Betaalbaar Bourgogne

U zal ongetwijfeld de reactie “uh Bourgogne en betaalbaar in één zin?” hebben. Maar ja, er bestaan ook Bourgogne wijnen die betaalbaar zijn. Dit zijn niet de wijnen uit specifiek uit Macon of Beaujolais, maar ook weldegelijk uit de Côte d’Or bijvoorbeeld.

We hebben het over de appellatie Bourgogne Passe-tout-grains AOC. Deze appellatie beslaat de Bourgogne van Chablis in het noorden tot de Maconnais in het zuiden.

AOC Bourgogne Passe-tout-grains

De appellatie vindt haar oorsprong in 1937 en beslaat ongeveer 37.500ha gelegen in een groot gebied waarvan 210ha staat aangeplant. De reden om een tweede appellatie op te richten vindt haar oorsprong in lokaal gebruik.  Een pure Bourgogne natuurlijk gemaakt van uitsluitend Pinot Noir en zijn vaak erg duur. Om optimaal gebruik te maken van de resterende druiven van een oogst, blendde men deze Pinot Noir met Gamay. De term passe-tout-grains betekent letterlijk “alle druiven mogen mee”. Het is dus een inclusieve benadering om een toegankelijke en fruitige wijn te maken.

Deze druivenrassen staan ook vaak naast elkaar in dezelfde wijngaard waardoor ze samen geplukt en gefermenteerd konden worden. Dit noemen ze ook wel een “fieldblend”. Deze wijze lijkt te zijn ontstaan aan het begin van de Renaissance. Het heeft als voordeel dat de wijngaard een hogere weerstand ontwikkeld tegen ziektes en schommelingen, efficiëntere vruchtzetting, het afstemmen van de oogstmomenten en meer constante volumes. Overigens is de fieldblend geen verplichting om Passe-tout-grains te heten, maar kwaliteitsverschillen zien we wel.

Door deze wijn te erkennen om de kwaliteit te beschermen, werd er een gecontroleerde herkomstoorsprong (een AOC) aan toegewezen.

Hoewel deze appellatie de hele Bourgogne beslaat, vinden we de meeste Bourgogne Passe-tout-grains in de Côte Challonaise.

AOC criteria

Het is wettelijk vastgelegd dat een wijn onder AOC Bourgogne Passe-tot-grains minimaal bestaat uit 33% Pinot Noir en Gamay tussen 15% en 66%. Het mag aangevuld worden met een klein deel witte druiven. Dit mogen uitsluitend Chardonnay, Pinot Blanc en/of Pinot Gris zijn.

De druivenplanten hebben een minimale dichtheid van 5.000 planten per hectare, behalve in de Hautes Côtes de Beaune en Hautes Côtes de Nuits waar de minimale dichtheid 4.000 planten per hectare is. Hierbij dienen de beide planten dus op hetzelfde perceel te staan.

De opbrengst per hectare mag maximaal 64hl zijn.

We vinden zowel rode als rosé wijnen in deze appellatie. De rosé wijnen mogen gemaakt worden van Pinot Noir en Pinot Gris, met maximaal 15% blend partner van Chardonnay en Pinot Blanc.

De rosé wijn wordt gemaakt met behulp van de saignée-methode. Hierbij tapt de wijnmaker een deel van het sap voor rode wijn kort na de schilweking af. Vervolgens gist deze wijn separaat waardoor er een volle, aromatische en diepgekleurde rosé ontstaat. Dit is een goede rosé om te combineren met gerechten.

Alle andere criteria zijn hier terug te vinden.

Wat kan je verwachten van deze Bourgogne?

Een Bourgogne Passe-tout-grains of PTG is een frisse en fruitige wijn, natuurlijk afhankelijk van de verhouding tussen Pinot Noir en Gamay. Het combineert de aardse smaak en finesse van Pinot Noir met de sappige, soms jamachtige, rode fruitsmaken van Gamay.

Het is een wijn die toegankelijk is en niet bedoeld is om te rijpen. Drink deze binnen 2 tot 3 jaar en je verkrijgt de beste resultaten wanneer je de wijn licht koelt (schenk tussen 13 en 16C).

Zoals met elke Bourgogne is de prijs range groot, maar toch is deze wijn stuk beter betaalbaar dan de grote zussen. Denk aan een gemiddelde range tussen €15 en €50.

Wijn-spijs suggesties

De Bourgogne Passe-tout-grains is een echte borrelwijn en is heerlijk naast een charcuterie-plankje. Maar ook geroosterd gevogelte of lichte varkensgerechten zijn een prima match. Wil je liever groentegerechten? Denk dan aan quiche of gewokte groenten of zelfs een tomaten salade gaat prima naast deze Bourgogne.

Bekend Pinot Gris

Pinot Gris, ook bekend als Pinot Grigio is één van de meest aangeplante witte druivensoorten ter wereld. Dit heeft te druivensoort te danken aan haar aanpassingsvermogen, het vroegrijpende karakter, en het vermogen om zowel het klimaat als de wijnmaakstijl te weerspiegelen. Natuurlijk is Pinot Gris niet de meest aangeplante druivensoort, maar je kan de druif wel in alle uithoeken van de wereld vinden.

Oorsprong

Bekend Pinot Gris

De Pinot Gris is een genetische variatie van de Pinot Noir druif, ofwel een somatische mutatie. Door deze natuurlijke (en volledig willekeurige) mutatie kreeg de bessen een grijsblauwe tint. De druif is in staat gebleken een onderscheidend profiel te ontwikkelen.

Pinot Gris heeft een rijke geschiedenis voor zichzelf gecreëerd. In de Middeleeuwen was de Pinot Gris bekend in Bourgogne, waarschijnlijk onder de naam Fromenteau. Rond 1300 arriveerde de druif in Zwitserland. Keizer Karel IV liet de druif naar Hongarije exporteren door monniken, die de druif langs het Balatonmeer aanplantte in 1375. Hier kreeg ze de naam Szürkebarát (grijze monnik).

In 1711 ontdekte een Duitse koopman, Johan Ruland, de druif die wild groeide in Pfalz. Vandaar dat de naam Ruländer ontstond. Inmiddels is de druif bekend onder de naam Grauburgunder.

In de 18e en 19e eeuw was de druif populair in Bourgogne en Champagne, maar de opbrengsten waren onbetrouwbaar. Dit is de reden dat de Pinot Gris uit de gratie raakte. In Duitsland was bijna hetzelfde lot beschoren, tot in de 20e eeuw Duitse wijnveredelaars een klonale variëteit wist te ontwikkelingen die veel betrouwbaarder was. En daar profiteren we nu nog steeds van!

Bekend Pinot Gris

Bekend en veelzijdig Pinot Gris

Een kleine kennistest over Pinot Gris

1 / 2

Een edel druivenras is een druivensoort die wereldwijd wordt erkend om zijn constante, hoge kwaliteit en het vermogen om wijnen met een uitgesproken, elegant karakter en een groot bewaarpotentieel voort te brengen. Is Pinot Gris een edel (of nobel) druivenras?

2 / 2

Kan je mooie zoete wijnen maken van Pinot Gris

Je score is

De gemiddelde score is 0%

0%

Bekende regio’s

Zoals al aangegeven is de Pinot Gris te vinden over de hele wereld, van Argentinië (vooral in San Juan en Mendoza) tot Nieuw Zeeland (Marlborough, Hawke’s Bay op Northern Island en Central Ottowa op Southern Island) met bijna 2.500ha in 2019. Maar natuurlijk is de Italiaanse Pinot Grigio veruit de meest bekend met 19.000ha aanplant, maar natuurlijk de Pinot Gris in de Alsace (2.900ha) en Duitsland (Baden en Pfalz) met 5.000ha. Met een totale aanplant van ongeveer 48.500ha wereldwijd, maakt dit de Pinot Gris in de top 5 van witte druiven variëteiten.

Smaakprofielen

Pinot Gris staat bekend om haar vele smaakprofielen en aanpassingsvermogen aan het klimaat. Zo is de Pinot Grigio zeer toegankelijk en fris met een lichte body, hoog zuurgehalte en gericht op een palet van (groene) appel, peer en citrusfruit. Deze wijn is juist jong op dronk.

