steen. De wijn heeft een prettige body waarbij alcohol (toch wel 13%) goed in balans was met de verfrissende hoge zuren. Ook hier waren aroma’s geconcentreerd rondom witte bloesem, maar ook een vleugje vanille. Kortom een heerlijke wijn met een prettige lange afdronk en toch iets wat complexe aroma’s.

Aizpurua

De volgende wijn is afkomstig uit noordwest Spanje en is gelegen aan de baai van Biskaje ofwel het Baskenland ookwel Euskadi genaamd. De DO Getariako Txakoli mag één van de kleinste appellaties van Spanje zijn maar is qua volume niet de kleinste als het gaat om Txakoli-wijnen.

Txakoli? Nog nooit van gehoord… dat was de eerste reactie van de groep. En niet verbazingwekkend dat men nog niet van deze bijzondere Spaanse regio gehoord heeft. Eigenlijk wel jammer want Txakoli zijn echt heel mooie wijnen van de druif Onderrabi Zuri. Over het algemeen een heldere wijn met een hoge zuurgraad en een licht zoutgehalte vanwege de nabij gelegen Atlantische Oceaan. Het is een perfecte wijn voor zeevruchten vleeswaren en harde kazen.

Deze wijn is afkomstig van Bodega Aizpurua, gelegen ten zuiden van de stad Getaria. De wijn wordt bereid door de 4^e generatie en de geschiedenis van Aizpurua gaat terug naar 1834.

Deze wijn is licht geelgroen van kleur en heeft een heel fijne mousse. De verfijnde geur van groene appel (Granny Smith) en druiven worden vergezeld door een zweem van limoen. De wijn is droog in het begin, maar eindigt met een intense aromatische afdronk met naast de fruitsmaken ook een ziltige ondertoon. De wijn heeft een hoge zuurgraad met laag alcohol (van 11%) en een lekker mondgevoel. Een echte aanrader om deze regio verder te gaan ontdekken!

Pasion de Bobal

En de laatste wijn van de avond is afkomstig uit de Valencia regio – DO Utiel Requena. Geproduceerd door Bodegas Sierra Norte, die zich richt op veganistische en biologische wijnen. Het huis richt zich vooral op inheemse huizen, zoals Bobal, Monastrell en Maccabeo. Ze beheren 420ha verdeeld over zeven wijngaarden. De geschiedenis van deze bodega gaat terug naar 1914 toen het eerste perceel nabij de stad Camporroles werd aangeplant met Bobal.

Deze inheemse druif staat al ruim 60 jaar aangeplant op een 920m hoge wijngaard nabij Camporroles. De bodem is rijk aan kalksteen en is goed waterdoorlatend. Doordat hier ecologisch gewerkt wordt, heb je optimale terroirexpressie in de wijn. Eenmaal in de wijnmakerij begint de koude inweking, gevolgd door een korte alcoholische vergisting bij lage temperaturen. Daarna vindt MLF plaats in 100% nieuw Frans eikenvaten, waar ze ook 6 maanden in rijpt.

Dit resulteert in een diep paars gekleurde wijn met een lichte paarse rand. In de neus heb je prettige geur van aardbeien, bramen en zwarte bessen met een zweem van kruiden en zoethout. Een zeer sappige fruitige wijn is gedragen door een prettige vanille ondertoon waarbij de tannine nog licht aanwezig zijn. De lange afdronk kent tevens tonen van koffie en chocolade naar boven. Kortom een geweldige smakelijke rode wijn die ideaal samen gaat met rood vlees of eend. Maar ook niet misstaat bij stevige kaas of pasta met saus.

Kortom

Ondanks dat we maar 4 wijnen hadden, heeft ons groepje het bijzonder gezellig gehad. Voor we het wisten zaten we bijna 5 uur te proeven van wijnen uit bijzondere Spaanse regio’s en goede gesprekken te voeren! En uiteindelijk draait het daar om bij wijn. Gezellige avonden waarbij de tijd voorbij vliegt voor je het weet.

Tot de volgende keer zou ik zeggen!

