Onlangs is er een nieuw onderzoek gepubliceerd op Oeno-one dat bewijs levert voor microbiële terroir gedreven wijnbouw in de Atacama woestijn in Chili. Nu denk je misschien “wacht even, wijngaarden in de woestijn?”, ja u leest het goed. En dat terwijl de Atacama woestijn staat bekend als één van de droogste woestijnen ter wereld. Alleen in heel specifieke microklimaten, waar een watervoerende laag aanwezig is of mist of gletsjerwater beschikbaar zijn, is dit mogelijk. En dit in combinatie met de hitte en intense zon, kan dit bijzondere wijnen opleveren. Wijnen kenmerken zich dan ook door hun fruitgedrevenheid, ziltige en kalkrijke mineraalrijke wijn.
Onderzoek naar terroir wijnbouw
Eeuwenlang gebruikt men het concept terroir om uit te leggen hoe omgevingsfactoren het karakter van een wijn kunnen vormen. Dit is bijvoorbeeld in de Bourgogne zeer nadrukkelijk aanwezig. Traditioneel omvat de term terroir elementen als bodemsamenstelling, klimaat, hoogte, topografie en wijngaardbeheer. Echter de laatste jaren richten wijnmakers en onderzoekers zich steeds meer op een ander aspect. Namelijk wat is de rol van microbiologie van de bodem op het terroir en de uiteindelijke wijn, van vooral biologisch gedreven wijnbouw.
Bacterieën, schimmels en gisten op de druivenschillen en die aanwezig zijn in de wijngaard kunnen de gezondheid van de wijnstokken, ziektebestendigheid, fermentatietechniek en dus de uiteindelijke wijn beïnvloeden. En dit gecombineerd met de klimaatveranderingen, kunnen een belangrijke rol spelen.
Gebaseerd op de Atacama woestijn is een nieuw onderzoek gepubliceerd gericht op de bacteriële en schimmelpopulaties aanwezig op de Vitis Vinifera druiven in het terroir van één van de meest extreme wijnbouw omgevingen ter wereld. De Atacama woestijn speelt in onderzoek een belangrijke rol. De natuurlijke overgang, beperkte neerslag, intense zonnestraling en aanzienlijke temperatuurschommelingen creëren duidelijke micro-omgevingen die zowel de groei van de wijnstok als de ontwikkeling van microbiële planten kunnen beïnvloeden.
Resultaat
De onderzoekers hebben geconcludeerd dat microbiële populaties niet gelijkmatig verdeeld zijn over een wijngaard. Men had reeds de opvatting dat elke wijngaard een unieke microbiële populatie bevatte, dat bijdraagt aan de uiteindelijke wijn. Maar de onderzoekers concluderen nu dat er zelfs binnen de wijngaard verschillende microbiële populaties in een perceel aanwezig zijn.
Waarom is dit van belang
Het mag duidelijk zijn dat micro-organismen een cruciale rol spelen gedurende het hele druiventeelt- en wijnproductieproces. Zo kunnen microbiële populaties positief bijdragen aan de gezondheid van druivenranken door ziekteverwekkende organismen te helpen onderdrukken. Anderen beïnvloeden de fermentatie door deel te nemen aan de omzetting van druivensuikers in alcohol en het produceren van aromatische verbindingen die de smaak en complexiteit van de wijn beïnvloeden.
Variaties in microbiële populaties kunnen daarom directe gevolgen hebben voor de kwaliteit en consistentie van de wijn.
De studie suggereert dat het vertrouwen op één bemonsteringspunt om microbiële populaties van wijngaarden te beoordelen onvolledig is. Belangrijke verschillen op andere plaatsen in de wijngaard kunnen worden overzien. Daarom is het van belang voor producenten meer monitoringsstrategieën toe te passen. Zodat ze de gezondheid of het fermentatiegedrag van wijngaarden beter kunnen begrijpen.
Precisie wijnbouw
Dit is een goed moment om een andere term te introduceren, precisie wijnbouw. Dit is wijnbouw waarbij data en technologie gebruikt wordt om beter onderzoek te verrichten en te begrijpen wat de impact op het terroir is. Wijngaarden worden op meer lokaal niveau beheert, zowel binnen een regio als binnen een perceel. Denk aan andere wijze van irrigatiebeheer, beheer van het bladerdak (en dus blootstelling aan zonlicht), oogsttijd, noem maar op. Want al deze activiteiten hebben een invloed op de microbiële populaties.
Tevens is het begrijpen waar nuttige of potentieel schadelijke micro-organismen geconcentreerd zijn, kan wijnbouwers helpen de gezondheid van de wijngaard te verbeteren.
Microbiële wijnbouw ondersteund het terroir
Kortom, je kan zeggen dat deze studie bijdraagt aan het begrijpen van wijngaarden als dynamische ecologische systemen in plaats van statische landbouwlandschap. Mogelijk iets wat men jaren geleden meer bewust van was, maar door massale mechanisatie uit het oog is verloren.
Terroir, klimaat en bodemopbouw blijven belangrijk, maar deze biologische factoren hebben ook een belangrijke invloed op de wijn, zelfs binnen kleine geografische gebieden.
De oogst in 2025 was overvloedig dankzij de gunstige ontwikkelingen in de wijngaard. En de verwachtingen zijn hooggespannen. We moeten natuurlijk wel nog even wachten, aangezien nu jaargang 2018 op de markt kwam. Maar dat neemt niet weg dat de regio vooruitkijkt en dat er een kleine revolutie in de Champagne streek is ontstaan.
Even terug, de meeste mensen zijn bekend dat Champagne gemaakt is van de rassen Pinot Noir (voor structuur en body) en Chardonnay (voegt elegantie, finesse en zuurgraad toe). En misschien weet je ook dat Pinot Meunier een rol speelt dat bijdraagt met fruitigheid en geeft flexibiliteit met het blenden.
Maar naast deze drie hoofd druiven zijn er nog meer rassen toegestaan. Dit zijn Arbane (een zeldzame witte druif), Petit Meslier (een witte druif met hoge zuurgraad en florale tonen), Pinot Blanc (een witte druif die ook florale tonen en een lichtere zuurgraad heeft) en Pinot Gris. Deze laatste staat ook bekend onder de naam Fromenteau en levert naast florale tonen ook een rokerige specerijachtige ondertoon.
Maar sinds 2026 is ook de hybride soort Voltis toegestaan. Deze druivensoort is in 2022 goedgekeurd voor gebruik in Champagne als test en onderzoeksfase. Terwijl in 2023 de eerste aanplant was goedgekeurd. Maar er zijn nog meer druiven die onderzocht of getest worden.
Voltis
Wat is Voltis voor een ras? Het is een hybride druivensoort ontwikkeld in samenwerking tussen INRAE en het Duitse Julius Kühn Instituut. Het is een kruising van de bestaande hybride druif Villaris en een afstammeling van Muscadinia rotundifolia – een Amerikaanse druivensoort die bekend staat om de resistentie tegen ziektes. Maar heeft 95% van de genen van een Vitis Vinifera kunnen behouden.
Maar waarom nu een hybride soort toestaan in de Champagne en een revolutie ontketenen in het zo traditionele Frankrijk? De oorsprong ligt in klimaat verandering. Champagne heeft meer en meer te kampen met hoge vochtigheid wat schimmels in de hand werken. En terwijl biologisch wijngaardbeheer in opkomst is (met een kleine 10% in 2024) geeft dit natuurlijk een uitdaging. Voltis is genetisch resistent tegen zowel donsmeeldauw als poedermeeldauw, de dubbele schimmelplaagjes die al lange tijd de wijnbouw in vochtige noordelijke klimaten bemoeilijken. En om deze ziektes te bestrijden zijn chemische bestrijdingsmiddelen nodig (wat dus haaks staat op het groeiende biologische potentieel).
Beperkingen
Vanzelfsprekend mag Voltis niet meteen overal aangeplant worden. Volgens de wetgeving mag slechts 5% van de wijngaard oppervlakte bestaan uit Voltis. En tevens 10% van het sap in de blend gebruiken.
Wat is de ervaring?
Een van de gerenommeerde huizen in de Aube, Drappier, plantte als één van de eerste, in 2023 ongeveer 40 Voltis wijnstokken aan op Kimmeridgian Jura-kalksteen in plaats van de krijtbodems. De oogst van 2025 was de eerste persing van Drappier en resulteerde in één feuillette (een halfvat van ongeveer 114lt). Dit was een goede observatie voor de smaak ontwikkeling. De smaaktonen wijzen op neutrale aroma’s, niet erg aromatisch, maar maakt de wijn ronder en toegankelijker. Maar de belangrijkste reden voor Drappier is recent gewijzigde wetgeving dat het gebruik van koperspray moet verminderen. Voor biologische landbouw is koperspray juist van groot belang voor het terugdringen van schimmels en ziektes. Wanneer dit gebruik meer aan banden wordt gelegd, is men genoodzaakt om te zoeken naar alternatieven.
We hebben het reeds eerder gehad over het verschil tussen biologische en biodynamische wijnbouw, maar er is meer. De grondlegger van de biodynamische wijnbouw was Rudolf Steiner, een Oostenrijkse wetenschapper en filosoof. Hij legde deze basis in 1924 gedurende lezingen die later bekend stonden als de “Landbouwcursus”. Hieruit ontstond een beweging die voort kwam uit bezorgdheid over het gebruik van kunstmest. Het was Maria Thun die in 1963 haar eerste publicatie vrijgaf over de zaaikalender gebaseerd op de stand van maan en dierenriem. Eigenlijk is dit laatste niet wereldvreemd – de Sumeriërs in de 4e eeuw voor Christus introduceerden reeds een kalender op basis van maanstanden.