Pinot Gris uit bekend Elzas

In de Franse Elzas daarentegen krijgt de Pinot Gris een rijkere identiteit. De wijn heeft meer structuur en is aromatischer. De body is vol en de wijn heeft vaak een hoger alcoholpercentage. Het aroma palet ligt meer op steenfruit en honing en de wijn heeft soms restsuiker. Vaak is er sprake van een minerale afdronk gekenmerkt door een rokerig en kruidige ondertoon. De wijn heeft vaak verouderingspotentieel.

Ook produceert men in Frankrijk late oogst wijnen (Vendanges Tardives) en Sélection de Grains Nobles. Deze laatste wijnen zijn gemaakt van druiven die besmet zijn met botrytis wat de suiker en smaken concentreert. Dit levert wijnen op van uitzonderlijke complexiteit van gekonfijt fruit, honing en kruiden.

Willamete Valley

In het koele Willamete Valley in Oregon US hebben de wijnen met een evenwichtig profiel van verse citrus en rijpe boomgaardfruitsmaken. De wijnen zijn doorgaans middelmatig tot vol, met een verfrissende zuurgraad en vaak een vleugje mineralen of kruiden. Verschil met de Europese tegenhanger is vaak de lagere zuurgraad en dominantere fruitsmaken.

Duitse Grauburgunder

In Duitsland bekend als Grauburgunder, wordt het gekenmerkt door zijn rijke, volle stijl, gecompenseerd door een levendige zuurheid, en kan het vaak door eiken rijpen, waardoor het lijkt op Chardonnay. Je vindt uitdrukkingen met smaken van rijpe appels, peren en een vleugje honing, vaak met een kenmerkende mineraliteit.

Ramato, een roze Pinot Grigio

U wist het misschien nog niet, maar er bestaat ook een rosé Pinot Grigio. Deze wijn gebruikt de lichtroze schil van de druif om de wijn een bleke koperkleurige kleur te geven. Producenten macereren het sap meestal in de schil, net als bij rosé, ongeveer 24 tot 36 uur.

Ramato-wijnen zijn te vinden in Friuli, Italië. Afhankelijk van de producent kunnen wijnen nuances bieden van witte framboos, leer, zure kers en een vlezige noot of een gedroogde cranberry-zoetheid in de afdronk.

Toekomst van bekend Pinot Gris

Natuurlijk houden we van een ongecompliceerde Pinot Gris, die is mooi, ons goed bekend en heerlijk om van te genieten. Maar voor wijnmakers om zich te onderscheiden, kan je juist iets bijzonders doen met deze druif. Dankzij wijnmaaktechnieken, kan deze druif ook onderscheidend en bijzonder zijn, denk maar eens aan een Ramato of een Elzas wijn.

Je kan simpelweg niet makkelijk uitgekeken zijn op deze druivensoort, er zijn teveel mogelijkheden! Dus blijf onderzoeken en vooral genieten.

Populair Crémant de Bourgogne

Dat mousserende wijn populair is staat als een paal boven water. Het is feestelijk, is breed inzetbaar (van aperitief tot dessert), wordt steeds meer geaccepteerd en is dus niet meer exclusief. Daarnaast is het laag in alcohol en dus in laag in suikers waardoor het aan populariteit wint. En Crémant de Bourgogne, de mousserende wijn uit, jawel, de Bourgogne, blijft bijzonder populair.

Hoewel niet de Crémants de Bourgogne niet over dezelfde kwaliteitsreferenties beschikken als hun noordelijke buur Champagne, blinken ze uit door hun vermogen om een trouwe schare liefhebbers van fijne wijn achter zich te krijgen.

Wat is Crémant de Bourgogne?

Voor we verder gaan, misschien eerst even toelichten wat Crémant de Bourgogne nu eigenlijk is. We hebben dit onderwerp reeds eerder aangestipt in ons artikel over de verschillen in mousserende wijn.

Crémant betekent mousserend en daar zegt het alles mee. Crémant de Bourgogne, d’Alsace, de Loire, de Bordeaux, de Jura, de Limous of de Die (uit de Rhône) zijn mousserende wijnen die op dezelfde wijze als Champagne worden gemaakt, echter uit een andere streek komen. Eenmaal alleen wijn uit de Champagne streek mag Champagne heten (hoewel de Russen zich daar niet veel van aantrekken).

De naam Crémant de Bourgogne werd in 1975 officieel met de creatie van de appellatie (AOC) voor witte en rosé mousserende wijnen. Het dorp Rully, in de Côte de Chalonnaise, speelde hierbij een belangrijke rol, aangezien men daar de kennis uit de Champagne importeerde.

De Crémant de Bourgogne blanc is gemaakt van minimaal 30% Pinot Noir en Chardonnay, de Crémand de Bourgogne Blanc de Blancs vaak van Chardonnay terwijl de Blanc de Noirs voornamelijk uit Pinot Noir bestaat. De Crémant de Bourgogne Rosé bestaat ook voornamelijk uit Pinot Noir. Daarnaast mag in de Blanc de Noirs en Rosé ook max 20% Gamay gebruikt worden, aangevuld met witte druiven Aligoté, Melon en het relatief onbekende Sacy. Volgens Vin de Bourgogne is er ongeveer 3.000 tot 4.000ha aan wijngaarden en omvat ongeveer 15% van het areaal ten opzichte van 13% twee jaar geleden.

Geslaagde productie 2025

De productie van Crémant de Bourgogne in 2025 was bijzonder geslaagd wat onderstreept hoe populair de wijn is. De vraag naar mousserende wijn stijgt, en helemaal wanneer deze betaalbaar is. Volgens Union des Producteurs Elaborateurs de Crémant de Bourgogne bereikte het productieniveau in 2025 maar liefst 231.000hl. Dat is vooral te danken aan de gestage uitbreiding van het wijngaardgebied.

Home » Bourgogne

Verder is dankzij een goed marketing apparaat de wijn steeds wijder verkrijgbaar, zowel in binnenland als buitenland. Vooral Amerika en Canada zijn de aanjagers waarom Crémant de Bourgogne zo populair is. Maar ook Scandinavië en zelfs Italië spelen een steeds grotere rol. Alleen Nederland en Japan laten een kleine daling zien. Laten we de Crémant de Bourgogne weer eens herontdekken! Het is echt een toegankelijke, hoog kwalitatieve wijn, tegen een zachte prijs.

Met haar 50e verjaardag gaat de AOC Crémant de Bourgogne dit vieren door ook een kleine aanpassing te maken in de wetgeving. Volgens de nieuwe regels die nog ter goedkeuring liggen, mag de specifieke wijngaard vermeld worden op het etiket. Dat zou de Crémant een stap dichterbij de normale gang van zaken in Bourgogne zetten, waar het gebruikelijk is om wijngaard-wijnen te maken.

Wilt u ook de Crémant ontdekken? Zoek hier eens naar bij uw lokale slijterij of neem even contact met ons op. Wij staan altijd klaar om u te helpen.

Klein Bourgogne vintage 2024

Vintage 2024 was in de Bourgogne een paradox, waar witte wijn elegant zijn en de opbrengst van de rode wijn klein en beperkt. Met een opbrengst dat maar liefst 30% lager lag dan in 2023, zullen fijnproevers verrast zijn.

Vintage 2024 kende een uitdagend groeiseizoen met als gevolg een kleine jaargang. Het kenmerkte zich door een extreem nat voorjaar, late vorst, hagel en hoge schimmeldruk van meeldauw. Dit laatste resulteerde in een arbeidsintensieve zomer. Echter door het warme weer in augustus, was de rijping onverwacht goed. De oogst startte vroeg in eind augustus en de vintage voor 2024 in de Bourgogne was dus klein en naar verwachting met beperkte bewaarpotentieel. Maar de kwaliteit van diverse wijndomeinen zal fijnproevers omver blazen. Afhankelijk van de ligging en precisie van het plukken kan de wijn alsnog geslaagd zijn. Dit zijn de wijnen die de Bourgogne eeuwen geleden  beroemd maakte!

Het groeiseizoen uitgelicht

Het groeiseizoen begon milder dan gemiddeld, met temperaturen in februari die 3.6 graden hoger lagen dan gemiddeld. In maart zette dit voort met temperaturen die 1.5 graden hoger waren dan gemiddeld, terwijl in de tweede helft van maart het nog warmer werd, waardoor de knoppen snel uitliepen. Tegen het einde van maart liepen de wijnstokken maar liefst 10 dagen voor op het 20-jarig gemiddelde.