24 december 202424 december 2024

De uitdagingen van Cava

Met nieuwjaar om de hoek is de interesse in mousserende wijn natuurlijk groter. Hoewel ik van mening ben dat Champagne of Cava (of enig andere mousserende wijn) natuurlijk niet uitsluitend voor Nieuwjaar is. We zouden elke dag moeten vieren en mousserende wijn geeft daar een speciaal tintje aan. Maar ondanks de hogere interesse aan het eind van het jaar, rommelt het in DO Cava en zijn er velerlei uitdagingen.

Wat is Cava

Plat gezegd is Cava de Spaanse tegenhanger van de Franse Champagne. Het is op dezelfde wijze geproduceerd, maar met andere druivenrassen. Wanneer je een mousserende wijn onder de €20 drinkt, is de kans groot dat het Cava of Prosecco (de Italiaanse mousserende wijn) is. Een Cava is over het algemeen genomen fris, vol met citrusfruit en hartig, maar elke druivensoort voegt haar eigen signatuur toe.

Macabeo (wit): ook bekend als Viura, is de belangrijkste druif voor Cava. En staat ook veruit het meest aangeplant (37% in 2022).Het heeft bloemige aroma’s met een citroenachtige smaak en een lichte bittere afdronk dat doet denken aan groene amandelen.
Xarel-lo (wit): staat op de tweede plaats qua aanplant (27%) en is veel aromatischer met rijke bloemige aroma’s en peer/meloenachtige tonen. Wijnen zijn complexer en hebben een pittige zuurgraad dat tevens de rijpingsperiode kan verlengen.
Parelleda (wit): met 19% de derde qua aanplant brengt Parelleda delicate citrusachtig en witte bloementonen. Terwijl de lagere zuurgraad zachtheid en balans bijdragen.

Maar ook komt Chardonnay, Malvasia, Garnacha, Monastrell, Trepat en Pinot Noir voor.

Hoewel er cava producenten zijn die wijngaarden bezitten, komt het merendeel van de druiven van duizenden kleine wijnboeren – eigenlijk een soortgelijke methode als in de Champagne.

Wat is DO Cava

Laten we weer even terug gaan, wat is DO Cava nu precies? Dit kan je toch wel een bijzondere denominación de origen (ofwel beschermde herkomstaanduiding of appellatie) noemen. Het gaat namelijk niet om een specifieke streek. Hoewel 95% van alle Cava uit Catalonië komt, en zelfs 86% uit Penedès, mag mousserende wijn uit Rioja, Extremadura en Valencia ook Cava genoemd worden. Vanuit marketing oogpunt is het handig om één “merk” neer te zetten. Maar sinds de jaren 70 (dat Cava gelanceerd is), is er veel veranderd in werkwijze en kwaliteit.

Een wijn mag zich rekenen tot DO Cava wanneer de gemaakt is van bovengenoemde druivenrassen met een maximale oogst van 12.000kg per hectare, tweede vergisting op fles plaats vindt en de minimale rijping 9 maanden is.

Classificatie o.b.v. rijping

Nu zijn ook twee nieuwe categorieën geïntroduceerd: Cava de Guarda en Guarda Superior. Feitelijk is Cava de Guarda de standaard Cava met een standaard rijpingstijd in de kelder van minimaal 9 maanden. De aanvullende eis voor Cava de Guarda Superior is dat de druiven biologisch geteeld moeten zijn.

Een Cava de Guarda Superior is gelabeld als Reserva bij een minimale rijping van 18 maanden. Bij 30 maanden rijpen mag de wijn Gran Reserva genoemd worden of de zeer prestigieuze Cava de Paraje Calificado bij een leeftijd van meer dan 36 maanden.

Restsuiker

Daarnaast is er een indeling op restsuiker – gelijk met Champagne.

Bij het label Brut Nature is er geen suiker toegevoegd. Dit is Cava in haar meest pure vorm. Het is een verfrissende aperitief en is een goed gezelschap voor elke gang. Vooral wanneer het gerecht zout of vettigheid bevat.

Bij Cava Extra Brut is maximaal 6 gram suiker per liter in de dosage toegevoegd. Dit kleine vleugje zoetheid vergroot de veelzijdigheid, waardoor het ideaal is om te combineren met gerechten met een hogere zuurgraad of bitterheid.