Biodynamische wijnbouw
Hoe zit dat met biodynamische wijnbouw? Zie ook ons eerdere artikel voor meer toelichting. Maar feitelijk is biodynamische wijnbouw een verdieping van de biologische wijnbouw. Schadelijke producten mogen niet worden gebruikt en de wijnboer gaat actief aan de slag om bodem en wijnrank gezonder te maken door gebruik te maken van plantaardige, dierlijke en minerale stoffen. Hierdoor kunnen deze zichzelf beschermen tegen ziektes. Helaas zal men toch ook koper en zwavel moeten gebruiken voor de bestrijding van meeldauw.
Wat maakt biodynamische wijnbouw anders en meer
Biodynamische wijnbouw is niet hetzelfde als biologische wijnbouw (organische wijnbouw), al zijn er wel veel overeenkomsten. Bepaalde basisprincipes zijn hetzelfde: geen gebruik maken van chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest. Beide stromingen zien een gezonde bodem als basis voor de kracht en gezonde groei van de wijnplanten en druiven. De bodem versterkt men door actief bepaalde stoffen aan toe te voegen, zoals organische mest en preparaten die de groeikracht van de gewassen ondersteunen. Via deze preparaten leiden kosmische krachten naar de aarde en hebben zo een positieve invloed op de groei van het gewas. Hiervoor gebruikt men homeopathische kruidenmengsels op basis van onder meer kamille, brandnetel, paardenbloem en valeriaan. De recepten zijn soms eeuwenoud. Ze bevorderen de groei en brengen ‘positieve krachten’ in de bodem, zodat deze nieuw leven kan voortbrengen.
Feitelijk heeft biodynamische wijnbouw een holistische kijk op de natuur en agrarisch leven. De natuur is één gebonden geheel. De wijngaard is in deze visie direct verbonden met bodemgesteldheid, klimaat, luchtkwaliteit, watervervuiling en biosdiversiteit.
Principes van biodynamische wijnbouw
In feite berust de biodynamische wijnbouw op drie principes. Om te beginnen beschouwd men de wijngaard als één landbouworganisme, als een autonome entiteit. Om dit organisme in evenwicht te brengen en te houden worden biodynamische preparaten gebruikt, op basis van geneeskrachtige planten, koemest en kwarts, die energetisch werken om balans in de bodem en planten te bewaren. Tot slot werkt men met kosmische ritmes, dat wil zeggen: de invloeden van de zon, de maan, de planeten en de dierenriem. De biodynamische wijnboer past bijvoorbeeld zijn oogst-, snoei- en bottelmomenten aan op de zon- en maanstanden.
Kosmische krachten
Die maankalender gaat ervan uit dat de maanstanden en -fasen, bij het doorlopen van de cyclus van de dierenriem, hun invloed uitoefenen op de natuur op aarde. De kalender toont de dagen van vruchten, bloemen, bladeren en wortels en de verschillende kosmische cycli van de seizoenen. Ingrepen en werkzaamheden in de wijngaard worden bij biodynamische wijnbouw op de maankalender afgestemd om de meest optimale resultaten te behalen. Zo zijn er gunstige en minder gunstige dagen om te zaaien, oogsten en bottelen. De maan zou bijvoorbeeld de waterhuishouding van de planten beïnvloeden. De kalender geeft precies aan wanneer werkzaamheden in het wijnmaakproces het best kunnen worden uitgevoerd.
Het klinkt bijna hekserij, ja toch? En ook weer niet. Wanneer je er over nadenkt, is er niet echt iets nieuws achter deze theorie. In alle oude culturen vinden we het terug, of het nu de Kelten of de Maya’s zijn. Omdat ook blijkt dat de wijnen vaak goed zijn, stappen wijnboeren overal ter wereld over op deze uiterst duurzame manier van wijnbouw. Veel bekende wijnen uit Bourgogne worden tegenwoordig biodynamisch gemaakt. Zo ook Romanée-Conti één van de duurste wijnen uit de Bourgogne.
Wat is deze maankalender?
De belangrijkste principes van biodynamische landbouw heeft te maken met kosmische ritmes. Het meest aansprekende voorbeeld hierin is die van getijden. Immers de zee beweegt zich met de stand van de maan mee. De zwaartekracht van de maan trekt water op aarde aan, waardoor het op de plaats waar de maan het dichtst bij de aarde staat, het vloed is.
Hoewel het wetenschappelijk debat nog steeds in volle gang is, is de algehele aanname dat de maan een zelfde invloed heeft op de ontwikkeling van planten. Dus elke stap bij het kweken van planten moet rekening houden met deze kalender, de opstijgende en dalende bewegingen van de maan en haar transit voor de sterrenbeelden. De theorie is dat planten gevoelig kunnen zijn voor de verschillende posities van de maan, zon en planeten ten opzichte van de sterrenbeelden. Daarom moeten we hiervan profiteren om de timing van de verschillende wijnbouw- en wijnproductieprocessen te optimaliseren.
De onderverdeling
Elke biodynamische kalenderdag kun je onderverdelen in bloem-, fruit-, blad- en worteldagen. Deze dagen vallen samen met de vier klassieke elementen: aarde, vuur, lucht en water. De elementen hangen op hun beurt samen met de sterrenbeelden. Wanneer de maan door het sterrenbeeld beweegt, heeft dat de betreffende invloed op de plant.
Vuur – Fruitdagen: De energie richt zich op de vruchtzetting. Beste dagen voor het oogsten van de druiven. Wijn smaakt het best op deze dagen. Sterrenbeelden: Ram, Leeuw, Boogschutter.
Lucht – Bloemendagen: De energie wordt naar de bloesem gestuurd. Laat de wijngaard alleen op deze dagen. Wijn met bloemige aroma’s komen goed uit de verf op deze dag. Sterrenbeelden: Waterman, Tweeling, Weegschaal.
Bron: M. Thun zaaikalender
Aarde – Worteldagen: De energie van de plant right zich op de wortels. Ideale dagen om te snoeien. De wijn is gesloten op deze dagen. Volgens sommige komt het terroir meer naar voren. Sterrenbeelden: Stier, Maagd, Steenbok.
Water – Bladdagen: De energie richt zich op de stengel en het loof. Ideaal dagen voor het besproeien van planten. Geen ideale dag om wijn te proeven. Sterrenbeelden: Vissen, Kreeft, Schorpioen.
Door in te spelen op de posities van de maan, kunnen we de timing van verschillende wijnbouw- en wijnproductieprocessen optimaliseren. Je zou nooit willen oogsten op een bladdag omdat bladdagen correleren met de element water en je zou uiteindelijk rotte druiven plukken!
Herkenbaarheid
Biodynamische wijnen kan je herkennen aan het Demeter-keurmerk. Dit verwijst naar de Griekse godin van de vruchtbaarheid. Het beschrijft een reeks van normen en richtlijnen waaraan voldaan moet zijn om het keurmerk te mogen dragen. Bodemvruchtbaarheid en natuurlijke groei staan centraal. Het is veel extra werk voor de wijnboeren, maar dit vloeit voort uit diepe overtuiging dat deze verandering nodig is. Dit keurmerk wordt gegeven door het Biodynamische Federatie Demeter International. In meer dan 20 landen is dit certificaat toegekend, met name in Frankrijk en Italië. Ervaar het zelf en probeer de Chocolate Block eens van Boekenhoutskloof. Een zeer krachtige en eigentijdse wijn met een diverse gelaagdheid.
De DO Cava uit Spanje is een uitzonderlijke wijnregio met een ontwikkeling die je stormachtig kan noemen. Cava startte als een methode dat uitgroeide tot een wijngebied. En dat is op zichzelf al bijzonder te noemen. Dit gebrek aan geologische afbakening heeft zeker bijgedragen aan het succes van Cava, maar er is meer. Cava wordt vaak gezien als de “spaanse mousserende wijn” en niet meer dan dat. En niet als het bijzondere product uit een bijzonder Catalaans herkomstgebied.
Methode Traditionelle
Cava is, net als Champagne, gemaakt volgens de Methode Traditionelle. Dat betekent dat er een basiswijn wordt gemaakt, die wordt gebottled. Waarna op de fles een tweede vergisting plaatsvindt. Met dosage ontstaat er een mousse, zijnde een bijproduct van de alcoholische vergisting. De koolzuur geeft in eerste instantie een harde mousse. Dat herken je vaak in de basis segment wijnen.
Aanwezige stikstof zorgt voor dat deze harde mousse romiger wordt. Ook een langzame tweede vergisting draagt bij dat de mousse zachter overkomt. Of lagere druk in de fles draagt hieraan bij. Wijnmakers hebben dus vele keuzes tot hun beschikking. Maar de belangrijkste drijfveer is autolyse. Hier zit echter een grens aan. Na een jaar of zeven of acht zijn de stoffen die autolyse bewerkstelligen wel verdwenen in de wijn. En na vier jaar is de zuurstof opgebruikt, zodat de gist cellen geen zuurstof meer kunnen opnemen. En gaat oxidatie een rol spelen.
Cava vs Champagne
Overal vinden we mousserende wijnen volgens de Methode Traditionelle. Denk aan Champagne, diverse Crémant wijnen, Cava, Franciacorta, Cap Classique. En wanneer je Cava vergelijkt met haar grote zus Champagne, is het interessant te weten dat de cava productie ongeveer 85% is aan die uit Champagne, terwijl de prijs slechts 30% is! De Cava wijnboeren verdienen dus aanzienlijk minder, terwijl de wijn op dezelfde wijze geproduceerd wordt.
In tegenstelling tot Champagne, is merendeel van de Cava simpel gemaakt en een stuk goedkoper. Er is onvoldoende aandacht voor hoogwaardige Cava en dus het marketing apparaat blijft achter ten opzichte van Champagne. En daarbovenop is de oprichting van DO Corpinnat een klap in het gezicht voor Cava. Deze afsplitsing voor strengere regels maakt het voor de consument nog onduidelijker.
Huidige regelgeving
De regelgeving in DO Cava was de laatste keer in 2020 aangepast. Cava mag geproduceerd worden in vier productiezones die de vroegere regio’s hebben vervangen. Dit zijn Comtats de Barcelona, Valle del Ebro, Vinedos de Almendralejo en Requena. Vanzelfsprekend neemt Comtats de Barcelona de belangrijkste plaats in, met maar liefst 95% van de Cava-productie.