In de eerste twee weken van april liepen de wijnstokken uit van een groene knop naar 3-4 uitgevouwen bladeren. Tot in de tweede deel van april opeens daalden tot onder het vriespunt. Dit in combinatie met hoge luchtvochtigheid bracht veel schade toe aan de wijnstokken. Vooral Côte Chalonnaise, Châtillonnais, Chablis, Auxerrois, en de zuidelijke Côte de Beaune waren plaatselijk zwaar getroffen. Echter een tweede zware vorstperiode eind april tot midden mei met heftige hagelval was nog verwoestender. In Chablis en Tonnerrois viel er zelfs in 15min maar liefst 35mm regen en hagel. De toegebrachte schade varieerde van 60 tot 100% in de wijngaarden. Dit slechte weer ging door tot begin augustus, maar wel met stijgende temperaturen die de ontwikkeling doorzette. Alleen wijngaarden die goed ventileerden en goede afwaterden hadden minder hinder van de coulure en millerandage.

De eerste veraison kwam in de derde week van juli waarna augustus een deel van de oogst redde met haar warme en droge weer.

Resultaat voor Pinot Noir

De rode Bourgogne wijn met vintage 2024 zullen charmeren, uitnodigen tot meer en boeien op de korte en middellange termijn. Het is een klassiek geschoolde Bourgogne, maar zeker geen bewaarwijn. Lokaal noemt men de wijn al “Vin de Plaisir” en dat is misschien precies hoe je het moet uitdrukken.

De meest getroffen wijngaarden bevonden zich in de Côte de Nuits en het meest ongebruikelijk waren het de beroemde Grands Crus en Premiers Crus in de dorpen Vosne Romanée, Gevrey Chambertin en dergelijke die de minste wijn hebben geproduceerd. Zo heeft Domaine Grivot slechts zeven vaten Clos Vougeot geproduceerd, terwijl dat vorig jaar nog 45 waren! Vanwege de geringe oogst, hebben verschillende domeinen in de Côte de Nuits percelen samengevoegd om te komen tot beter beheersbare cuvées.

De Pinot Noirs hebben veel elegantie met een uitgesproken rood fruit aromaprofiel. De zuren zijn hoog en alcohol is verfrissend bescheiden. Tannine is fijn en zijdezacht. Vanwege de beperkte oogst op vooral de Côte de Nuits, kijk dus ook eens naar de Pinots van de Côte de Beaune.

Onze Domaine Thenard belooft doorgaans een elegante Pinot Noir met frisse zuren, maar de specifieke karakteristieken worden sterk beïnvloed door het wisselvallige seizoen. Reken op klassieke rode fruittonen, subtiele aarde-tonen en verfijnde tannine. De wijn is later dit jaar verkrijgbaar.

Veerkrachtig Chardonnay

De Chablis, en dan vooral bij de begeerde Grands en Premiers Crus op de rechteroever van de Serein, zijn erg zwaar getroffen. Sommige wijngaarden hier zijn volledig weggevaagd. Terwijl in de Côte de Beaune de verliezen “slechts” 10 tot 20% bedroegen.

Chardonnay bleek in 2024 veerkrachtiger te zijn, profiteerde van relatief gunstige bloeiomstandigheden en een grotere tolerantie tegen ziektedruk. De beste witte wijnen worden gekenmerkt door balans, versheid en matige alcohol (ondanks de lichte chaptalisatie), met expressieve aroma’s en een goed gedefinieerde structuur.

Hoewel veel exemplaren in hun jeugd toegankelijk zullen zijn, bezitten de beste wijnen ook voldoende spanning en energie voor middellange tot langdurige rijping. Stilistisch geeft de vintage de voorkeur aan precisie en mineraliteit boven rijkdom, en biedt een meer klassiek profiel dat aantrekkelijk is voor wie scherpte en finesse waardeert.

Betaalbare Bourgogne

Wie aan Bourgogne denkt, denkt aan de streek van prachtige complexe Pinot Noirs en Chardonnays uit de Côte d’Or. Maar ook helaas aan dure en niet betaalbare wijnen van Domaine de la Romanée-Conti, Domaine Leroy, Domaine Leflaive, Chateau Clos de Vougeot , chateau Corton of Chateau Meursault. Vergeet daarnaast niet dat de Bourgogne zich officieel uitstrekt tot aan de Beaujolais. Hoewel deze laatste een heel andere markt aanboort vanwege andere druivensoorten en wijnstijl.

Chateau Corton in Bourgogne
®Love4Wine

Er zijn verschillende niveau’s van AOC in de Bourgogne. Dit strekt zich uit van regionale tot wijngaard specifieke appellaties. Meer over dit laatste vind je in onze Côte d’Or artikel.  Naast de wijngaard specifieke en gemeentelijke appellaties, is er ook de “Hautes Côtes”- appellaties die op de uitlopers ten westen van de prestigieuze Bourgogne appellaties liggen. Deze wijnen hebben een betere value for money maar hebben niet dezelfde complexiteit en intensiteit als de grote appellaties. Desalniettemin kan je deze wijnen wel beschouwen als meer betaalbare Bourgogne wijnen. Maar ook hier gelden strakke regels als het gaat om wijnbouw.

Dan is er ook de Bourgogne appellatie. Dit is de algemene appellatie voor de regio. Wijn onder het Bourgogne AOC label kan gemaakt worden uit druiven vanuit de hele regio, waardoor deze minder terroir specifiek zijn. Maar er is nog een betaalbare Bourgogne die misschien niet bij iedereen bekend is.

Côteaux Bourguignon nieuw in een oud jasje

De Côteaux Bourguignon zijn heerlijk, toegankelijke, tamelijk lichte en eenvoudige wijnen, maar wel echte (betaalbare) Bourgogne wijnen. Een perfecte instapper voor de beginnende wijngenieter of gewoon een goede wijn voor een normale dag.

Betaalbare Bourgogne uit Coteaux Bourguignon

Achtergrond

De Côteaux Bourguignon bestaat al sinds 1937 onder de naam Bourgogne (Grand) Ordinaire. Dit betekent ongeveer “het beste van het gewone”. Het is een verzamelnaam voor rood, rosé en witte wijnen uit de hele Bourgogne – van Chablis tot Beaujolais. Doordat de regelgeving minder strak is, wordt het gezien als de speeltuin voor wijnmakers. En mag men met andere druivensoorten en technieken geëxperimenteerd.

In 2011 heeft de regio de naam Côteaux Bourguignon gekregen. Dit heeft te maken met het onbegrip van, met name, de Engelse markt die een belangrijke rol speelt in de Franse wijnindustrie. Hoe iets én groots én alledaags zijn? Maar ook heeft Bourgogne Grand Ordinaire een negatieve klank over de jaren gekregen. Ook zijn er wijnboeren actief binnen de grenzen van Bourgogne zich niet houden aan de regels van de AOC. En daardoor declasseerde deze wijnen naar Vin de France. Dus ook hier biedt Côteaux Bourguignon een mooie uitkomst. Je kan eenmaal meer vragen voor een wijn die naar Bourgogne verwijst dan een Vin de France.

Toegestane druivenrassen

Volgens de wetgeving zijn de volgende rassen toegestaan voor rode wijn; Gamay, Pinot Noir, César (alleen in departement Yonne), Tressot (mits aangeplant voor 1 augustus 2009, herplant is niet toegestaan). Deze mogen geblend worden (max 10%) met Aligoté, Chardonnay, Gamay de Bouze, Melon de Bourgogne, Pinot Blanc en Pinot Gris.

Voor rosé zijn de bovenstaande rode druivenrassen (behalve Tressot) toegestaan. Vaak refereert men naar Clairet voor deze wijnen. Voor witte wijn zijn Aligoté, Chardonnay, Melon de Bourgogne, Pinot Blanc, Pinot Gris en Sacy (mits aangeplant voor 1 augustus 2009 en herplant is niet toegestaan). Witte Côteaux Bourguignon mag de derde donderdag van november van het oogstjaar als primeur-wijn worden uitgebracht (net als in de Beaujolais).

Hieruit blijkt de veelzijdigheid voor Côteaux Bourguignon, in de Bourgogne zijn eenmaal vooral Pinot Noir en Gamay voor rode wijn en Chardonnay en Aligoté voor witte wijn toegestaan.