Met een aangenaam mondgevoel bevat Cava Brut een iets grotere hoeveelheid toegevoegde suikers in de dosering. De uitgebalanceerde zuurgraad van het product betekent dat deze (nog steeds relatief) kleine hoeveelheid suiker nauwelijks merkbaar is. Ideaal bij de Aziatische keuken.

De Cava Extra Seco kan je herkennen aan het zwaardere mondgevoel doordat er net iets meer suiker toegevoegd mag worden. Gaat goed samen met desserts of een kaasplankje.

Vanaf een restsuiker met 17 gram/lt komen we in het meer zoete segment terecht voor een Seco. Bij 32 tot 50 gram /lt suiker een Semi Seco en 50+ gram/lt de Dulce. Deze zijn ideaal als dessert wijn wanneer je iets anders wilt.

Het label Brut Nature, Extra Brut en Brut mogen binnen alle 4 categorieën gebruikt worden. Terwijl de meer zoete Cava’s alleen binnen de categorie Cava (Cava de Guarda) of Reserva (Guarda Superior) gebruikt worden.

Herkomstbenamingen binnen DO Cava

Om sommige uitdagingen het hoofd te bieden, wilt men de DO Cava hervormen. Er zijn in 2020 vier individuele herkomstbenamingen ofwel appellaties toegevoegd. Op deze manier kan de herkomst van het product nauwkeurig worden bepaald aan de hand van het terroir en het microklimaat waar de wijn gemaakt is.

Comtats de Barcelona

In Catalonië, in het noordoosten van Spanje, ligt de Comtats de Barcelona. In dit gebied vinden we meer dan 95% van de Cava productie. De naam verwijst naar de voormalige graafschappen en de middeleeuwse gebieden onder toezicht van de Graaf van Barcelona.

Doordat er verschillen in klimaat zijn, aan de kust meer mediterraan en verder landinwaarts meer continentaal, valleien op verschillende hoogtes en bodem diversiteit, zijn er een vijftal sub-zones.

Voor al deze sub-zones geldt dat de wijnstokken minimaal 10 jaar oud dienen te zijn met een maximale opbrengst van 10.000kg/ha. De regio’s produceren alleen Reserva en Gran Reserva Cava’s.

Pla de Ponent

Geheel in het oosten vinden we Pla de Ponent. Hier vinden we een continentaal klimaat met weinig regenval en vele zonuren. Er heersen grote dagelijkse temperatuurverschillen. De wijngaarden liggen tussen 200 en 400m hoogte op redelijk vlak terrein.

Serra de Prades

In het noorden van Tarragona, grenzend aan Pla de Ponent ligt Serra de Prades. Deze sub-zone is vernoemd naar de Prades bergketen. Ze onderscheidt zich door haar geologische formatie: een stroomgebied of vallei omgeven door bergen, waar de Serra de Prades op zuidelijke hellingen liggen. De eroderende werking van de rivier de Francolí en zijn zijrivieren spelen een belangrijke rol in de geologie.

Op een hoogte van 350 tot 600 meter boven de zeespiegel heeft Serra de Prades een zeer bijzonder microklimaat, waar de invloed van de Middellandse Zee zich vermengt met winden uit het binnenland, van continentale aard, in wat kan worden omschreven als een mediterraan overgangsklimaat met grotere thermische contrasten. Dit microklimaat bevordert de teelt van de inheemse Trepat-variëteit, een soort rode druif die fruitige wijnen produceert met een zeer eigen persoonlijkheid.

Conca del Gaià

Ten zuidoosten van Serra de Prades vinden we Conca del Gaià. De naam verwijst naar de rivier de Gaià en de geschiedenis gaat terug naar het Romeins Hispania. De sub-zone heeft een typisch mediterraan klimaat met milde winters en hete zomers, getemperd door een oceaanbries. Het bestaat uit een vlakte die vanaf de Middellandse Zee langzaam omhoog klimt tot de toppen van het kustgebergte.