Cava kent vier kwaliteitsniveau’s. de meest eenvoudige (en meest verkochte) is de Cava de Guarda. Deze heeft minimaal negen maande rijping, gevolgd door Cava de Guarda Superior Reserva met minimaal achttien maanden rijping. De top categorieën zijn Cava de Guarda Superior Gran Reserva met dertig maanden rijping en Cava de Guarda Superior Paraje Calificado , een single vineyard Cava met meer dan dertig maanden sur lies rijping.
Alleen de Cava de Guarda heeft vanaf 2025 geen verplichting biologisch te zijn, de andere drie niveau’s hebben deze verplichting wel.
Comtats de Barcelona
Binnen Comtats de Barcelona vinden we vijf subzones, te weten Valls d’Anoia-Foix (met de Cava-hoofdstad Sant Sadurni d’Anoia), Serra da Mar, Conca del Gaia, Serra de Prades en Pla de Ponent.
De wijngaarden zijn allemaal biologisch gecertificeerd, met wijnstokken die minimaal 10 jaar oud zijn. Dit vertaalt zich in het feit dat de druiven uitsluitend voor de topcuvées geproduceerd mogen worden. De kwaliteit wordt nog benadrukt doordat de opbrengst per hectare is gelimiteerd tot 10.000kg (gelijk aan de Champagne-streek in 2024 (in 2025 was dit het laagste ooit met 9.000kg). Tenslotte is de wijn volledig traceerbaar van de oost tot de fles! Dit onderschrijft de vooruitstrevendheid van DO Cava.
Maar ondanks dat voor de topcuvées geproduceerd mag worden, komt 90% van de reguliere Cava’s uit deze subzone.
Valls d’Anoia-Foix
Dit gebied wordt gevormd door een brede vallei tussen twee bergketens: de kustbergen van de Massís del Garraf, en de pre-kustgebergte, parallel en enkele kilometers landinwaarts van de Middellandse Zeekust. Het ligt tussen de historische steden Barcelona en Tarragona.
De open vallei loopt zachtjes af van de indrukwekkende rotsachtige massa van Montserrat naar de zee. Het wordt gevormd door een veelheid aan heuvels en kleine heuvels gevormd door de stroomgebieden van de rivieren Anoia en Foix, waaraan deze subzone van Cava zijn naam ontleent.
Het heeft een gematigd klimaat vanwege de nabij gelegen Middellandse Zee en de bescherming van koude noordelijke winden door het Montserrat gebergte. De voornaamste druiven hebben zich aangepast aan hun landschap; Xarel-lo overheerst in het kustgebied, Macabeo (Viura) in de vallei en Parellada in de hoger gelegen wijngaarden.
Serra da Mar
Op 15km ten noorden van Barcelona vinden we Serra da Mar. Met uitzicht op zowel de Middellandse Zee als de stad Barcelona geniet deze regio van een mediterraan klimaat. De regio wordt beschermt door de Serralada da Marina tegen de noordenwind. Het onderscheidt zich door haar zanderige, doorlatende, intens doorlatende grond die gemakkelijk te bewerken is, niet erg kalkhoudend is en de druiven een natuurlijke zuurgraad geeft die ideaal is om maandenlang in kelders te rijpen. De bodem staat ook bekend als sauló. De Xarel-lo druivensoort is dominant in deze subzone.
Conca del Gaia
De subzone Conca del Gaià gaat over de grenzen van de regio’s Tarragonès en Alt Camp. De naam verwijst naar de rivier de Gaià die door deze subzone gaat. De regio heeft een typisch mediterraan klimaat van milde winters en hete zomers, getemperd door de zeebries.
Serra de Prades
Ten noorden van Conca del Gaia, grenzend aan de regio Lleida, liggen de wijngaarden van Serra de Prades. Deze subzone is vernoemd naar de Pradesbergen, een opvallend morfostructuur deel van het Catalaanse pre-kustgebergte. Deze subzone bestaat uit een vlakte die open is naar de zee en zachtjes omhoog loopt vanaf de Middellandse Zee. Het hoogtepunt zijn de toppen van het kustgebergte, dat kenmerkend is.
Op de zuidelijke helling van de bergvallei op 350 tot 600m hoog vinden we de wijngaarden, gevormd door de erosie van de Francoli en haar zijrivieren. De combinatie van de hoogte en de zeebries vormen een overgangsgebied tussen mediterraan en continentaal klimaat. We vinden hier vooral de Trepat-druif. Een inheemse rode druif die fruitige wijnen geeft.
Pla de Ponent
In het binnenland van de regio Lleida, ookwel Terres de Ponent genaamd, vinden we de subzone Pla de Ponent. Het continentale klimaat is droog met veel zonuren en grote diurnal range.
Valle del Ebro
In de Ebro rivier vallei vinden we de twee subzones Alto Ebro en Valle del Cierzo. Het heeft een typerend continentaal klimaat. Ook hier geldt grote beperkingen net als in Comtat de Barcelona. Dus we vinden hier de topcuvées.
In de Alto Ebro vloeien twee klimaten samen, de invloed van de Atlantische Oceaan in het westen en het Middellandse Zeegebied in het oosten, ingeklemd tussen de bergruggen in het noorden en zuiden. Het is hier dus iets koeler en vochtiger dan in de Cierzo-vallei.
De Cierzo vallei kent een typisch continentaal klimaat. Het meest karakteristieke is de “Cierzo”-wind, een koele, droge maar sterke wind.
Requena en Vinedos de Almendralejo
De meer zuidelijke regio’s zijn meer voor de basis Cava’s die de meeste mensen kennen.
Kortom
Cava heeft een tijd gehad dat kan worden omschreven als uitdagend, groei en stormachtig. Maar zoek eens iets verder naar een betere Cava in plaats van altijd naar de Champagne fles te grijpen, omdat die zo vertrouwd is. Neem even contact met ons op wanneer u interesse heeft in een bijzondere Cava.
Consumenten worden steeds bewuster en maken vaak meer weloverwogen keuzes. Dat zijn we ook terug in wijn, waar biologisch, biodynamisch of veganistisch steeds populairder worden. Ongeveer 0,4% van de Nederlandse bevolking is veganistisch. Nu veganisme een opmars vertoont, willen wij de vraag stellen of wijnen wel vegan vriendelijk zijn en hoe zich dat in kwaliteit verhoudt.
Veganistisch, hoe zit dat?
Op de website van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme staat vermeld dat veganisme een levenswijze is waarbij – voor zover praktisch haalbaar – wordt afgezien van alle vormen van exploitatie van, en wreedheid naar, dieren voor eten, kleding of andere doeleinden. Het is eenvoudig gezegd een levenswijze waarbij gestreefd wordt om geen dieren te (laten) gebruiken. Het gaat daarbij niet alleen om de manier waarop dieren gebruikt worden, maar vooral dát dieren gebruikt worden, terwijl mensen prima kunnen leven zonder dieren te gebruiken.
Veganisme is een streven en beperkt zich tot wat mogelijk is. Dit kan per persoon verschillen afhankelijk van de persoonlijke situatie. Een veganist zal zich in iedere situatie proberen af te vragen op welke manier die diergebruik kan vermijden, op de korte en lange termijn.
Het beperkt zich niet tot voedsel, maar ook kleding (denk aan bond en leer), verzorgingsproducten (geen dierlijk ingrediënten of getest op dieren). Maar ze wijzen ook het gebruik van dieren voor vermaak af (denk aan dierentuin bezoek, het houden van dieren tenzij het in het belang van het dier is, of berijden van dieren).
Terug naar wijn
Maar hoe zit dat met wijn? Het is een natuurlijk plantenproduct. Ja zo lijkt het op het eerste gezicht.
Om te beginnen in de wijngaard mag geen gebruik worden gemaakt van dieren voor het ploegen of dragen van plukmanden.
Daarnaast is wijn gemaakt met behulp van gisten, waardoor de wijn onzuiver is. Dat wilt zeggen troebel. En om wijn te “klaren” ofwel helder te maken, kan men gebruik maken van dierlijke producten. Dit geldt overigens ook voor het stabiliseren van wijn. Wijn stabilisatie draagt bij aan het beschermen van de wijn tegen verschillende veranderingen na het bottelen. Zie ook dit artikel over vegan vriendelijk wijnen.
Helaas is de communicatie rondom vegan -wine nog niet eenduidig en zal men eigenlijk terug naar de producent gaan om navraag te doen. Maar wijn gelabeld met het vegan Keurmerk daar kan je zeker van zijn, deze zijn wijn zijn zeker geschikt voor veganisten. Ook kan je de VeganWiki of de website Barnivore raadplegen. Deze laatste heeft ook een app, Vegetipple, die je kan installeren op je telefoon.
Onze wijn die geschikt is voor veganisten
Kijk voor ons volledige aanbod op onze webshop. Maar graag willen we een paar wijnen uitlichten. Deze wijnen zijn allemaal vegan vriendelijk en laten u verrassen. Bestel nu met code <VeganActie> één van onze vegan vriendelijk wijnen en geniet van 5% korting bij een bestelling van 6 flessen.
Nittnaus Grüner Veltliner
Rond de Neusiedlersee beheren de broers Nittnaus hun wijngaarden. Ze hebben deze reeds 300 jaar in familiebezit! Ze werken duurzaam in harmonie met de natuur. Daarom laten ze de vegetatie tussen de druivenranken hun beloop, het verbetert de bodemstructuur en voorkomt erosie. Dat is terug te vinden in deze mooie wijn. Een rijke wijn, met een matige zuurgraad. Heerlijk naast een wiener schnitzel bijvoorbeeld.
Montes Limited Selection Cabernet Sauvignon/Carmenère
Montes is een pionier als het gaat om wijnbouw in Chili en onder de nama Kaiken in Argentinië. De zee invloed heeft een zeer gunstige werking op de druiven in de Apalta Vallei. Deze Montes is sterk geparfumeerd en met het zeer sappige mondgevoel van rijp zwart fruit, koffie en chocolade is het een zeer smakelijke wijn.