Andere regels

Zoals overal in Frankrijk, zijn er meer regeltjes waaraan voldaan moet worden. Zo moet het alcohol percentage boven de 10% liggen, mag het suikergehalte niet boven de 2gr/lt voor rode wijn en 3gr/lt voor witte en rosé wijnen liggen, is de minimum beplanting 5.000 planten per hectare (behalve in de Hautes-Côtes waar dit 4.000 is). Ook mag het maximale rendement 72hl/ha voor witte wijn en 64hl/ha voor rode en rosé wijnen zijn.

Wat maakt het verschil

Wat maakt nu eigenlijk het verschil tussen Bourgogne en Côteaux Bourguignon? Het is een stukje vrijheid voor de wijnmakers, ze kunnen hun creativiteit leggen in het wijn maken en met lef zijn ze in staat om heel mooie, super betaalbare Bourgogne wijn te maken. De stijl is over het algemeen lichter en soepeler.

Echter dit onthult tevens de uitdaging waar Côteaux Bourguignon voor staat. Door de toegestane vrijheid voor wijnmakers, kunnen de onderlinge verschillen in de wijn kwaliteit groot zijn. Echter we kennen dit risico ook al uit de gerenommeerde appellaties. De ene producent is eenmaal niet de andere producent. En omdat de appellatie tot op wijngaard/perceel niveau gaat, moet je echt weten wie de parels zijn. Zo dus ook voor Côteaux Bourguignon.

Zodoende gaan er ook negatieve stemmen op voor deze appellatie. Alsof alles gedaan moet worden om Bourgogne wijnen toegankelijk te houden voor mensen met een kleinere portemonnee. Sommige mensen vinden dat afbreuk aan de reputatie van de Bourgogne. Aan de andere kant kan je je ook positief openstellen, door juist te zeggen dat het mooi is dat deze toegankelijkheid bestaat!

Overvloedig Bourgogne vintage 2023

Onlangs zijn de wijnen van vintage 2023 in de Bourgogne op fles verschenen en wat een overvloedig jaar is dit geweest. En wij zijn natuurlijk nieuwsgierig hoe deze zijn. De verwachtingen waren al gematigd hooggespannen, maar nu de wijn in het glas zit is men echt verrast.

Beaujolais en haar affiniteit met Bourgogne

Natuurlijk moeten we rekening houden met de diversiteit van Bourgogne. Hoewel de regio van noord (net onder Dijon) tot zuid (met Beaujolais) slechts 100km lang is, zijn er grote verschillen met de Côte de Nuits (vooral Pinot Noir), Côte de Beaune (vooral Chardonnay), Maconnais (beiden) en Beaujolais (vooral Gamay).

Groeiseizoen 2023

Het groeiseizoen van 2023 in de Bourgogne kenmerkt zich als het warmste seizoen in de geschiedenis en resulteerde daardoor in een overvloedige vintage. Het startte met een droge winter waardoor het grondwaterpeil laag kwam te staan. Eind maart en begin april brak de vorst uit, maar gelukkig was de schade zeer beperkt.  Dit werd gevolgd door een milde en natte lente. Dit droeg bij aan een snelle groei van de wijnstokken, waardoor een goede snoei belangrijk was. Wanneer er te veel knoppen zijn, komt het fruit te dicht op elkaar te hangen met risico op schimmels en ziektes. De bloei in juni verliep goed, maar mede door enkele stormen en regenval ontstond er oidium (valse meeldauw) in de wijngaarden. Daarom was tijdig spuiten van zwavel een noodzakelijk kwaad.

Vochtige zomer

In juli begon de eerste groene oogst van Pinot Noir. Er hadden zich grote trossen gevormd. Waarna ook de eerste tekenen van botrytis verscheen. Vandaar dat men is gaan ontbladeren voor meer ventilatie in de wijngaard en vermindering van de ziektedruk. Maar wel met voldoende bladbehoud zodat druiven niet kunnen verbranden. Helaas viel er op 11 juli hagel, waardoor met name climats in Meursault en Vosne schade tot wel 40% ondervonden. Hoewel de stenen groot waren, beschadigden ze de wijnstokken zelf niet. Maar helaas de oogst dus wel.

Augustus begon bewolkt en niet bijzonder heet, waardoor de veraison lang duurde. In sommige wijngaarden ging men een tweede keer door de wijngaard om onrijpe bessen te verwijderen. En tussen 15 en 20 augustus was er een hittegolf waardoor de rijping snel ging. En het alcoholgehalte ging ook vlot omhoog. Dit betekent dat kwekers die een gehalte van rond de 12% verwachtten en moesten chaptaliseren, geen moeite hadden om op natuurlijke wijze 13-13,5% te bereiken. Als gevolg hiervan was rijpheid – of het nu gaat om suiker of tannine – dit jaar geen probleem.

Hierna kwam er een storm, vooral in de Côte de Nuits, en de regenbuien versnelden de verspreiding van botrytis. Eind augustus begonnen sommige producenten in de Côte de Beaune zoals gewoonlijk te plukken. Veel wijnmakers in zowel de Côte de Beaune als de Côte de Nuits besloten echter te wachten, en met succes. Op 6 september kwam er weer een hittegolf met temperaturen die stegen tot boven de 40 graden, waardoor volledige fysiologische en fenolische rijpheid mogelijk was. Die plukten vanaf 6 september de hele maand door, en in sommige gevallen tot begin oktober.

Opbrengsten

De druiven waren erg groot waardoor de opbrengst aanzienlijk hoger lagen, tot wel 50% meer mostgewicht. In de 1er Cru locaties van de Côte de Nuits zou de opbrengst op maar liefst 100lt per hectare hebben kunnen liggen, als dat had gemogen (dit is gemaximaliseerd op 46lt per hectare). Daarnaast lag het in de lijn der verwachting dat Chardonnay beter zou presteren dan Pinot Noir simpel omdat Chardonnay beter presteert bij hoge opbrengsten. Maar zoals veel kenners weten, kwantiteit en kwaliteit gaan meestal niet samen, zeker niet bij de wispelturige Pinot Noir. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden door de wijnmakers. Groen oogsten voor Pinot Noir was van groot belang om op deze wijze de opbrengsten onder controle te houden.

De Chardonnay druif kan dus beter tegen hogere opbrengsten zonder dat (teveel) aan kwaliteit inboet en blijft constanter. Hier ligt het probleem meer in het behouden van de pH-waarde. Dit kan worden gedaan door goed bladbeheer waarbij de druiven in de schaduw blijven hangen.

Stijl wordt in grote mate bepaald door de rijpheid van de druiven. En dankzij de hogere temperaturen, ging dit opeens heel snel. Suikerniveau ging rap omhoog terwijl de zuurgraad snel daalde. En plukkers hielden zich schuil voor de hittegolf tijdens de heetste oogst in Bourgondië ooit.

De vintage 2023 is bijzonder overvloedig gebleken in de Bourgogne en veel dorpen hebben een aanvraag voor een Volume Complémentaire Individuel (VCI) aangevraagd bij de Confédération des Appellations et des Vignerons de Bourgogne (CAVB). Dit is een goedkeuring voor een hogere opbrengst per hectare dan officieel is toegestaan volgens de AOC regels.

Samenvatting Côte d’Or

Vintage 2023 is redelijk verrassend gebleken in de Bourgogne met aan de ene kant heel overvloedig en de andere kant zeer rijp. De resulterende wijnen zijn sappig, weelderig en zitten boordevol energie en levendigheid.

Côte de Nuits

De Pinot Noirs zijn overvloedig rijp en sappig met een gemiddelde body. En reeds na 1 jaar op vat, zijn ze al goed op dronk. Het is een fruitgedreven wijnjaar, van heldere rode kers en zacht zomerfruit naar gebakken (en soms zelfs licht geschroeid) kers. Sommige Pommards neigen zelfs naar zwart fruit zoals zoete zwarte kers en chocolade, terwijl in Gevrey Chambertin zwarte bes met cassis-achtige zoetheid voorkomt. Het is een doorstoofd wijnjaar waarbij sommige wijnen de zuiverheid missen. Hierdoor bespeur je in de afdronk een jamachtige zoetheid. De betere Pinot Noirs uit de Côte de Beaune zijn sappiger en charmanter met zomerfruit en zachte tannine. Echter sommige climats in Beaune en Volnay vertonen een wijn met mindere body. In de Côte de Beaune waren de wijnen geconcentreerder, de alcohol hoger (met 14% en hoger)en de zuurgraad zachter dan in de Côte de Nuits.