Valls d’Anoia-Foix

Gelegen in een brede vallei tussen twee bergketens met Barcelona in het noorden en Tarragona in het zuiden, vinden we Valls d’Anoia-Foix. De open vallei loopt langzaam af van de indrukwekkende rotsmassa van Montserrat naar de zee. Het wordt gevormd door een veelheid van heuvels en kleine heuvels gevormd door de stroomgebieden van de rivieren Anoia en Foix, waaraan deze sub-zone van Cava zijn naam ontleent. De sub-zone wordt beschermd tegen de noordenwind door het Montserrat-massief waardoor ze van een gematigd klimaat geniet. Deze diversiteit zorgt ervoor dat Xarel-Lo in het kustgebied staat aangeplant, Macabeo vooral in de vallei, terwijl Parellada terug te vinden is in de hoger gelegen wijngaarden.

Valle del Ebro

In noord Spanje, in Rioja, vinden we Cava uit de Valle del Ebro. De wijngaarden liggen nabij de rivier de Ebro. We vinden hier twee sub-zones: Alto Ebro en Valle del Cierzo. Ook hier geldt dat de wijnstokken minimaal 10 jaar oud moeten zijn. En de wijnen die geproduceerd worden zijn geklasseerd als Reserva en Gran Reserva Cava’s.

Alto Ebro

Dit ligt in het westen van de Ebro-vallei en bestaat uit een uitgestrekt vallei langs de rivier de Ebro, omgeven door bergketens. De wijngaarden reiken tot 600m hoogte. Belangrijkste kenmerk is de samensmelting van de klimaten van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. Dit levert een mild klimaat met matige regenval en volop zonuren.

Valle del Cierzo

Rondom de stad Zaragoza vinden we Valle de Cierzo. Het continentale klimaat kenmerkt zich door koude winters en hete zomers met grote temperatuurverschillen gedurende de dag. Wat het meest opvalt is de karakteristieke wind, de “Cierzo”. Dit is een koele, droge en sterke wind die bijdraagt aan het droge klimaat.

Requena

Ten westen van Valencia ligt de sub-zone Requena. Het ligt op een klein plateau op 600 tot 900m hoogte. In het zuiden grenst het aan de rivier Cabriel en in het noorden de Molón bergketens. Het heeft een meso-mediterraan klimaat met grote dag-/nachttemperatuurverschillen maar ook lange koude winters.

Viñedos de Almendralejo

Deze sub-zone vinden we in het zuidwestelijke Extremadura. Met een praktisch vlak reliëf, gelegen op een gemiddelde hoogte tussen 200 en 450 meter boven de zeespiegel, genieten de wijngaarden van een vrij droog klimaat, milde winters en hoge temperaturen in de zomer, geaccentueerd door de werking van de warme wind, plaatselijk bekend als de solano.

De uitdagingen van DO Cava

Doordat de vele kleine wijnboeren zich meer richten op terroir en kwaliteit, begint de schoen te wringen. Ze hebben last van het cava-imago als voordelige vervanger van Champagne. Zij werken aan een eigen stijl mousserende wijn die verbonden is met de specifieke herkomst. Terwijl de besluitvorming binnen de overkoepelende DO-organisatie veel discussie oplevert, traag is en werkt naar consensus. Dit geheel vergroot de uitdagingen waar Cava voor staat, waardoor leden hun rug toekeren.

Daarom zijn er, onder druk van het uittredende producenten, een aantal regels aangescherpt. Op het etiket moet de rijpingstijd vermeld staan en is er de mogelijkheid om de sub-zone aan te geven. Wanneer de druiven van eigen wijngaard zijn en de bereiding, rijping en botteling op het domein plaats vindt, mag het logo van elaborador integral vermeld worden op het etiket. Zo kan een wijnboer zich toch onderscheiden ten opzichte van de grote DO Cava.