Bellingham Homestead Pinotage
De eigentijdse elegante wijnen van Bellingham kenmerken de duurzame productiewijze. Van beheer in de wijngaard tot het verpakken in lichtgewicht flessen. Zo ook deze mooie Pinotage. Zoete kruiden, pruimen, rijpe frambozen en vanille komen allemaal samen.
Jumilla DO is een subappellatie van Murcia DO in het zuidoosten van Spanje. Jumilla DO wordt gezien als het belangrijkste wijngebied in Murcia gezien de kwaliteit maar ook hoeveelheid dat men produceert. De appellatie omvat de zeven dorpen Jumilla, Hellin, Ontur, Tobarra, Albatana, Fuente-Alamo en Montealegre del Castillo. Het gebied ligt op het plateau van La Mancha op 400 tot 1.000m hoogte. Droogte en stijgende temperaturen zijn grote uitdagingen. Zomers kunnen in Jumilla bijzonder heet zijn, tot wel 42C terwijl regenval tot een miniem is met max 300mm. Het semi-aride continentale klimaat is dus zeer droog en warm, maar ook winderig. Wat waterstress alleen maar verder doet oplopen. Vandaar dat toegepaste druivenrassen zich hier ook aan aanpassen. Monastrell is een bijzonder goed voorbeeld van een hitte bestendig druivenras dat herontdekt is door de wijnbouwers.
Wat ging er aan vooraf
De geschiedenis van Jumilla DO is bijzonder. In 1978 werden de oudste overblijfselen van vitis vinifera zaden van Europa ontdekt, wel 3.000 jaar oud. Er zijn ook archeologische overblijfselen gevonden die getuigen van de meer dan 2.500 jaar oude wijntraditie, waaronder oorbellen uit de 4e eeuw voor Christus.
Zo een 25 jaar geleden stonden hier vooral Merlot, Cabernet Sauvignon en Syrah aangeplant. In die tijd was irrigatie een noodzaak, zeker voor deze druivenrassen. Maar hoe anders is de situatie nu. Om te irrigeren is veel water nodig en daarvoor zijn de nodige watervergunningen benodigd. Dit werd een steeds groter probleem. In 1995 gebruikte men nog 100 miljard liter water voor de wijnbouw en in 2020 maar liefst 900 miljard liter. Mede onder invloed van waterschaarste en opwarmende temperaturen, is het bijzonder hoeveel wijnbouwers de inheemse Monastrell hebben herontdekt en zijn overgestapt naar dry farming.
Biologisch
De bodem is zeer kalkrijk en heel arm aan organische materialen vanwege de droogte. Doordat hier brede valleien zijn, is de bodem bezaait met gesteente dat door erosie uit de bergen naar beneden is gekomen. In sommige delen overheersen zanderige gravel bodems. Dit is een overblijfsel van een zee die miljoenen jaren geleden hier gelegen heeft. En er zijn zelfs enkele plekken met rotsachtige vulkanische bodems. De bodem is goed waterdoorlatend, wat van groot belang is in een droog winderig gebied. Ondergrondse harde krijtlagen voorkomen dat vocht uit diepere delen naar de toplaag optrekken en verdampen. Deze factoren dragen bij aan een extreem schone bodem, vrij van vervuiling. Pesticiden worden nauwelijks gebruikt omdat door de droogte er geen ziektes voorkomen. Daardoor zijn veel wijngaarden biologisch gecertificeerd.
Waarom Monastrell
Reeds in de 14e eeuw is deze druivenras in de regio gesignaleerd. Het is gebleken dat Monastrell zich goed kan aanpassen in een hete droge omgeving. De druif heeft een dikke, donkere schil en is daardoor goed bestand tegen UV-straling en voorkomt zonnebrand. Ze vormt de knoppen laat om de strenge winterperiode door te komen en rijpt lang voor een goede smaakontwikkeling.
Om de droogte en de wind te doorstaan, staan de stokken op wel 3m van elkaar in gobelet (bush vine). Dan hoeven de wortelstelsels niet met elkaar te concurreren voor dat kleine beetje water wat beschikbaar is. Tevens wortelen de druivenstokken diep om bij het water en de voedingsstoffen te komen.
Onderzoek heeft aangetoond dat Monastrell op een unieke wijze met water omgaat. Het gaat om het verband tussen beschikbare watervoorraad in de bodem, de bladeren en het gedrag van het druivenras. Bij warmte en waterschaarste sluiten de huidmondjes van de bladeren heel snel om verdamping te minimaliseren. Daardoor staat de ontwikkeling van de druif stil en kan leiden tot fenolische onrijpheid. Druivenrassen die dit nastreven noemt men een isohydrische ras). Andere rassen (anisohydrisch) sluiten de huidmondjes later wanneer al het beschikbare water is verbruikt, wat vervolgens stress geeft. Monastrell is bijzonder omdat onderzoek heeft uitgewezen dat dit ras de situatie aankijkt en dan pas beslist of ze zich isohydrisch danwel anisohydrisch zal gedragen. Daardoor ontwikkelt ze zich gelijkmatig en heeft Monastrell veel minder irrigatie nodig. Inmiddels is ongeveer 70% van de aanplant Monastrell.
Keerzijde
Natuurlijk is er een keerzijde. Doordat een grote groep wijnbouwers zijn overgestapt naar dry farming, moeten de wijnstokken harder werken om water te bereiken. Door deze krachtinspanning van de plant, levert ze minder bessen op. Waardoor natuurlijk de wijnproductie lager is. Als gevolg daarvan is de kwaliteit weliswaar hoger van de druiven en dus de wijn, maar ook de prijs.
Desondanks kennen de wijnen uit Jumilla een zeer goede prijs-kwaliteit verhouding van rond €15.
Zoals in een eerdere blog aangegeven, laat wijnbouw een redelijk grote CO2-voetafdruk achter. Dat gebeurt al in de wijngaard door het gebruik van kunstmest, pesticiden en dergelijke. In de wijnmakerij met het energieverbruik maar ook in de verpakking. En wat te denken van transport vanaf de wijnmakerij totdat het bij u op tafel staat! Nu zijn er al grootschalige initiatieven in biologische wijngaard management en nog een stap verder, het biodynamische wijngaard management. Echter dit beperkt zich vooral tot het werk in de wijngaard. Ook in de wijnindustrie speelt het sustainability aspect een steeds grotere rol. Regenerative wine is het nieuwe buzz-word maar zal dit alles brengen of niet? En wat is regenerative wine eigenlijk?
Regenerative wine culture
Regenereren is het herstellen van iets wat kapot gemaakt is. Regenererative wine cultuur is het goed en verantwoord verbouwen van druiven waarbij men het wijngaardbeheer ziet als een onderdeel van een groter ecosysteem. En dat dit een zelfvoorzienend systeem is zodat het toekomstbestand is. Dat is een stap verder dan biologisch of biodynamische wijnbouw. De huidige wijnbouw cultuur is vaak gebaseerd op het gebruik van chemicaliën en een monocultuur (namelijk druivenranken). Kunstmest wordt gebruikt om de groei te bevorderen, chemicaliën tegen schimmels (denk aan valse meeldauw), ziektes (zoals echte meeldauw) en insecten (bijvoorbeeld dwergcicaden of druivenbladrollers). En het verbouwen van slechts één ras (druivenranken) is niet bevorderlijk voor de biodiversiteit, maar put ook de bodem uit waardoor vervolgens weer kunstmest nodig is. Hierdoor blijf je in een vicieuze cirkel.
Belang van bodem
De kern van regenerative wine cultuur ligt niet persé in de wijngaard, dan wel in de bodem. Wijnbouwers gaan ervanuit dat de bodem een evenwichtige, zelfvoorzienende habitat is en laat de natuur via een gezond ecosysteem haar werk doen. Het grote verschil tussen (re)generative wine cultuur en biologische/biodynamische cultuur is dat het gericht is op een zelfvoorzienend systeem in de toekomst, en niet slechts voor de jaarlijkse oogst. De bodem moet zichzelf in stand houden en menselijk ingrijpen is niet wenselijk. Dus bijvoorbeeld het omploegen is not-done. En wanneer het gedaan wordt, alleen oppervlakkig. Ploegen helpt om beschoeiing in de hand te houden, maar hakt ook wortels af en haalt het bodemleven overhoop.
Daarnaast drukken zware machines de grond in elkaar en wordt deze dus compact gemaakt. Iets wat ook niet goed is voor het bodemleven. Tevens is het van belang bij regenerative wine cultuur dat de bodem niet onbedekt is.
Biodiversiteit
Afhankelijk van de omgeving en klimaat kan men binnen het wijngaard management verschillende planten en gewassen inzetten. De planten gebruikt men niet om te oogsten, maar voorzien de bodem van stikstof en andere voedingsstoffen. Door het vergroten van de biodiversiteit verbetert de bodemstructuur, trekken insecten aan (voor verstuiving en het gezond houden van de wijngaard), voorkomen grondverschuivingen bij grote regenval, gaan zandverstuiving tegen en houden water vast.
Het is van belang dat de planten geen concurrentie aangaan met de druiven. Dus in vruchtbare gebieden moeten de planten de groei van de druif in toom houden. Terwijl in droge gebieden de planten niet teveel water nodig mogen hebben. Terwijl door het afdekken van de bodem water juist vastgehouden wordt en niet kan verdampen. Zo kan het aanplanten van tuinbonen stikstof in de bodem vasthouden, of rogge en gerst die als deklaag ingezet kunnen worden. Zo helpt een deklaag in warme gebieden de temperatuur in de bodem te beheersen, vochtverdamping te voorkomen en overdaad aan begroeiing te beperken.
Daarnaast halen planten CO2 uit de lucht en slaan dit op in de bodem. Zolang de bodem met rust wordt gelaten, kan het helpen de stijgende temperatuur te verminderen. Ook kunnen bomen worden aangeplant rondom de wijngaard om meer biodiversiteit te verkrijgen en flora en fauna uit te breiden. Daarnaast kunnen bomen fungeren als windvangers of kan juist vocht vast houden op droge plaatsen.