Kortom de Côtes de Nuits levert sappige rijpe wijnen maar mist body. Terwijl Côte de Beaune meer geconcentreerde wijnen levert met hoger alcohol. Het is een toegankelijke wijnjaar vanwege de rijpheid (en ja die soms te rijp is). Of je de wijn kan wegleggen is helaas afhankelijk van de wijnmaker, omdat sommige wijnen niet de juiste concentratie hebben. Houdt er rekening mee dat met name in Gevrey Chambertin, Nuits-St-Georges en Vosne-Romanée de wijn wat verdund kunnen overkomen.

Côte de Beaune

De witte wijn is rijk, soepel, sappig en met een gemiddelde body. In de loop van slechts 10 dagen hebben de wijnen zich ontwikkeld van frisse citrus smaken naar goudkleurig met een tropische pallet. Wanneer de Chardonnay te vroeg is geoogst, valt de wijn tegen. Het alcohol percentage is lager (nu gemiddeld 14.5%), op het pallet vertoont de wijn meer groen fruit en het mondgevoel is minder vol. De wijnen zijn goed uitgebalanceerd, en hebben verrassende spanning in de afdronk. Vaak is er een gevoel van een zoetigheid. Sommige wijnen hadden ook moeite met het voltooien van de vergisting (zodat er restsuiker overbleef). Witte wijn mag niet meer dan 2 gram restsuiker per liter bevatten volgens de AOC regels, maar dit is open voor interpretatie.

Daarnaast is het appelzuur in de druif deels verbrand door de hitte, waardoor er gemiddeld meer wijnsteenzuur in de druiven aanwezig was. En dit heeft een zekere zoetheid. De wijnen zijn niet minder dan 2022, maar missen zuurgraad, diepte en structuur in vergelijking tot jaargang 2022.

Ondanks de goede opbrengst, zal zich dat niet snel vertalen in prijs(verlaging). Want inmiddels is ook al duidelijk dat jaargang 2024 een stuk minder goed is. Denk hierbij aan 10-20% minder opbrengst in de Côte de Beaune en 50-80% in de Côte de Nuits.

Chalon en Macon

We hebben de Côte Chalonnaise en Côte Maconnais even over het hoofd gezien. De wijnen in beide regio’s zijn zeer aangenaam. Geprofiteerd van niet teveel warmte, waardoor de wijnen goed gestructureerd en gebalanceerd zijn en niet zo geconcentreerd zoals in de Côte d’Or.  Het zijn terroir-afhankelijk, en sommige premiers crus zijn een beetje vet en tropisch, terwijl andere – waaronder sommige met een hoger alcoholgehalte en een lagere zuurgraad – veel levendiger zijn. De wijnen zijn al vroeg op dronk maar kan dankzij de zuurgraad ook worden weggelegd. Eigenlijk heeft het groeiseizoen eenzelfde beeld laten zien als in de Côte d’Or, maar hebben de druiven hier net iets meer geprofiteerd.

Lastige oogst 2024 Frankrijk

Frankrijk is zwaar getroffen door hevig regenval gedurende het hele oogst jaar 2024 waardoor het een lastige opbrengst zal zijn. De verwachtingen van de wijnproductie zijn verder naar beneden bijgesteld.

Vorige week hadden we Champagne regio al belicht. Naar verwachting daalt de opbrengst met 33%. Maar Champagne staat helaas niet alleen. Volgens Agreste, het statistisch instituut van de landbouw in Frankrijk, daalt de wijnproductie in 2024 naar 37.5 miljoen hl als gevolg van een lastige oogst. Een verlaging van maar liefst 22% ten opzichte van vorig jaar. En een daling van 15% ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde. De belangrijkste oorzaak is het slechte weer.

Veel wijnstokken bloeiden tijdens koel, vochtig weer, wat leidde tot bloesemval (ook bekend onder coulure) en millerandage. Zware regenval, vorst, meeldauw en hagel veroorzaakten ook in heel Frankrijk problemen, en de oogst werd vervroegd in de Loire-vallei en andere regio’s om verdere verliezen te voorkomen.

Wijngaard Pascal Gonthier

Is een kleine oogst een probleem?

Volgens de Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijn (OIV) overtrof de wereldwijde wijnproductie de vraag in 2023. In 2023 bedroeg de productie 237 miljoen hl terwijl de consumptie “slechts” 221 miljoen hl was. Dit drukt de prijzen voor wijn en bedreigt het levensonderhoud van de telers. Natuurlijk zal je denken, maar niet alle geproduceerde wijn is voor directe consumptie. En een deel van de wijn (25-35 miljoen hl) wordt gebruikt voor industriële toepassingen. Maar door de vele jaren van overproductie, zal de verlaging van de wijnproductie in 2023 en 2024 waaronder door Frankijk, een nieuw evenwicht brengen.

De Franse regering heeft een plan van 200 miljoen euro voorgesteld om ongeveer 30.000 hectare wijngaarden te verwijderen in een poging de crisis aan te pakken.

Een rondje langs de regio’s

Elzas

De oogst van de Elzas zal naar verwachting ook met 13% afnemen als gevolg van meeldauw en verstoorde bloei. De oogst is later dan normaal geweest om goede rijpheid te bereiken. En goed nieuws, vooral de Gewürztraminer en Riesling beloven mooie droge en zachte witte wijnen op te leveren met rijke aroma’s!

Jura

Maar de zwaarst getroffen regio zal de Jura zijn, waar vorst en meeldauw naar verwachting de oogst lokaal tot wel 75% zullen verminderen in vergelijking met vorig jaar. Men verwacht slechts 35.000hl, waar gemiddeld 80.000hl normaal is. Maar verrassend is ook dat er dieven actief zijn die de wijngaarden leeg plukken. Zo is Paul Bonin zijn hele oogst kwijt geraakt in één nacht. En is ook Catherine Hannoun van Domaine de la Loue 2 ton druiven gestolen.

Loire

Terwijl een daling van 30% is voorspeld in de Loire-vallei, zijn de witte wijnen naar verwachting elegant met delicate aroma’s en de rode wijnen licht en fruitig. Ideaal bij een lichte maaltijd.

Bordeaux en zuidwest Frankrijk

Eind augustus was het oogsten gestart in de Bordeaux. Men verwacht dat de productie met 14% zal dalen als gevolg van hagel, meeldauw en problemen met coulure. Desondanks is men optimistisch gestemd. Omdat vooral de Merlot en Cabernet-variëteiten goed gerijpt zijn en rijke aroma’s beloven.

Bourgogne

Vooral de oogst in Bourgondië zal naar verwachting 35% dalen. Dit dankzij het extreem natte jaar en verergerd door plaatselijke strenge vorst en hagel. Hierdoor was veel werk in de wijngaarden nodig om het gewas te beschermen tegen de schimmeldruk. Een warme en droge augustus maand heeft wel wat goed gemaakt, maar toch is het oogstverlies aanmerkelijk. De rijping is niet consistent. Maar wat geselecteerd is, lijkt prima te zijn. De Chardonnay is erg goed om Crémant de Bourgogne te maken, terwijl de Pinot Noir zeer veelbelovend lijkt te zijn.

De Beaujolais daarentegen hadden een stuk minder te lijden onder de uitdagende weersomstandigheden. Inter Beaujolais, het informatiebureau van de Beaujolais, geeft aan dat het een lastige oogst voor 2024 in Frankrijk is, maar ook en kansen kent. Een koel en nat voorjaar, gevolgd door een milde maar regenachtige juli, leidde tot een ongelijke rijping van de druiven en een verhoogde gevoeligheid voor ziekten. Desondanks verwachten wijnmakers een goede kwaliteit omdat augustus warm en droog was. De oogst vereist echter zorgvuldige selectie van de trossen vanwege de grote verschillen in rijpheid tussen percelen.