Clàssic Penedès

Om bovengenoemde uitdagingen zijn een aantal wijnbouwers in de Penedès uit de DO Cava gestapt. Ze hebben hun eigen appellatie opgericht onder de naam Clàssic Penedès en dit omvat ongeveer 1.200ha. En deze is goedgekeurd door de EU. Ze volgen striktere regels dan in de DO Cava. De toegestane druiven zijn uitsluitend van wijngaarden binnen de DO Penedès en moeten biologisch gecertificeerd zijn. Dit laatste is in het geheel geen uitdaging, omdat vanaf 2025 alle wijngaarden in de Penedès biologisch moeten zijn. Daarnaast moeten de druiven van eigen wijngaard komen. En de wijn dient minimaal 15 maanden te rijpen. En Clàssic Penedès moet altijd een vintage zijn. Steeds vaker verschijnt de sub-zone op het etiket, omdat de precieze locatie het unieke karakter van de wijn bepaalt.

Corpinnat

Binnen de Clássic Penedès wilden sommige producenten nog strengere regels hanteren. Dat leidde tot de oprichting van DO Corpinnat, welke in 2018 door de EU werd erkend. Dit omvat ongeveer 200ha. Deze wijngaarden liggen in het hart van de Penedès. De inheemse druiven mogen alleen met de hand geoogst worden. En de wijn dient minimaal 18 maanden te rijpen. Minstens 75% van de wijn komt verplicht van eigen wijngaard en de vinificatie, rijping en botteling moeten op het domein plaatsvinden.

Vintage

De vintage verwijst naar het jaar waarin de druiven werden verbouwd en geoogst, voordat ze werden omgezet in wijn. Het is daarom niet mogelijk om een vintage te noemen voor wijnen die zijn gemaakt van een mengsel van druivensoorten die over meerdere jaren zijn geoogst.

Zeker bij mousserende wijnen, waar gebruik wordt gemaakt van een basiswijn om jaar na jaar eenzelfde stijl te maken, is het gebruikelijk om wijn uit meerdere jaren te blenden. Bij vintage wijnen is dit dus niet het geval. Vaak worden vintage wijnen alleen gemaakt van druiven die van uitzonderlijk goede kwaliteit zijn.

23 juli 202423 juli 2024

Uitdaging voor Spaanse wijnbouw

Onlangs kende het noord Spanje een nieuwe uitdaging, zoals zeer extreem weer voor de Spaanse wijnbouw. Hagelstenen zo groot als pingpongballen kwamen uit de lucht vallen en hebben grote schade veroorzaakt in DO Bierzo en DO Valdeorras. Eerder kende ook het Spaanse Catalonië extreem weer met funeste gevolgen voor de wijnbouw.

Op 25 juni trof een storm de omgeving van Valtuille de Abajo. Ongeveer 500 tot 600ha van de best gelegen wijngaarden van DO Bierzo werden geteisterd met hagelstenen. Met als gevolg dat druiven zijn geplet, de bladeren van wijnstokken afgescheurd en zelfs stokken en blijvend hout zijn beschadigd. Dit is de tweede hagelbui voor de regio. Op 18 juni trok een andere storm over het nabijgelegen Cacabelos, waarbij ongeveer 250ha wijngaarden rond de stad waren getroffen. De gebeurtenis trof ook de nabijgelegen provincie Ourense, waarbij wijngaarden in DO Valdeorras werden weggevaagd.

Omdat de oogst nog maar 2 maanden verwijderd is, zitten de wijnbouwers met hun handen in het haar. Wat leek op een zeer succesvolle oogst, zijn er nu twijfels over wat er nog te redden valt. Daarnaast heeft de schade op de wijnstokken natuurlijk ook gevolgen voor de oogst van volgend jaar.

DO Bierzo impact

In DO Bierzo is de schade het grootst in Valtuille de Abajo en Valtuille de Ariba, waar we tevens 50% van de belangrijkste wijngaarden van de appellatie vinden. De hagelbui kwam tevens op een zeer ongelegen moment. De wijnstokken waren net, na de bloei, aan de vruchtzetting begonnen. De bessen zijn tot aan de véraison gevoelig voor schimmeldruk. En momenteel is er een verhoogd risico op Valse Meeldauw, Zwartrot en Echte Meeldauw, als gevolg van de natte omstandigheden en de hoge temperaturen.