Impact van wijnbouwbeheer
Wijnbouw gericht op kwantiteit of maximale opbrengst resulteert in een monocultuur. Dat wilt zeggen dat er alleen wijnstokken staan aangeplant. Het wijngaardbeheer is gericht om de kwantiteit of de kwaliteit zoveel mogelijk te verhogen. Echter een monocultuur verarmt de bodem, waardoor de kans op ziektes toeneemt. En ziektes bestrijden we met pesticiden, koper (toegestaan in biologische wijnbouw maar is vervolgens slecht voor het bodemleven) of natuurlijke middelen. Biodiversiteit kan de nadelen van een monocultuur opvangen.
Wanneer in een wijngaard 30% is aangeplant met andere planten, ontstaat er een ideale balans waarbij de kwaliteit van de bodem maar ook de druivenstokken vooruit gaan. Zoals reeds hierboven aangegeven, is het afhankelijk van de locatie wat voor soort planten gebruikt kunnen worden. Maar ook dieren zoals schapen en kippen dragen bij in het concept van regenarative wine cultuur. Ze houden de planten groei kort zonder dat er zware maaimachines door de wijngaard gaan. Tijdens het grazen wroeten ze in de grond waardoor ploegen overbodig is en bemesten ze de wijngaard op een natuurlijke wijze.
Is regenerative wine nieuw?
Sommige wijnmakers zijn erg offensive tegen regenerative wine. Omdat zij de filosofie al lang uitdragen. Er hoeft dan niets hersteld te worden, want er is in eerste instantie niets “kapot” gemaakt – iets wat het woord regenerative wel suggereert. Goede voorbeelden zijn Rosa Kruger uit Zuid Afrika (wijn consulent), Claude en Lydia Bourguignon met hun Domaine Laroque d’Antan in de Cahors of Johan Reyneke uit Zuid Afrika. En mogelijk een verrassing, ook Cheval Blanc, een icoon op de rechteroever van Bordeaux, heeft in 2021 aangekondigd regenerative wine cultuur te omarmen. Zij passen de filosofie om te het land te doorgronden en begrijpen reeds vele jaren toe. Bij de aanleg van een wijngaard moet gelet worden op de contouren van de helling en gebruik maken van de topografie. Op deze wijze voorkom je grondverschuivingen of verstuivingen, maar ook stroomt water beter naar beneden.
Regenerative wine cultuur is echt gebruik maken van de mogelijkheden die de natuur ons te bieden heeft en niet de bestaande cultuur omvormen naar wat wij mensen denken nodig te hebben.
Certificering
Of er straks ook certificeringen komen voor (re)generative agromanagement in een breder perspectief is nog niet bekend. Er zijn tenslotte al een grote hoeveelheid aan verschillende certificeringen. Denk aan biologisch, biodynamisch, CO2 neutraal of FairTrade. De wijnboeren die zich op dit moment bezig houden met regenerative wine cultuur doen het meer uit overtuiging en sustainability. Overigens bestaat er in de Verenigde Staten reeds een certificeringsprogramma vanuit de Regenerative Organic Alliance, waarbij de Tables Creek Vineyard uit Paso Robles in November 2019 als eerste wijngaard deze certificering ontving.
Jackson Family Estates als rolmodel
Maar het is wel een ontwikkeling die volop in beweging is. Zo wil Jackson Family Estates in 2030 alle estate wijngaarden omvormen tot regeneratieve wijnbouw. Jackson is de 9e grootste wijnmakerij in de US. In een interview deelde Katie Jackson, 2e generatie eigenaar en Senior Vice President Corporate Social Responsibility bij Jackson, dat ze sinds 2015 $19 miljoen in sustainability en infrastructuur. Door deze investeringen hebben ze een kostenreductie van $26 miljoen behaald. Door renewable energy, efficiency en lichtere (glazen) flessen. Hierdoor hebben ze $4 miljoen return on investment gerealiseerd. Dit bewijst dat ook met regeneratieve wijnbouw ook resultaat te behalen valt. Uiteindelijk, wanneer je goed bent voor het land, zal het land ook goed zijn voor jou! Reeds in 2018 hebben La Canne & Lundgren een onderzoek gepubliceerd waaruit blijkt dat regeneratieve wijnbouw zeker winstgevend kan zijn.
Familia Torres als voortrekker
Miguel Torres, president van Familia Torres, is door Time Magazine uitgeroepen tot één van de 100 meest invloedbare mensen die klimaat acties op wereldwijd niveau voert, binnen de innovatie categorie. Zijn betrokkenheid in het opzetten van de Stichting International Wineries for Climate Action is geroemd. Deze stichting promoot het terugbrengen van CO2 uitstoot in de wijnindustrie.
Daarnaast spant dhr Torres zich ook in op het gebied van ecologische duurzaamheid door middel van onderzoeksprojecten, als SmartCrops 5.1, die technologie toepast om de wijnbouw aan te passen aan de huidige klimaatcontext.
Tenslotte lanceerde dhr Torres in 2008 een programma om het familiebedrijf aan te passen aan de klimaatverandering en de impact te minimaliseren door de ecologische voetafdruk te verminderen. In 2022 heeft het wijnhuis een vermindering van 36% van de directe en indirecte CO2-uitstoot per fles bereikt ten opzichte van 2008 en heeft het zich ten doel gesteld om tegen 2030 een reductie van 60% te bereiken en tegen 2040 een Net Zero-emissie wijnmakerij te worden.
Domaine Mirabeau
Een ander goed voorbeeld is Stephan Cronk die als druivenkoper onder het Mirabeau-label rosé wijnen produceert in de Provence. In 2019 heeft hij zijn eigen wijngaard aangekocht. Hij wilde de wijngaard niet biologisch beheren, omdat dat “just doing less of the bad stuff” is. In 2022 is hij mede-oprichter van de Regenerative Viticulture Foundation. Zijn Mirabeau La Reserve, afkomstig van zijn eigen wijngaard, is de eerste wijn van het domein dat gemaakt is volgens de regenerative methode.
Kan je dit in wijn proeven?
Nu natuurlijk de belangrijkste vraag, kan je dit verschil van wijnbouw in de uiteindelijke wijn proeven? Die vraag is niet direct te beantwoorden, door een gezondere wijngaard krijg je druiven van betere kwaliteit die ook een goede of zuivere expressie van de bodem kunnen weergeven. En natuurlijk zullen de druiven geen opname kennen van chemische middelen waardoor de smaak zuiverder is. Volgens Robert Hall Winery in San Luis Obispo is er wel verschil. In 2020 zijn ze begonnen met het omvormen naar regenerative farming op een perceel van 5ha na. Na slechts 2 jaar beweert partner Thomas dat druiven smakelijker zijn en de wijnen fruitiger en lager in alcohol. Kan je dit in zo een korte periode al concluderen? In mijn optiek zal dit minder in de wijn te bespeuren zijn en zeker niet voor de gemiddelde wijngenieter.
Zal je dit merken in de prijs van wijn? Ook zo een goede vraag. Doordat er andere gewassen staan aangeplant, is de dichtheid van wijnranken kleiner en dus de opbrengst minder. Aan de andere kant, door verminderde kans op ziektes, schimmels en bacteriën, is de opbrengst hoger. Streept dit tegen elkaar weg? De tijd zal het moeten leren en wijnmakers moeten het lef hebben deze overstap te maken. Door de hogere kwaliteit zal betere wijn geproduceerd worden en dat zal zeker iets zijn dat in de portemonnee te merken is.
Het einde van 2023 nadert en blikken we vooruit welke wijntrends ons in 2024 zullen verrassen. Zo zullen we zien dat Prowein, één van de grootste wijn vakbeurzen in Europa, op het debuut van no-and-low (No-Lo of NABLAB) alcohol wijn in 2023, voortborduren. Vooral met “Dry-January” voor de deur en de steeds betere kwaliteit van de low-and-no alcohol wijnen én natuurlijk de bewustwording van een gezondere leefstijl. Persoonlijk ben ik van mening dat ondanks de No-Lo wijnen beter worden, ze nog niet kunnen tippen aan de “gewone”, alcoholische wijnen. Dit met name doordat ik de body, het mondgevoel, mis.
Wijn productie en consumptie
Eén van de wijntrends die ons doet verrassen voor 2024 is misschien we de shift weg van rode wijn. In de afgelopen 20 jaar is aanbod en vraag naar rode wijn dalende. De 2021 productie was maar liefst 25% lager dan de piek in 2004. Natuurlijk mogen we hierbij niet de impact van Corona uitvlakken die de pluk aanzienlijk bemoeilijkte. Aan het begin van deze eeuw was 48% van de wijnproductie rood, terwijl in 2021 dit daalde naar 43%. Europa toont hierin de grootste daling, waarbij in Frankrijk maar liefst een daling van 50% incasseerde. Niet-Europese wijn producerende landen, zoals Chili, Argentinië, Amerika, Australië en Zuid Afrika vertonen nog wel stijging. Ook qua consumptie zien we parallellen, Europa laat een dalende trend zien terwijl de consumptie in landen als China, Rusland, US en Brazilië juist een hogere consumptie rapporteren.
Daarentegen zien we een 13% stijging in de witte wijn productie ten opzichte van het laagste niveau in 2002. De witte wijn productie is van 46% begin van deze eeuw tot 49% in 2021 gestegen, wat met name veroorzaakt wordt door mousserende wijn. Vooral Italië met haar Prosecco, Amerika, Zuid Afrika en Australië laten een goede groei zien. Terwijl de nummer 2 en 3 van de wereldwijde witte wijn producerende landen (Frankrijk en Spanje) een stabiele groei rapporteren. Wanneer we naar consumptie kijken zijn er drie belangrijke mousserende markten: Amerika, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.