In de Chablis is het allemaal minder rooskleurig. Na het natuurgeweld brak in augustus de meeldauw uit. Deze schimmel beschadigt de wijnstokken ernstig. Het leidt tot verminderde groei en zelfs tot verlies van de oogst met 60%. Voor de Chablis kan deze uitbraak een groot probleem vormen voor de beroemde frisse witte wijnen. Wijnboeren moeten hun wijngaarden steeds op andere manieren beschermen, maar strenge regels van de appellaties, samengekomen in het Cahier des Charges, zijn niet zomaar aan te passen.

Languedoc Roussillon

In de regio Languedoc-Roussillon is de oogst bijna voltooid en wordt voorspeld dat deze met 13% op jaarbasis zal dalen als gevolg van droogte in sommige gebieden en meeldauw in andere. De oogst startte 8 dagen later dan in recente jaargangen. Dat heeft alles te maken met de rijpheid van de druiven.

Bedenk dat dit de regio van de massaproductie is voor Frankrijk. En ondanks de lagere opbrengst, verwacht men dat het aromatisch profiel interessant zal zijn. Maar het gevaar schuilt in de zuurgraad. Die moet goed in de gaten worden gehouden.

Côtes du Rhône

De Côtes du Rhône lijkt meer begenadigd te zijn. De regio bekend van haar fruitige en kruidige wijnen, had het minst te lijden onder het grillige weer. Het is een prima wijnjaar dankzij volledig gerijpte druiven met dikke schillen waar veel kleur uit te halen is.

Provence

Voor rosé liefhebbers, opgelet. Reeds op 21 augustus is men begonnen met de oogst in deze regio zeer bekend voor haar rosés. Dankzij de lenteregens, is de Provence de hittegolf goed doorgekomen. Echter de opbrengst is een beetje gemengd doordat late hagel en vorst verschillende percelen heeft verwoest.

Coulure

Dit is een verschijnsel dat zich tijdens de bloei van de wijnrank voordoet. Door hevige regen kan een grote hoeveelheid stuifmeel van de bloesem aflopen. Doordat achteraf slechts weinig stuifmeel overblijft worden dus minder bloesems bevrucht dan tijdens droge seizoenen, waardoor dus ook minder druiven aan de rank groeien. De plant zal dan alle extracten uit de bodem concentreren in deze vruchten. Hierdoor verkrijgt men wijn van hoge kwaliteit, maar vaak met een premium prijs.

Millerandage

Dit is een potentieel wijnbouwgevaar waarbij druiventrossen bessen bevatten die sterk verschillen in grootte. Hierdoor loopt de wijnmaker het risico dat er verschillen in rijpheid tussen de druiven plaatsvindt. De meest voorkomende oorzaak is koud, regenachtig of anderszins slecht weer tijdens de bloeifase van de wijnstokken. Maar ook andere factoren, zoals een tekort aan voedingsstoffen (vooral boor) of virale infecties, kunnen een rol spelen.

Millerandage is niet altijd slecht. Het is afhankelijk van het druivenras  of de wijnkwaliteit beïnvloedt wordt. Bij Sangiovese, Zinfandel en Gewürztraminer kan millerandage groene aroma’s opleveren doordat er onrijpe druiven in de tros zitten. Deze rassen zijn namelijk erg gevoelig voor ongelijke rijping van een druiventros. Voor andere variëteiten, zoals Pinot Noir of de Mendoza-kloon van Chardonnay, zou de wijnkwaliteit kunnen verbeteren vanwege de kleinere totale besgrootte en de hogere schil-sapverhouding.

Weelderige wijnfles vormen

Vorige week hebben we gekeken naar de anatomie van de wijnfles. En nu vragen we ons af, wat is de overeenkomst tussen wijnfles en mensen? Ja, ze zijn beiden verschillend, hebben een stoere buitenkant, hebben diverse kleuren en zijn moeilijk te openen. Maar binnenin zit de nektar. Wanneer je een wijnwinkel binnen stapt geef je ogen eens te kost (en nee niet naar de wijn) en geniet van de vele soorten flessen. Maar waarom al die verschillende vormen – van weelderige tot strakke – en kleuren voor een wijnfles?

Geschiedenis

Waarom er zoveel verschillende weelderige vormen voor de wijnfles zijn, is eigenlijk niet meer bekend. Meest waarschijnlijke antwoord ligt in het feit dat vroeger mensen maar beperkte afstanden reisden, en dus binnen een bepaalde wijnregio het voor de hand liggend is dat men dezelfde flesvorm gebruikt.

Grofweg kan je de flessen in 3 vormen definiëren; de Bourgogne fles, de Bordeaux fles en de Rhône fles. Het is niet toevallig dat we dezelfde flessen wereldwijd terugvinden voor dezelfde druivenrassen. In Bordeaux is dit Cabernet Sauvignon en Merlot. In Bourgogne de Chardonnay en Pinot Noir en voor Rhône de Grenache, Syrah en Mouvèrdre.  

Waarom er verschillende kleuren zijn voor wijnflessen

De kleur van wijnflessen speelt ook een rol. Het is u wellicht opgevallen dat voor het grootste deel wijnflessen donker gekleurd zijn. Een donkere fles beschermt de wijn beter tegen licht, aangezien licht de wijn kan beschadigen. Dit geldt natuurlijk vooral bij bewaar-wijnen die langdurig weggelegd worden. Bij rode wijnen werden bijna altijd donkergroen gekleurde flessen gebruikt, omdat de donkerdere vloeistof gemakkelijk door het donkere glas te zien is. Witte wijnen en de meeste rosé-wijnen gebruiken echter doorzichtige flessen. De lichtere kleur vloeistof komt beter tot zijn recht door helder glas en de kleur van wijn, vooral bij lichtere wijnen, kan een belangrijke aanwijzing zijn voor hoe het zal smaken. Omdat dit wijnen zijn die vroeg gedronken worden en dus niet bewaard worden, speelt de invloed van licht een mindere rol.

Elke regio haar eigen vormen voor de wijnfles

Uiteindelijk kunnen de vormen van de wijnfles een idee geven van de wijn die in de fles zit van weelderige tot strakke wijn. Maar besef dat de wijnfles vormen niet gereguleerd is, elke wijnmaker kan kiezen welke vorm men wilt gebruiken. Even een kort overzicht.

Weelderige wijnfles vormen

De Bordeaux fles

Ookwel Frontignan genaamd. Deze fles is cilindervormig, met vierkante schouders en een recht lichaam. Dit is mogelijk wel de meest gebruikte wijnfles ter wereld. Vooral Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot, Malbec,     Sauvignon Blanc, Chenin Blanc en Semillon vinden we terug in deze flessen.

De Bourgondische fles

Er is een miniem maar belangrijk verschil tussen de Bourgondische en Bordelaise fles. Daar waar de Bordelaise fles dus een abrupte overgang heeft in de schouder, is die uit de Bourgogne zacht en elegant. De lijn is sierlijk en vloeiend. Deze flessen vorm wordt vaak gebruikt voor Pinot Noir, Chardonnay en Aligote.

De Rhône-fles

Deze fles heeft heel veel weg van de Bourgondische fles. Wat niet zo vreemd is aangezien ze in elkaars verlengde liggen. Maar in de Rhône hebben de wijnflessen de bijzonderheid dat hij de woorden “Côtes du Rhône” en het zegel of wapenschild op de schouders gegraveerd draagt. Daarnaast zijn de flessen iets hoger doordat de hals iets langer is.

De Elzasser fles

In de Elzas in Frankrijk en de Moezel in Duitsland vinden we de volgende markante fles. Ze zijn elegant en fijn,  en worden vaak Elzasser fluit genoemd want het is een van de hoogste flessen wijn. Er zijn veel overeenkomsten met de fles uit het Duitse Rijn gebied. Maar het belangrijkste verschil zit in de kleur van het glas. Deze is vaak lichtgroen of zelfs helder/doorzichtig. In de nieuwe wereld zien we ook vaak zoete wijn in deze fles.

De Loire-fles

De Val de Loire-fles lijkt sterk op de Bourgondische fles, maar met een dunner lichaam.

Champagne fles

Natuurlijk heeft Champagne haar eigen categorie fles vorm. Qua uiterlijk zijn er veel overeenkomsten met de Bourgogne fles, maar ze is dikker en zwaarder. Vanwege de druk van de mousserende wijn is de standaard dikte niet genoeg en zullen de flessen zeker kapot springen. Een leuk feitje is dat een ontplofte champagne kurk wel bijna 50km per uur kan vliegen!