Conclusie

Terwijl de Spaanse telers door moeten gaan en hopen er het beste van te maken, is het zaak dat de beschadigde wijnstokken zo spoedig mogelijk te behandelen om de schade en wonden van het extreme weer te beperken.

Het huidige jaar 2024 zal naar waarschijnlijkheid snel vergeten zijn terwijl de telers 2025 nauwlettend in de gaten zullen houden.

Oude wijnstokken behouden

Daarnaast speelt er nog een andere belangrijke uitdaging zich af voor de Spaanse wijnbouw in het noordoosten. In het kader van een EU-programma om wijngaarden te herstructureren, wilt de Spaanse regering en lokale autoriteiten oude wijnstokken vervangen voor productievere wijnstokken.

Nu schuilt hieronder een dieper probleem. In DO Bierzo zijn vele wijngaarden in eigendom van kleine families. Deze hebben wijnstokken van wel 70+ jaar. Denk hierbij aan Godello, Mencia, Alicante Bouschet, Palomino, Bastarda, Malvasia en Dona Blanca. De overdracht en regulering eigendom en pacht van deze kleine minifundio was vroeger vaak onder mondeling afspraken. Doordat de lokale autoriteiten hebben geregistreerd, komen deze niet voor in het wijnbouwregister waardoor regulering lastig is. Terwijl dezelfde lokale autoriteiten nu oproepen tot het rooien en herplanten met Europees geld.

Nu zijn de toonaangevende Raul Perez en Demencia Wine opgestaan en hebben een petitie gestart voor het behouden van deze oude wijnstokken.

Eenmaal, de oude wijnstokken van Bierzo zijn al meer dan een eeuw bewaard gebleven door traditie en de liefde en inspanningen van wijnbouwers en families. Deze moeten het unieke genetische wijnerfgoed van Bierzo behouden.

2 juli 202416 juli 2024

Oudjes steeds interessanter

Wijn is lange tijd een lokaal product geweest. Vandaar dat wijn-spijs combinaties ook vaak lokaal goed tot hun recht komen. Toen industrialisatie opkwam, kwam ook het commerciële aspect op de voorgrond. Waardoor veel bestaande, oude wijngaarden gerooid werden en vervangen door commercieel interessantere druivenrassen. Zo zijn in Swartland, Zuid Afrika, veel oude wijngaarden vervangen voor Sauvignon Blanc. Oude wijngaarden hebben eenmaal een lagere opbrengst, maar wel met meer concentratie. Dus door de lagere opbrengst moet de kiloprijs van druiven wel hoger liggen. Maar oudjes worden steeds interessanter.

Waarom zijn oudjes interessanter

Oude wijnstokken zijn vaak historisch bepaald en matchen daardoor met het lokale terroir. Hierdoor weerstaan ze ook klimaatveranderingen beter. Maar als onderdeel van het ecosysteem verbeteren ze ook de biodiversiteit. Vaak doordat er meerdere klonen of kruisingen door elkaar staan in de wijngaard, maar ook doordat er meer verschillende vegetatie staat. Al met al levert deze oudjes druiven voort die meer geconcentreerde aroma’s, meer ontwikkelde tannine, minder sap waardoor de wijnen interessanter ervaren worden. Dus ook hier gaat het uiteindelijk om duurzaamheid.

Een bijkomend voordeel is dat de wijngaarden een niche markt aanboren. Waardoor de prijszetting voor de wijnmakerij steeds interessanter wordt.

Old vine registry

Jancis Robinson had een groeiend gevoel dat oude wijngaarden belangrijke elementen waren van cultureel en wetenschappelijke erfgoed. Vanuit die filosofie realiseerde ze dat deze oudjes de bron zijn van een aantal bijzonder mooie wijnen die interessanter lijken te zijn dan mainstream. Ze is, samen met een aantal collega’s, in 2010 begonnen met het samenstellen van een register van oude wijnstokken. Inmiddels omvat de database 3.355 wijngaarden voor in totaal 10.709ha en is nog groeiende.

