CWG Gary Jordan Chardonnay 2018: Zuid-Afrikaanse elegantie met een Bourgondische knipoog

Enige tijd geleden wist ik enkele bijzondere flessen uit een prestigieuze Zuid-Afrikaanse wijnveiling te bemachtigen: de Cape Winemakers Guild (CWG) Auction. Eén van de flessen waar ik naar uitkeek, was deze Gary Jordan Chardonnay 2018.

Een bijzondere wijn, niet alleen vanwege de herkomst en de beperkte beschikbaarheid, maar vooral vanwege de manier waarop Stellenbosch Chardonnay hier wordt gecombineerd met een duidelijke knipoog naar de Bourgogne.

Wat is Cape Winemakers Guild?

De Cape Winemakers Guild (CWG) is een exclusief collectief van toonaangevende Zuid-Afrikaanse wijnmakers. Het gilde werd in 1982 opgericht met als doel de kwaliteit van Zuid-Afrikaanse wijn verder te ontwikkelen door kennis, ervaring en expertise te delen.

Lidmaatschap is voorbehouden aan wijnmakers die zich gedurende langere tijd hebben bewezen met het produceren van wijnen van hoge kwaliteit. Daarmee vertegenwoordigt de CWG een belangrijke groep wijnprofessionals binnen de Zuid-Afrikaanse wijnwereld.

Een van de hoogtepunten van het jaar is de jaarlijkse CWG Auction. Voor deze veiling maken de leden kleine hoeveelheden bijzondere en vaak experimentele wijnen. Het gaat daardoor om wijnen die je niet snel in de reguliere handel tegenkomt.

Een belangrijk deel van de opbrengst van de veiling komt ten goede aan het Protégé-programma. Dit mentorschapsprogramma biedt jonge, opkomende wijnmakers uit ondervertegenwoordigde groepen de mogelijkheid om zich verder te ontwikkelen binnen de Zuid-Afrikaanse wijnindustrie.

Dat maakt een fles van de CWG niet alleen interessant vanuit wijnperspectief, maar geeft de veiling ook een bredere betekenis voor de toekomst van de Zuid-Afrikaanse wijnbouw.

Gary Jordan en Jordan Wine Estate

De naam Gary Jordan is inmiddels nauw verbonden met kwaliteitswijn uit Stellenbosch. Opvallend is dat Gary oorspronkelijk geen wijnmaker was, maar geoloog. Zijn interesse in wijn bracht hem uiteindelijk naar de wijnbouw, waarna hij een masteropleiding in wijnbouw volgde aan de University of California, Davis.

Sinds 1992 runt Gary Jordan samen met zijn vrouw een familiebedrijf in Stellenbosch. Wat begon als een relatief kleinschalig wijnbedrijf groeide uit tot Jordan Wine Estate, met inmiddels ongeveer 164 hectare wijngaarden en is één van de meest succesvolle en internationaal erkende wijnhuizen in Zuid-Afrika.

CWG Gary Jordan Chardonnay 2018

Deze Chardonnay is gemaakt van 100% Chardonnay, afkomstig van een ongeveer 29 jaar oude wijngaard in Stellenbosch.

De wijngaard staat aangeplant op een zeer oude granieten ondergrond. De granieten bodems in dit gebied dateren uit een ver verleden en staan bekend om hun goede drainage. Dat kan bijdragen aan een gecontroleerde waterstress bij de wijnstok, waardoor de groei en druivenproductie worden afgeremd en de plant meer energie kan steken in de rijping van de druiven.

Voor deze wijn is bovendien gekozen voor een klassieke Bourgondische benadering van de opvoeding. De Chardonnay heeft 12 maanden gerijpt op Franse eikenhouten pièces bourguignonnes. Een pièce bourguignonne heeft een inhoud van circa 228 liter en is daarmee iets groter dan de klassieke barrique van 225 liter.

Die combinatie van rijpe Chardonnay, Franse eikenhoutopvoeding en de specifieke herkomst in Stellenbosch vormt de basis voor het karakter van deze wijn.

Proefnotitie

In het glas toont de wijn zich goudgeel, met een opvallend hoge kleurintensiteit.

De neus is uitgesproken en elegant tegelijk. Ik ruik vooral groen citrusfruit en butterscotch, met daaronder steeds meer aroma’s die zich ontvouwen naarmate de wijn wat lucht krijgt.

In de mond valt allereerst het ronde en romige mondgevoel op. Daar staat een levendige zuurgraad tegenover, waardoor de wijn mooi in balans blijft. De wijn is strak en verfijnd, zonder zwaar te worden.

Qua smaak komen limoen, citroen en tropisch fruit naar voren, aangevuld met een minerale indruk en tonen van hazelnoot, butterscotch en vanille. Het Franse eikenhout is duidelijk aanwezig, maar overheerst het fruit niet.

Vooral de afdronk maakt indruk. De eerste aanzet is tropisch en fruitig, waarna de tonen van hazelnoot en vanille steeds langer blijven hangen. De afdronk is opvallend lang en geeft de wijn een mooie gastronomische uitstraling.

Bourgogne met een Zuid-Afrikaanse twist

Deze CWG Gary Jordan Chardonnay 2018 doet duidelijk denken aan een Bourgondische Chardonnay. De combinatie van frisse zuren, mineraliteit, houtinvloed, hazelnoot en een romige textuur roept associaties op met de klassieke stijl uit Bourgogne.

Toch is het geen kopie van een Bourgondische Chardonnay. Het rijpere fruit en de expressiviteit geven de wijn een duidelijk Zuid-Afrikaans karakter.