De Provençaalse fles

in de Provence zijn er twee soorten flessen. De eerste, specifiek voor de appellatie Côtes de Provence, is een korsetfluit met een smalle basis. Helaas is deze niet meer zo gebruikelijk en zie je veelal de Bordelaise fles voor de rosé en witte wijnen uit de Provence.

Clavelin du Jura

De Jura is een beetje de onbekende regio. De Vin Jaune wordt geserveerd uit een 62cl fles met een reed lichaam en korte hals. Bij wet mag alleen deze fles alleen gebruikt worden voor Vin Jaune.

Bocksbeutel

De naam bocksbeutel is afgeleid van “bierzak”, maar bevat wijn. Hoewel de inhoud hetzelfde is als de meest gangbare flessen (75cl), heeft de bocksbeutel een epileptische vorm. Het heeft een korte hals en is gekenmerkt door een badge in reliëf op de linkerschouder. Deze badge vertegenwoordigt het wijndomein. De reden voor de afgevlakte vorm is simpel; het is makkelijker te vervoeren en voorkomt dat deze wegrolt.

Chianti fles

Tenslotte in de Chianti Classico vullen ze de wijn in een typische Chianti fles. Dit is een rondbuikige fles die bedekt is door een rieten mand. De fles werd in de late Middeleeuwen ontwikkeld om het risico op breuk te verminderen. De fles wordt ook wel fiasco genoemd, nadat bij een mislukte clown act in de 18e eeuw de fles kapot viel. Vanwege de hoge productiekosten zien we de meeste Chianti wijnen in de traditionele Bordeaux fles.

Tot slot

Veel van de fles vormen zijn historisch bepaald. Voor glasblazers was het makkelijker om rond flessen te maken, dus vandaar de vorm. Maar tegenwoordig heb je ze in alle soorten en maten. Maar veelal blijft wijn in ronde of cilindrische flessen.

De flessenvorm zelf draagt niet bij aan de wijn, het is puur esthetisch. Maar er zit wel een praktische kant aan. De meeste (wijn)koelkasten zijn gebouwd op de standaard Bordeaux en Bourgogne fles. En dus een Elzas of Loire fles is niet altijd even handig. En let op, deze laatste kunnen ook makkelijker uit de koelkast glijden wanneer de fles plat ligt, vanwege de slanke hals!

Interessante Pinot Noir proeverij

Het was weer even geleden maar het was eindelijk zover. Deze maal besloten we een proeverij te organiseren rondom de Pinot Noir uit verschillende interessante regio’s.

Pinot Noir is een veelzijdige, over het algemeen koelklimaat druif die vaak een goede expressie van het terroir kan geven. Vanzelfsprekend is Pinot Noir koningin in Bourgogne, waar we de allerbeste wijnen kunnen vinden.

Interessante Pinot Noir proeverij

Martin Schwarz – Spätburgunder-Portugieser 2017

In het diepe Duitsland ligt het kleine gebied Saksen. Hier vinden we het weingut Martin Schwarz met 6ha wijngaarden op de steile hellingen langs de Saksische Wijnroute. Wijnbeheer is hier volledig handmatig mede vanwege de steile hellingen.

Deze wijn is al aardig op leeftijd en dat zie je terug in de kleur; robijnrood met bruine tinten van een gemiddelde kleurintensiteit. In de neus bespeur je rijp fruit met een vleugje vanille. Maar in de mond is dit omgeslagen naar natte bladeren en stal wat je ziet bij verouderde wijn. De alcohol is gemiddeld en de zuurgraad is laag. Het mondgevoel is gemiddeld.

Kortom de wijn is al ver over haar datum.

Szijjarto Elod Pinot Noir 2022

Zo mooi gemaakt door de wijnmaker met de gelijknamige naam. De wijngaarden van Szijjarto Elod liggen in Eytek, nabij Budapest. De druiven zijn in één dag geplukt en naar de kelder gebracht, waar na 20% van de pluk fermenteerde in open vaten met zacht onderdompelen. Na 21 dagen zachtjes rijpen werd de wijn vervolgens 10 maanden gerijpt in Bourgondische vaten. De wijn is ongefilterd maar loep zuiver met een mooie paarse kleur. De wijn geurt zacht naar rood fruit, aardbeien, frambozen en rode bessen.

Het is een ronde volle rode wijn met een goed afgeronde smaak van kersen, peper en kruidnagel en boter. Het zachte zuur is goed geïntegreerd met de alcohol en heeft een zeer prettige body. Ze is nu nog jong, op dronk maar met enorm potentieel. Een liefde voor later.

Fernand Engel Pinot Noir Cuvée Fernand 2018

Domaine Fernand Engel ligt in de Elzas, aan de voet van het kasteel Haut-Köningsbourg, op een heuvel bij het dorp Rorschwihr. Sinds 2001 verbouwt familie Engel hun 62ha wijngaarden organisch en biodynamisch als teken van respect voor de biodiversiteit. Het land is vruchtbaar, de wijnstokken sterk en de druiven gezond. Dit werk op lange termijn verzekert de duurzaamheid van dit natuurlijke en culturele erfgoed.

Dit resulteert in deze prachtige Pinot Noir die echter wel moet decanteren. Na het openen is de neus erg onsmakelijk door overheersende aardetonen. Maar nadat de wijn even open heeft gestaan, heb je opeens een heel andere wijn voor je! Het is de meest fluweel zachte en interessante Pinot Noir uit deze proeverij die gemakkelijk wegdrinkt. De zuren, alcohol en tannine zijn goed in balans. Geen van de irritante zuurgraad die Bourgogne wel eens kenmerkt, is in deze wijn terug te vinden. Bosbessen en frambozen zijn vergezeld door zoethout, lichte kruidnagel en aardse champignons.

Bernard Rion Beaune 2020

Het was in 1896 dat de geschiedenis van Domaine Armelle en Bernard Rion begon. Het werd opgericht in Vosne Romanée en sindsdien wordt de knowhow van generatie op generatie doorgegeven. Inmiddels heeft de 3e generatie wijnmakers het overgenomen en bewerken ze de 9,5ha wijnstokken in de Côte de Nuits en Côte de Beaune.

Sinds 2018 brengt het bedrijf Bernard Rion Sarl de wijnen van Domaine Armelle en Bernard RION op de markt en oogst het met de hand druiven in de mooiste terroirs van Bourgondië.

En mooi is deze wijn. Diep paars van kleur en subtiele geur intensiteit van kersen, frambozen en cederhout met ondertoon van natte bodem. Tannine is licht aanwezig, en de alcohol is in mooi balans met de zuurgraad. De wijn heeft een mooie body met smaak aroma’s van rood fruit, aardse tonen en houtrijping. De afdronk is aangenaam en lang. Kortom een geweldige geniet wijn.

Adembenemende proeverij Nuits-St-Georges

Tijdens mijn verblijf in de Beaujolais-streek kon ik het niet nalaten om even een ommetje te maken om zo te genieten van het fantastische Bourgogne. Het is en blijft een gebied waar unieke wijnen vandaan komen. Nergens zie je op zo een kleine km2 zoveel verschillende wijnstijlen. Dit vloeit allemaal voort uit het lokale terroir. Het is verbazingwekkend dat ligging zoveel te weeg kan brengen. Mijn keuze is uiteindelijk gevallen op een kleine “cave” in het schattige plaatsje Nuits-St-Georges waar ik van een adembenemende proeverij heb genoten. In Nederland zou dit, oneerbiedig gezegd, een wijnspeciaalzaak zijn, maar dan natuurlijk heel anders.

Het voordeel van een “cave” is dat ze wijnen van verschillende producenten uit de verschillende subregio’s in de Bourgogne hebben. Daarnaast zijn kleine “degustation”, ofwel proeverijen, volledig gratis.

Een korte recap

Even een korte recap. Bourgogne ligt in het oosten van Frankrijk, grofweg tussen Dijon en Lyon. En het zal Frankrijk niet zijn wanneer er tenminste één uitzondering is. Voor deze regio is dat de Chablis wat ten oosten van Auxerre, net onder de Champagne-streek ligt. Naast Chablis bestaat de Bourgogne uit de Côte d’Or, Côte Chalonnaise en Mâconnais.