De uitspatter daarentegen is rosé. De wereldwijde productie is met 25% gestegen. Deze markt is vooral in handen van Frankrijk, lees de Provence. Maar ook Zuid Afrika en Chili zien een duidelijke groei. Gelet op consumptie is het ook Frankrijk die de lijst aanvoert met maar liefst 66% van de wereldwijde consumptie. Ook het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Amerika zijn belangrijke markten.
Biologisch en natuurlijke wijn
Daarnaast blijft de interesse in biologische en duurzaam geteelde wijnproductie groeien. Meer wijnmakers streven naar duurzaamheid en het werken met organische methoden. Met oog op het behouden van de kwaliteit van het milieu én de wijn. Biologische wijnhuizen gebruiken geen synthetische pesticiden en chemicaliën waardoor de wijnen puur en natuurlijk zijn.
Ook natuur wijnen zijn mateloos populair vooral bij de millennials. Deze wijn wordt op een minimale interventie-manier geproduceerd. In tegenstelling tot de traditionele wijze waarbij gecultiveerde gisten het aroma sturen, maakt de wijnmaker gebruik van wilde gisten die in de wijngaard voorkomen. Ook wordt geen sulfieten toegevoegd. Sulfiet staat voor de stof zwaveldioxide en is een conserveermiddel. Het zorgt ervoor dat een wijn niet voortijdig veroudert (oxideert) en dat micro-organismen zoals gisten en bacteriën, die altijd in wijn aanwezig zijn, niet meer actief zijn. Natuurwijnen staan bekend om hun levendige smaken en complexiteit.
Nieuwe wijnregio’s en wijntoerisme
Jarenlang hebben landen als Frankrijk, Italië en Spanje de ranglijsten aangevoerd, maar we zien nu een duidelijk kentering. Naast het feit dat “nieuwe wereld wijnen” een prominentere rol in nemen zien we dat ook andere regio’s zich profileren als producenten van hoogwaardige wijnen. Engeland begint een grotere rol te spelen in mousserende wijnen. Zie ook de oogst van 2023 van meer dan 20 miljoen flessen. Maar vergeet ook ons eigen Nederland niet, waar steeds meer professionelere wijngaarden bestaan met kwalitatief goede wijnen. We hoeven het dus niet ver weg te zoeken!
Ook zien we steeds vaker in bestaande wijnlanden dat, onder invloed van premium prijzen, de aangelegen gebieden zich ontwikkelen tot goede en meer betaalbare alternatieven. Vaak gaat gepaard met de focus op wijntoerisme. Zeker in landen als Zuid Afrika, Chili en Amerika is dit zeer sterk ontwikkeld.
Maar één ding blijft nog overeind, en eigent zich een eigen klasse toe: de superpremium wijnen. Denk aan de top cuvées in Bourgogne, Bordeaux, Piemonte, Toscane en Rioja. Dit zijn wijnen die voor honderden euro’s van de hand gaan en dankzij schaarste en gewildheid ook mogelijk is.
Glas, plastic of karton
Zoals ook aangestipt in onze blog over de prijs van wijn en de CO2 footprint speelt verpakking een grote rol. Gelet op de bewustwording bij consumenten zal ook de verpakking een blijvende rol spelen. Het is inmiddels achterhaald dat consumenten denken dat indien wijn in een zware fles zit, deze beter van kwaliteit zou zijn. Maar wat wel een feit is dat dit een grotere CO2 footprint achterlaat. Ten eerste om de fles te maken is extra energie nodig, maar denk ook eens aan het transport. Meer gewicht betekent meer brandstof.
Maar glas is nog steeds de ideale verpakking wanneer het gaat om het rijpen van een wijn. Dit is dus niet weggelegd voor de bulk van de verkoop, wijn die jong en snel (lees binnen 1 jaar) gedronken moet worden. Dat is toch vooral waar het de consument om gaat. De wijnboxen, plastic flessen, noem maar op zijn in opkomst. Maar een andere trend die we zien is de wijn in tanks vervoeren om ter plekke gebotteld te worden. Wanneer je dit wilt doortrekken, kan je zelfs de wijn op vat kopen. Samen met de wijnboer stel je je eigen wijn samen en het betreffende fust, goed voor 300 flessen, is dan geheel voor jou. Ook een ander nieuw product, het keykeg fust, is op de markt gekomen. Het wijnvat van KeyKeg, mét handige tapkraan, is vooral heel duurzaam. Eén KeyKeg van 20 liter staat gelijk aan 27 flessen wijn. Het vermindert het transportgewicht, de uitstoot en het glasafval. Het behoud de kwaliteit en frisheid van stille en mousserende wijnen en is herbruikbaar. Zo zie je dat er nogal wat innovatie is op dit vlak.
Wijn en food pairing
Doordat mensen steeds meer verdiepen en kennis opdoen, speelt de wondere wereld van wine & dine of te wel food pairing een grotere rol. Wijn en eten kunnen elkaar prima versterken of juist breken. Het geheim van de chef is voor iedereen voor handen. Het is niet meer zo dat je bij vis altijd wit serveert, en bij vlees altijd rood. Natuurlijk is dit een “veilige” combinatie, maar mensen willen vaak wat meer gedurfd zijn en verrassen vandaar dat dit ook een nieuwe één van de nieuwe wijntrends voor 2024 is.
Vanzelfsprekend zijn wij u ter dienst met geheel kosteloos advies. Maar begrijp ook goed wanneer uzelf hier meer kennis in wilt ontwikkelen. Neem even contact met ons op indien u vragen heeft.
Enige tijd geleden hebben de regio’s in Spanje besproken en zes weken geleden hebben we de eerste regio’s verkent die redelijk onbekend zijn maar zeker niet onbemind als het om krachtig en complexe wijn gaat. Onlangs hebben we de tweede proeverij gedaan wat in teken stond van bijzondere, uitgesproken wijnen onder andere uit Catalunya en de Canarische Eilanden.
Catalunya
In het noordoosten rondom Barcelona ligt de regio Catalunya. Het ligt tussen de Middellandse Zee en de Pyreneeën en kent maar liefst 12 DO’s. Er is een breed scala aan druivenrassen, zowel inheems als internationaal. Het klimaat is heel divers, van maritiem tot continentaal.
In deze proeverij hadden we twee wijnen uit deze mooie streek. We begonnen met een Macabeo uit Costers de Segre DO en hadden als tweede wijn een Picapoll (ook bekend als Folle Blanche of Picapoll) uit Pla de Bages DO.
Costers del Segre is een versnipperd gebied van 4.000ha. Hoewel Tempranillo ook hier de boventoon heeft, zijn er bijzondere wijnen van Macabeo (Viura) dankzij karakteristieke oude wijnstokken.
Even ten oosten van Costers del Segre ligt de Pla de Bages DO. Deze “Vlakte van Bages” is een verwijzing naar de Griekse god van wijn, Bacchus. In de subzone Alt Bages dat op zo’n 500m hoogte ligt is het koeler en is de bodem kalkrijk. Dit is ideaal voor de inheems Picapoll (ook bekend als Picpoul) druivenras.
Agaliu 2021
We trapten de proeverij af met de Agaliu in een zeer markante blauwe fles van de coöperatie L’Olivera. Agaliu is een oud-Catalaans woord dat “hoop” betekent. De filosofie van dit huis is dan ook dat het een sociale werkplaats is waar alle medewerkers kunnen toetreden tot de coöperatie.
De wijngaard ligt rond de Vallbona de les Monges in de subzone Corb River Valley van Costers del Segre DO. De wijngaarden karakteriseren zich door de stenen muurtjes die het omringen om de vruchtbaarheid van de bodem te waarborgen en het water beter vast kunnen houden. De bodem heeft kalkrijk klei terwijl het klimaat continentaal mediterraan is. Dit betekent droge koude winters en warme zomers die gekoeld wordt door een matige zeebries.
De wijngaard wordt biologisch bijgehouden. De wijn is 100% van Macabeo welke fermenteert in zowel Amerikaans als Frans eiken vaten. Het rijpt gedurende 3 tot 4 maanden op haar droesem. Dit is duidelijk wanneer de fles opgaat; de intense geur van peren en witte bloesem komt je tegemoet. De kleur is strogeel met een lichte intensiteit. De zuurgraad is hoog en de wijn heeft een gemiddeld + body mede door haar 13% alcohol. Desondanks voelt de wijn prettig aan met een goed balans. Ook de smaak intensiteit is hoog van vooral peer, kruiden en brioche. Er zit ook lichte rokerige en minerale toon in. De afdronk is lang.
Geniet van deze wijn lekker op het terras of bij rijst gerechten en gegrilde groenten. De wijn is verkrijgbaar voor 13.95€*.
Abadal Picapoll
In 1983 werd het wijnhuis Abadal door Valentí Roqueta opgericht, onder de voorwaarde dat hij wijn zou maken waarin het unieke karakter en terroir van de streek tot uiting zou komen. De wijngeschiedenis van de Roqueta familie strekt over 8 eeuwen. Abadal maakt uitsluitend wijnen van inheemse druivensoorten, zoals Picapoll, Macabeo en Sumoll. Maar interessant genoeg ziet men in Catalonië ook de Chardonnay, Sauvignon Blanc en Cabernet Sauvignon als lokale druivenrassen. De wijngaard heeft een kalkrijke kleigrond en geniet van een continentaal klimaat dankzij de bescherming van een bergrug.
De Picapoll van Abadal was de eerste 100% Picapoll die commercieel verkocht werd. De naam Picapoll is afgeleid van het woord “pica” wat krasjes betekent. De druif heeft roestbruine vlekjes op de schil waar naar verwijst. De wijn vergist in RVS tanks en rijpt op haar droesem (gistcellen) gedurende 3 maanden.
Dat resulteert in een wijn met lichte intensiteit en strogele kleur. De wijn heeft een gemiddelde geurintensiteit (zeker na de Agaliu…) van ananas en grapefruit. Het is een verleidelijke gulle wijn met fruitige aroma’s van ananas, grapefruit, perzik, jasmijn en verse kruiden zoals venkel en munt. De afdronk is prettig maar niet bijzonder lang.