Old Vines Project Zuid Afrika

Rosa Kruger is al 20 jaar een consultant wijngaardmanager voor verschillende kelders die nieuwe wijngaardlocaties ontwerpt en bestaande wijngaarden beheert voor kwaliteitswijn. Haar grootste liefde zijn oude wijnstokken. In 2016 richtte ze het Old Vine Project op, waarmee ze iets formaliseerde dat sinds 2002 vorm kreeg. Dit is opgericht omdat ze geloofd in het behoud van oude wijnstokken. Dat oude wijnstokken prachtige wijnen maken met complexiteit en helderheid, die het landschap weerspiegelen.

De meeste wijngaarden in Zuid Afrika worden na ongeveer 20 jaar gerooid omdat de opbrengst terug loopt. Maar ook omdat de wijngaarden aangetast raken door virussen, en dan is een wijngaard lastig te redden. Ook schreven coöperaties de boeren voor wat ze moesten aanplanten (en welke prijs ze kregen voor hun opbrengst. Inmiddels zijn ook niet de minste aangesloten zoals Badenhurst Family WInes, Bellingham, Boekenhoutskloof, Mullineux en Paul Cluver.

Internationale old vine projecten

Natuurlijk zijn er meer voorbeelden te noemen, zo heeft Plaimont Vignerons Tannat en la Madelaine in Frans Pyreneeën aangeplant staan. Ze hebben zelfs Vitis Sylvestris staan (wilde druivenrassen) in Saint Mont. Er zijn 12 nieuwe variëteiten ontdekt die langs boomstammen omhoog groeien.

Bijzonder Vulture

In Italië liggen veel wijngaarden op vulkanische ondergrond. Op deze arme grond hebben veel wijngaarden de phylloxera overleefd. Zo ook Basilisco, in het noorden van Basilicata regio. Zij hebben gronden op de helling van de Vulture vulkaan en is met haar combinatie van vulkaan en tufsteen de perfecte habitat voor de 80+ jaar oude Anglianico del Vuture druiven met volle body en expressie. De geschiedenis van de wijngaard onbekend, omdat pas 80 jaar geleden de wijngaard werd geregistreerd. Al deze historie komt samen in de wijn Storico.

Versplinterd Rioja Alavesa

In Rioja Alavesa is ongeveer 12% van de wijngaarden 70 jaar of ouder (zo’n 2.000ha) en 50% ouder dan 30 jaar. Wijngaarden zijn vaak gemengd dat wilt zeggen dat de druivenvariëteiten door elkaar staan. Zo kan 90% Tempranillo zijn, maar hierbinnen zijn dan verschillende klonen, en 10% andere rassen.

In Rioja is dankzij de Phyloxera uitbraak in Frankrijk een grote groei ontstaan. Historisch waren wijnen gefocust op “vigneron”-wijnen, wijnen die zich onderscheiden door ligging, bodem, druivenras en dergelijke. Door de industrialisatie om aan de hoge vraag te voldoen, is er veel Tempranillo aangeplant die op hout opgevoed wordt. Vandaar dat in de classificatie van Rioja (Reserva, Grand Reserva), houtrijping zo een prominente plaats in neemt. Hierdoor werd een zeer herkenbare wijnstijl gecreëerd die jaar na jaar hetzelfde kan blijven.

Het zou fantastisch zijn om terug naar basics te gaan. Dus wijnen afkomstig van de kleine plots (in Rioja als geheel zijn wijngaarden makkelijk 10ha, maar in Alavesa is de grootste wijngaard slechts 0.3ha).

Conclusie

Het feit dat oude wijnstokken minder produceren is niet altijd veelzeggend. Dit moet in samenhang gezien worden met de wijnregulering. Veel appellaties schrijven maximale opbrengsten voort, zoals in Rioja 6.000kg per hectare. Terwijl de oudjes prima deze volumes kunnen realiseren. En dan ook nog tegen betere prijzen!

Maar het is wel duidelijk dat oude wijnstokken beter resistent zijn tegen ziektes. De wortels wortelen afhankelijk van het aanbod van water, maar doordat ze langer bestaan hebben ze meer meegemaakt, dus ook zeer droge perioden. Zie oude wijngaarden als een cultureel erfgoed, we moeten er zuinig op zijn. Maar tegelijk van genieten van de complexiteit die deze oudjes veel interessanter maken.