De Côte d’Or ofwel “gouden helling” ookwel “goudkust” wordt zo genoemd omdat je hier de allerbeste wijnen van de regio zult vinden. Deze regio is onder te verdelen in de noordelijke Côte de Nuits waar de focus ligt op Pinot Noir en de zuidelijke Côte de Beaune wat meer gericht is op Chardonnay. De Côte de Nuits heeft maar liefst 24 grand cru en 10 Premier Cru-wijngaarden en vormen een lappendeken op de oostelijke hellingen met uitzicht op de vallei en de rivier de Saône. De overige wijngaarden hebben een “gewone” cru-status. Ze beginnen bij het dorp Gevrey-Chambertin en eindigt bij Nuits-St-Georges. De meeste wijngaarden zijn klein en hebben veel eigenaars vanwege de structuur van het erfrecht na de Franse Revolutie.

Het dorp waar ik op bezoek was, Nuit-St-Georges, is een dorpsappellatie binnen Côte de Nuits. Maar ik heb hier verschillende wijnen uit de hele Côte d’Or geproefd.

Maison Chanzy, Rully 2018

Ik begon met een witte wijn uit Rully van het wijnhuis Maison Chanzy. Rully is een dorp dat ligt nog iets zuidelijker in de Côte Chalonnaise, net tegen de Côte de Beaune aan. Deze wijnen zijn prijstechnisch zeker een stuk interessanter. Maison Chanzy is opgericht in 1928 en begon in Bouzeron, een plaatsje wat net boven Rully ligt. Tegenwoordig is de onderneming in handen van een investeringsmaatschappij en het omvat 80ha, waarvan 66ha beplant zijn met Aligoté, Chardonnay en Pinot Noir. De wijngaarden liggen verspreid over Côte Chalonnaise, Côte de Beaune en Côte de Nuits.

Domaine Chanzy Rully

De wijn kent een mooie goudgele kleur en heeft een expressieve neus met citrus, tropisch fruit (zoals ananas) en karamel. Ze heeft een prettige body waarbij de hoge zuurgraad en gemiddeld (13%) alcohol goed aanvoelt. Desondanks komt de wijn een beetje waterig over, alsof de body zich niet geheel heeft ontwikkeld. De kruidachtige hints met boter-tonen van de malolactische omzetting, wisselen af met steen- en tropisch fruit getuige de warmere regio in het zuiden. De afdronk is gemiddeld. Kortom de wijn is sappig, recht toe recht aan maar mist de bijzonderheid.

Geniet van deze wijn bij een visgerecht, zonder een overdaad aan (romige) saus. Omdat dit de wijn tekort zal doen. Bij een iets hardere kaas komt de wijn beter uit de voeten.

Domaine Collotte Marsannay les Boivins 2021

De volgende wijn was afkomstig van Domaine Collotte, gelegen in Marsannay. Marsannay AOC ligt tegen Dijon aan en is de eerste dorpsappellatie van de Côte de Nuits en wordt daarom vaak Porte d’Or (de Gouden Poort) genoemd. Het is de enige dorpsappellatie in de Bourgogne waar zowel rode, witte als rosé wijn zijn geclassificeerd. Vooral rosé is bijzonder omdat die normaal de classificatie Bourgogne Passe-tous-grains of Cremant de Bourgogne krijgen. Er zijn ongeveer 300ha aan wijngaarden beheerd door 40 producenten. Domaine Collotte werkt met relatief oudere wijnstokken en de druiven worden met de hand geselecteerd en volledig van stokjes ontdaan. Na een koude inweking van 7 dagen fermenteert de wijn en dompelt men de schillen 2x per dag onder in het sap voor de kleurextractie. In de volgende lente volgt de botteling. Overigens is het huis bezig om het certificaat voor organische wijn maken te verkrijgen.

Domaine Collotte Marsannay Les Boivins

De wijn is paars van kleur met een lichte kleurintensiteit. In de neus bespeur je frisse bosvruchten, kersen maar ook vanille en kruidnagel. De wijn heeft een gemiddelde geurintensiteit. De mond geeft hardere tannine, beetje vlezig met hoog zuur. Verder komen natuurlijk het fruit duidelijk naar voren met een lange afdronk. Persoonlijk vind ik de wijn niet in balans vanwege de hardere tannine en hoge zuur. Misschien had de wijn  gewoon nog wat langer moeten blijven liggen.

Maison Chanzy Mercurey 2019 premier cru clos Voyens

De tweede wijn die ik van Maison Chanzy proefde kwam uit Mercurey. We dalen dus weer af naar de Côte Chalonnaise. Mercurey ligt onder Rully als één van de vijf dorpsappellaties in de Côte Chalonnaise en is één van de toonaangevende appellaties van Côte Chalonnaise (voorheen genaamd Région de Mercurey). Dit omdat de productie vele malen hoger ligt dan in de andere appellaties mede dankzij de royale 650ha aan wijngaarden. Mercurey richt zich met name op Pinot Noir (75%) terwijl slechts 25% Chardonnay is. De rode wijnen zijn dieper van kleur en voller van body dan in de andere subregio’s in Côte Chalonnaise. Dit is mede veroorzaakt door het uitstekende terroir en de strenge appellatiewetten die meer bij de Côte d’Or dan die van Chalonnaise liggen. Ongeveer een kwart van de wijngaarden hebben een Premier Cru status.

Deze wijn is afkomstig van de wijngaard Clos Voyens, welke een Premier Cru-status heeft. Omdat dit op het etiket vermeldt staat moet de druiven van deze specifieke wijngaard afkomstig zijn en dus niet geblend met andere druiven elders uit de appellatie. Het feit dat naar een “clos” gerefereerd wordt, wilt zeggen dat de wijngaard ommuurd is. Ook deze wijn heeft een koude schilweking gehad gedurende 10 dagen met regelmatige onderdoping van de schillen. De wijn heeft gedurende 10 maanden gerijpt op eikenhouten vaten van 228lt, waarna ze nog gedurende 5 maanden hebben gerust in RVS vaten.

Domaine Chanzy Mercurey

Deze mooie wijn heeft een robijnrode kleur met lichte intensiteit. In de gemiddeld intense geur herken je vooral naast rood fruit een stal en natte bosgrond lucht wat toch wel typerend is voor Bourgogne wijnen. Het complexe palet van rood fruit en specerijen en humus wisselt zich af met een volle body. De alcohol is nog wat scherp terwijl de zuurgraad bovengemiddeld is. De wijn mag nog verder ontwikkelen en kan gerust nog 10 jaar weggelegd worden.

De wijn is heerlijk bij een vleesplankje, geroosterd varkensvlees of ravioli met groente.

Christophe Chevaux Nuits Saint Georges 2020

Van het kleine domein van Christophe Chevaux is maar weinig te vinden. En dat is toch wel zonde, want de wijn is van uitmuntende kwaliteit terwijl ze nog erg jong is – slechts 2020. Hoewel gebotteld in Vosne-Romanée, ligt de wijngaard in Nuits-St-Georges waar deze wijn bijdroeg aan de adembenemende proeverij.

Christophe Chevaux Nuits-St-Georges

De wijn is mooi robijnrood met een gemiddelde geurintensiteit. Het is een zeer complexe geur van aardbeien, frambozen, iets gistachtig, het vegetale aroma van de Bourgondische Pinot Noirs en koffie. De body is vol en de zuurgraad is mooi geïntegreerd met het alcohol. Tannine is merkbaar, maar niet storend of overheersend. Het pallet is net zo complex als de geur. Met primaire fruit aroma’s, champignons en natte bosgrond. Maar ook secundaire aroma’s van brioche (door de vergisting), boter (MLF) en vanille (van de rijping op eikenhout). En ondanks de jeugdigheid zelfs tertiaire aroma’s van koffie en karamel. De wijn begint zich al aardig te ontwikkelen maar kan nog zeker 10 jaar liggen. De afdronk is simpelweg genieten. Kortom een zeer goede wijn.

Absoluut een eet-wijn. Heerlijk bij wild of gevogelte maar ook een kaasplankje met mooi gerijpte kazen misstaat niet bij deze wijn.

Kortom

Deze eerste proeverij was absoluut een smaakmaker. Waarbij de laatste twee wijnen zeer verrassend waren. Het is nog steeds ongelooflijk dat op zo een klein stukje land zoveel verschillende wijnen te vinden zijn. Er is maar één advies, ga er zelf heen en probeer zoveel mogelijk te proeven!

Love4Wine
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.