Schenk deze wijn als aperitief, bij paella, schaal- of schelpdieren of geroosterde kip. De wijn is verkrijgbaar voor 17.49€*.
Canarische Eilanden
Helaas ben ik nog nooit op deze eilanden geweest, maar alleen al voor de wijn cultuur lijkt het mij bijzonder interessant. Dat is wel gebleken uit de wijnen die we geproefd hebben. Wijn nummer 3 kwam van Ycoden-Daute-Irora DO en nummer 4 van El Hierro DO. Hoewel de eilanden wijn redelijk onbekend is binnen Spanje, is ze lokaal bijzonder bemint. Vanwege de vochtige tropische omstandigheden, speelt hoogte een grote rol. Daarnaast is de bodem, vulkanische bodem, bijzonder typerend voor de wijnen die ze voortbrengt.
In het westen op het eiland Santa Cruz de Tenerife vinden we DO Ycode Daute Isora. De wijngaarden zijn gelegen op de westelijke flank van de Pico del Teide vulkaan. Waarbij de beste wijnen afkomstig zijn van de wijngaarden die vanaf 1.400m hoogte liggen. Listan Blanco (ook wel Palomino Blanco genoemd) is hier de meest aangeplante druivensoort.
Envinate Benje Blanco 2021
Vier wijnfreaks die elkaar tijdens de studie Oenologie hebben leren kennen, besloten om samen wijn te produceren. Zo ontstond het wijnhuis Envinate. Op 900-1.200m hoogte vinden we de wijngaarden van Envinate met wijnstokken van Listan Blanco die 70 tot 120 jaar oud zijn, aangeplant op zwart vulkanisch zand en kleibodem. In de wijngaard wordt biologisch gewerkt. De wijn vergist in betonnen kuipen en rijpt op lie, waarvan 30% in frans eiken vaten en 70% in betonnen tanks. In de betonnen tank ontstaat een flor-laag, die eigenlijk zo typerend is voor sherry productie. De wijn wordt gefilterd met bentoniet (een kleisoort, waar de onzuiverheden zich aan binden zodat deze uit de wijn gefilterd kunnen worden). Hierdoor kan de wijn zich ook vegan noemen.
De wijn is licht van kleur en heeft een strakke neus met tonen van appel en peer. De volle body, gedragen door haar 13% alcohol, en hoge zuurgraad maken de wijn indrukwekkend. Aroma’s van groen fruit, ziltigheid en rokerigheid maken de wijn redelijk complex en geeft een goede afspiegeling van het vulkanische terroir. De afdronk is lang, maar door haar typiciteit zal het niet ieder z’n favoriet zijn.
Schenk deze wijn bij garnalen of varkensvlees. Probeer de wijn voor slechts 24.95€*.
Bimbache Blanco 2021
De naam Bimbache verwijst naar de benaming van de vroege inwoners van het El Hierro eiland. El Hierro is het meest westelijk gelegen eiland. Hier is niet zo veel hectare aan wijngaarden overgebleven. Zeker langs de steile noordkant van het eiland zijn er nog weinig wijnboeren die hun kans wagen. De opbrengsten zijn vaak te klein om de investering te legitimeren. Het eiland is een schatkamer van bijna verdwenen of vergeten druivensoorten die nergens meer voorkomen of toch niet in de hoedanigheid zoals ze hier voorkomen. Bimbache werkt hoofdzakelijk met fieldblends, waarbij telkens de meest voorkomende soorten worden vermeld, maar waar er nog een heleboel soorten zijn waarvan we zelfs de naam niet meer kennen.
Deze wijn is een blend van Baboso blanco, Gual, Listan blanco, Pedro Ximenez, Verijadiego blanco en er wordt ook hier biologisch gewerkt in de wijngaard. De druiventrossen worden zacht geperst voor het behoudt van haar fruitaroma’s. waarna vergisting op grote houten vaten plaatsvindt. Ook rijpt een deel van de wijn op oude barriques waar de wijn flor ontwikkelt. Alleen inheemse gisten worden gebruikt. Dat resulteert in een wijn die krachtig is uit één van de regio’s uit Spanje dat onbekend is bij het grote publiek.
De wijn is mooi heldergeel van kleur. In de neus eerst en vooral limoen en citrus toetsen met op de achtergrond wat ananas. Het fruit evolueert geleidelijk naar een mooie kruidigheid van laurier en wat venkel. Stevige aciditeit die de wijn ruggengraat geeft. In de mond stevig met 14.6% alcohol, maar ook met de typische ziltige toetsen van een beperkte flor-rijping. De wijn is zeker niet voor beginners, maar wel zeer origineel en met veel karakter. Lange afdronk met veel fraîcheur. Het is aan te raden om de wijn te decanteren.
De wijn is bekroond door Robert Parker, wijn criticus, met 93 punten. Verkrijgbaar voor 39.95€*.
Andalusië
In het zuidwesten van Spanje vinden we Andalusië, vooral bekend van de sherry, maar we vinden hier ook interessante wijnen. Hier vinden we ten zuiden van Sanlucar de Barrameda en ten noorden van de historische havenstad Cadiz de Vino de la Tierra (VT) Cadiz. Deze VT status is in 2005 verkregen en men is bezig om de status DO te verkrijgen. Het klimaat is mediterraan en de bodem is zanderig en bevat albariza, de kenmerkende witte klei, calcium en fossielrijke bodem die zo kenmerkend is in de sherry regio’s.
Muchada Ledapart Vibrations 2020
Bodega Muchada Ledapart hanteert de biodynamische werkwijze in zowel wijngaard als kelder. Dit houdt in dat naast het uitbannen van chemische middelen in de wijngaard, men ook kijkt naar de stand van sterren en planeten om te bepalen wat er in de wijngaard of kelder nodig is.
De Palomino druiven voor deze wijn zijn afkomstig van de plot Miraflores Alta nabij Sanlúcar de Barrameda. Dit is westwaarts gelegen in de richting van de oceaan. Het staat aangeplant met 60 jaar oude wijnstokken en de bodem bevat kalkrijke albariza. De wijn fermenteert in potten om zo de oranje kleur aan de wijn te geven, waarna het gedurende 12 maanden rijpt in oude manzanilla vaten of 500lt amerikaans eiken vaten, genaamd “laarzen”. De wijn wordt geklaard door het gebruik van bentoniet. Er worden op jaarbasis slechts 200 tot 600 flessen geproduceerd!
In de mooie orange wijn met een gemiddelde kleurintensiteit, bespeur je direct sinaasappelschilletjes en specerijen. De geur intensiteit is gemiddeld. In de mond daarentegen komt het over als een frisse wijn met aangename body en vol van sinaasappel, mineralen en noten. De afdronk is lang.
Gelet op de specifieke smaak zal deze wijn niet voor iedereen weg gelegd zijn. Maar bij wit vis op kip is dit een geweldige wijn. Schenk de wijn een uur van te voren in een karaf om de wijn om te laten luchten.
Deze bijzondere wijn is verkrijgbaar voor 49.95€*.
Castilla y León
De regio Castilla y León, één van de grootste administratieve regio’s van Spanje, is onderverdeeld in een noordelijke en zuidelijke regio – verdeeld door de rivier de Duero. De regio kent een heet continentaal klimaat en ligt ingeklemd tussen de Cordilla Cantábrica aan het westen en de Sistema in het oosten. De vlakte ertussen heeft een zeer arme bodem en door de geringe regenval zijn de wijngaarden afhankelijk van het water van de rivieren. Vlak aan de rivieren vinden we dan ook een bodem dat rijk is aan mineralen en klei.
In deze proeverij hebben we ons op het noordelijke deel gericht. In deze regio domineert Tempranillo met maar liefst 65% van de aanplant, maar er zijn ook een aantal andere druivensoorten te vinden. Zo hebben we uit de DO Tierra de León een Prieto Picudo als zesde wijn. En dan toch als zevende wijn een DO Arlanza een blend van Tempranillo en Garnacha Tinto, ofwel Grenache (Noir).
De Prieto Picudo druif is redelijk uniek en komt nagenoeg alleen voor in Tierra de León DO. Er staat ongeveer 7.000ha aangeplant. De naam Picudo betekent hoekig en verwijst naar de ovale vorm van de druif. De oorsprong van de druif is nog onbekend. DNA onderzoek heeft (nog) geen uitsluitsel gegeven van welke druivensoorten de Prieto Picudo afkomstig is.
Pardevalles Tinto Prieto Picudo 2016
Van het wijnhuis Bodega Pardevalles hadden we de monocépage van Prieto Picudo. Hoewel het wijnhuis in 1949 is opgericht, gaat de familietraditie van wijnbouw veel verder terug. Van belang voor het wijnhuis is de wijn het karakter en identiteit van de herkomst van de regio moet uitdrukken. Vandaar ook de focus op de inheemse Prieto Picudo en de witte druif Alabrín Blanco. De 38ha wijngaard ligt op 750-860m hoogte en profiteert daardoor van de grote temperatuurverschillen. Overdag kan het zeer warm worden, terwijl de nachten juist bijzonder koel zijn. Doordat de bodem bezaait is met kiezelstenen, absorberen deze overdag de warmte en geven ze ’s nachts de warmte af aan de druiven wat de rijping bevordert.
De druiven worden machinaal geplukt in de avond, zodat de zuren goed behouden worden. Vervolgens vindt de schilweking (maceratie) en fermentatie (vergisting) plaats in RVS tanks gedurende 4 dagen. De wijn rijpt op haar droesem, waardoor je ook in de fles het bezinksel behoudt. Dit is iets om rekening mee te houden bij het inschenken van de wijn!
De diepe kersenkleur heeft een blauwachtige tint. De neus is erg prettig met rijp rood fruit en een gemiddelde intensiteit. Wanneer je de wijn in de mond neemt, bespeur je enigszins wat tannine op het tandvlees, maar is niet onprettig. De zuurgraad is gemiddeld en is in een fijn balans met het gerijpte rode fruit en de drop aroma’s – mede door de flesrijping. Door de volle body, mede door de 13.5% alcohol, en de prettige zuren, kan je lang nagenieten van deze wijn.
De wijn is kortom goed in balans met een aangename afdronk. Qua kleur heeft de wijn een diepe intensiteit terwijl in de neus en de mond deze mooi afgerond is. Hoewel de nadruk op het fruit ligt, bespeur je ook de tertiaire aroma’s als drop vanwege flesrijping, iets wat de complexiteit van de wijn verhoogd.
Geniet van deze wijn die onbekend maar mooi en krachtig is voor slechts 10.50€* bij worstjes uit Spanje, pasta gerechten of gerijpte kazen.
Vinos el Cadastro 2015
De El Cadastro is afkomstig uit de hand van wijnmaker Olivier Rivière. Die beheert 4ha in Arlanza DO en 6ha in Rioja Alta en Alavese. Verder koopt hij ook druiven in om tot wijn te verwerken. Zijn focus ligt vooral op blends met Tempranillo of Viura. Hoewel van Franse afkomst, is Olivier door zijn Spaanse stage in het land blijven hangen. Nadat hij eerst een aantal percelen in Rioja Alavese heeft gepacht, kwam zijn eerste wijn in 2006 op de markt. In 2008 valt zijn oog op een paar percelen in DO Arlanza, in Castilla y León. De wijngaard ligt op 750-1.050m hoogte met zeer oude wijnstokken van Tempranillo en Garnacha Tinto. Hij laat de Spaanse classificatie los en hanteert de Bourgondische stijl van herkomst benaming. Deze wijn is afkomstig uit het dorp Covarrubias, nabij Burgos. De regio heeft een continentaal klimaat. De wijngaard ligt op 900-1.000m hoogte en de bodem is vooral gravel-achtig bezaaid met keien. De wijngaard wordt biologisch bijgehouden. Dit betekent dat er geen gebruik wordt gemaakt van meststoffen of pesticiden. De opbrengst wordt laag gehouden zodat de aroma’s zich in de druiven kunnen concentreren.
De wijn is een blend van 95% Tempranillo en 5% Garnacha Tinto. Deze worden apart gevinifieerd en fermenteren in kleine tanks. Vervolgens rijpt de geblende wijn in Frans eiken vaten gedurende 19 maanden waarna de wijn gebotteld wordt, zonder te filteren of klaren.
Ze is robijnrood van kleur met een diepe intensiteit. Er vormen duidelijke tranen op het glas door het hogere suiker/alcoholgehalte. De wijn heeft een gemiddelde geurintensiteit van rood fruit en iets kruidigs met klei. De wijn heeft een volle body met gemiddeld + tannine, maar deze is niet onprettig dankzij de hoge zuurgraad. Qua aroma’s zijn het vooral rood en zwart fruit afgewisseld met kruiden en florale tonen. De afdronk is lang.
Schenk deze wijn naast een lekkere steak of gerijpte kazen. Nu verkrijgbaar voor slechts 37.95€*.
Castilla la Mancha
La Mancha ligt in het hete binnenland van Spanje. Het is met 440.000ha de grootste wijnregio ter wereld. Er zijn maar weinig druivensoorten die deze hitte kunnen overleven. Daarom zoeken de wijngaarden het ook hogerop om op die wijze verkoeling te krijgen.
Één van de subregio’s is Almansa DO. De temperaturen kunnen in de zomer oplopen tot boven de 40C terwijl in de winter deze dalen tot -10C. Regen valt vooral in het voor- en najaar. Waardoor de druiven optimaal profiteren van de waterstress tijdens de zomerdroogte om kwaliteitswijnen voort te brengen.
Laya 2021
In Almansa DO vinden we dan ook het wijnhuis Atalaya. Dit is een merknaam van de Orowines groep die in handen is van de Gil familie en specialiseert zich in wijnen van de druivensoorten Alicante Bouschet (ook bekend onder de naam Garnacha Tintorera) en Monastrell (ookwel Mourvèdre). De oude wijnstokken staan op weinig vruchtbare kalksteen bodem en er is maar weinig regenval. Gelegen op 700 tot 1.000m hoogte produceren de druiven geconcentreerd fruit aroma’s mede dankzij de delicate Mediterrane zeewind.
Laya is een rode wijn van 70% Garnacha Tintorera en 30% Monastrell. De druiven kennen eerst een schilweking voordat de fermentatie begint. Dit gebeurd onafhankelijk van elkaar in RVS tanks gedurende 15 dagen. Waarna de geblende wijn gedurende 4 maanden rijpt op frans eiken vaten.
De paarse kleur kent een gemiddelde intensiteit. De neus heeft een delicate geur van vers rood fruit met chocolade, specerijen en tabak. De Laya 2021 is zacht en fris met een gemiddelde body van rood en zwart fruit. De wijn heeft een goede zuurgraad en zachte afgeronde tannine waardoor de afdronk heerlijk lang en fruitig is. Hoewel de wijn 14.5% alcohol bevat, is dit zeker niet overheersend. Dit is een wijn met een mooi balans.
Het is niet voor niets dat Robert Parker deze wijn uit 2020 met 90 punten heeft bekroond. Speciale prijs: nu slechts 9.95€* per fles bij een bestelling van 6 flessen.
Kortom
We hebben een bijzonder gezellige avond gehad waarbij we doorgingen in de kleine uurtjes. Want tja, 8 wijnen neemt even at tijd in beslag (of waren het alle gezellige gesprekken die we voerden…). Verder was het een avond dat in het teken stond van uitgesproken wijnen die niet altijd in de smaak vielen – zeker niet bij beginnende wijndrinkers. Maar aan de andere kant, hoe vaak proef je nu wijnen van de Canarische Eilanden, of een orange wine.
Wanneer u interesse heeft in één van deze wijnen, neem dan even contact op.
Heb je ooit gehoord van Orange wines? Niet? Je bent niet de eerste, en toch bestaat deze wijn al vele jaren. Het is een witte wijn gemaakt gemaakt op dezelfde vinificatie als rode wijn. Namelijk door de druivenschillen te weken in de most. Most is het versgeperste maar nog niet vergiste sap van de druiven. In de 20e eeuw gingen frisse witte wijnen de markt domineren en heeft er een “technische correctie” plaatsgevonden in het wijnmaak proces voor witte wijn. Schil weking werd niet meer toegepast voordat de fermentatie zou beginnen (wanneer suikers worden omgezet in alcohol). Schillen bevatten natuurlijke kleurstoffen, gisten, fenolen en tannines. Deze beïnvloeden de kleur, smaak en textuur van de wijn. Omdat in orange wines deze invloeden juist wel worden toegepast, verkrijgt deze haar specifieke kleur en volle body.
Geschiedenis
Zoals aangegeven bestaan orange wines reeds vele jaren. Deze vinificatie wordt al voor duizenden jaren toegepast in Georgië. Hier rijpen wijnen niet op (eiken) houten vaten, maar in grote aardewerken amforen (kvevri genaamd). Deze kvevri zijn in de grond begraven met de opening boven de grond. In het moderne wijn maken ligt wijn in kelders opgeslagen voor constante temperatuur en rijping/gisting. Door amfora’s in de aarde te begraven, krijg je hetzelfde gewenste effect.
Wijnkenmerken
Nu moet je niet denken dat orange wines altijd knaloranje zijn. Afhankelijk van het gebruikte druivenras, lengte van schilcontact en de vinificatie, varieert de kleur van geel tot oker en van rozig tot donker oranje. Doordat de wijn langer op schil heeft gelegen (soms wel tot meer dan een jaar), is de wijn stabieler en kan dus langer bewaard worden. Aanwezige tannines (wat je dus niet gewend bent van witte wijnen) hebben hier een belangrijke invloed in. Orange wines hebben een stevigere body dan de witte tegenhanger. Het mag nu dus wel duidelijk zijn dat orange wines toch echt anders zijn dan witte wijn.
Productie
Orange wines komt dus reeds duizenden jaren voor in het huidige Georgië. Maar ook voor honderden jaren in Italië en Slovenië. Echter tegenwoordig zie je dat orange wines uit een breed scala van landen kan komen; Duitsland, Oostenrijk, Spanje, Frankrijk. En ja zelfs Nederland (bijvoorbeeld wijngaard Dassemus uit Chaam). Ondanks de uitgestrektheid, wordt de markt niet overspoeld. Orange wines kenmerkt zich door de boutique productie. Het is echt een niche markt.
Wijnbeschrijving
Nu heb ik de eer gehad mijn hand te kunnen leggen op een fles uit Romagna, Italië. De Vitalba Albana van Tre Monti. De wijn heeft 100 dagen gerijpt in een Georgische kvevri en kent een biologische natuurwijn certificaat. De wijn is gemaakt van de in Nederland redelijk onbekende druif Albana. Maar lokaal in Romagna is deze bekroond met een eigen DOCG.
De mooie, licht oranje Vitalba.
Samen met een goede vriendin heb ik genoten van deze wijn. De wijn is mooi licht oranje van kleur. De overdadige honing stuift uit het glas met een mooie minerale ondertoon. Ondanks de honing explosie verrast deze droogheid van deze wijn menig persoon. De wijn kent een mooie zuurgraad met volle romige body en gemiddelde tannine structuur. Ze kent een bloemig palet, licht citrus – ondersteunt door de zuren – en marmelade. De wijn blijft mooi lang hangen in de mond dankzij de mooie minerale afdronk.
Kortom de wijn is erg verrassend. Waar je een zoete wijn verwacht nadat je deze geroken hebt, is deze droog en erg complex met vele lagen. De wijn heeft een volle body met hoge alcohol (14.5%!), maar kent een mooi balans met hoge zuurgraad en primaire smaken.
Wijn-spijs
Nu is de vraag, wat gaat goed samen met zo een bijzondere wijn. De umami-rijke Aziatische keuken is een goede keuze (sushi, curries), maar ook gerijpte kazen en gerookte ham misstaan niet naast deze wijn.