Een elegante Chardonnay uit Stellenbosch die laat zien hoe mooi Zuid-Afrikaanse wijnmakers kunnen spelen met Bourgondische technieken, zonder hun eigen identiteit te verliezen. Voor mij is dit dan ook een geslaagde combinatie van Zuid-Afrikaanse zon, granieten bodem en Bourgondische wijntraditie

Brunello di Montalcino 2021: een vintage met kracht, finesse en toekomst

Brunello di Montalcino 2021 belooft een van de interessantste recente jaargangen te worden. De combinatie van een droge zomer, kleine geconcentreerde druiven, koele nachten en een lange rijpingsperiode heeft wijnen opgeleverd met veel aroma, structuur en frisheid. Tegelijkertijd blijft de elegantie van Sangiovese duidelijk herkenbaar.

Voor liefhebbers van Brunello is 2021 dan ook een jaargang om goed in de gaten te houden.

Een uitdagend groeiseizoen

Het groeiseizoen van 2021 begon niet zonder problemen. In het voorjaar kreeg Montalcino te maken met nachtvorst. Op sommige plaatsen leidde dit tot aanzienlijke opbrengstverliezen. De vorst vertraagde bovendien de vegetatieve ontwikkeling van de wijnstokken.

Daarna volgde een relatief warme, maar vooral zeer droge zomer. Volgens het Consorzio waren maart, juli en september bijzonder droog. Tegelijkertijd waren de temperatuurverschillen tussen dag en nacht opvallend groot. Die combinatie bleek uiteindelijk belangrijk voor het karakter van de jaargang. De droge omstandigheden zorgden voor kleine druiven met een hoge concentratie, terwijl de koelere nachten hielpen om de zuren en aromatische frisheid te behouden.

Ook de regen die in de loop van het seizoen viel, kwam op belangrijke momenten. Hierdoor konden de wijnstokken de droge omstandigheden beter doorstaan.

Minder wijn, maar veel kwaliteit

De moeilijke omstandigheden hadden gevolgen voor de opbrengst. Tijdens de oogst van 2021 rapporteerde het Consorzio een daling van de productie van minimaal ongeveer 15 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Tegelijkertijd was er onder producenten veel vertrouwen in de kwaliteit van het geoogste fruit.

Dat is een terugkerend patroon bij sterke wijnjaren: minder druiven betekent niet automatisch minder kwaliteit. In 2021 droegen de lagere opbrengsten juist bij aan de concentratie van de druiven.

De omstandigheden vroegen echter wel om precisie in de wijngaard en kelder. Te veel extractie of een te zware houtopvoeding zou de natuurlijke frisheid van Sangiovese kunnen overschaduwen.

Wat maakt 2021 bijzonder?

De eerste indruk van de Brunello’s uit 2021 is opvallend. Recente analyses omschrijven de wijnen als intens en aromatisch met tegelijkertijd verrassend veel balans. Dat betekent dat 2021 niet uitsluitend draait om kracht en concentratie.

In het glas vinden we juist de klassieke kenmerken van Sangiovese terug: rood en donker fruit zoals kersen en zure kers, viooltjes en andere florale aroma’s, kruiden en aardse tonen. Daarnaast zijn de zuren levendig, de tannine is rijp en stevig en de wijn kent een lange minerale afdronk.

De wijnen zijn vaak krachtig, maar kunnen tegelijkertijd lichtvoetiger overkomen dan je op basis van hun concentratie zou verwachten.

Sangiovese met meer diepte

Brunello di Montalcino wordt gemaakt van 100% Sangiovese. Juist in een warme en droge jaargang is het interessant om te zien hoe dit druivenras met de omstandigheden omgaat.

In 2021 lijkt Sangiovese zijn natuurlijke combinatie van zuur, tannine en aroma uitstekend te hebben behouden. Decanter beschrijft de jaargang als rijk en intens, maar benadrukt tegelijkertijd de balans en frisheid. De wijnen hebben volgens de recente analyse meer diepte dan de 2020’s en beschikken over een serieus bewaarpotentieel.

Dat maakt 2021 interessant voor zowel liefhebbers die graag relatief jonge Brunello drinken als voor verzamelaars die bereid zijn enkele jaren te wachten.

De tannines zijn belangrijk

Een goede Brunello heeft tijd nodig. Dat geldt zeker voor een geconcentreerde jaargang als 2021.

De tannines van de 2021 Brunello’s zijn over het algemeen duidelijk aanwezig, maar volgens recente proeverijen vaak goed geïntegreerd. De structuur geeft de wijnen spanning en lengte zonder dat ze noodzakelijk hard of hoekig overkomen. Dat is belangrijk voor de ontwikkeling op fles.

Jonge Brunello 2021 kan daardoor nog wat gesloten of strak overkomen. Met enkele jaren flesrijping kunnen de tannines verder versmelten en krijgen aroma’s van gedroogd rood fruit, kruiden, leer en aardse tonen meer ruimte.

Nu drinken of bewaren?

Dat is misschien wel de interessantste vraag bij de Brunello di Montalcino 2021.

Sommige wijnen zijn volgens recente proeverijen al verrassend toegankelijk. Andere voorbeelden hebben duidelijk meer tijd nodig om hun volledige complexiteit te laten zien.

Voor de betere Brunello’s uit 2021 lijkt geduld echter te worden beloond. Decanter verwacht voor de jaargang in het algemeen een bewaarpotentieel van ongeveer 10 tot 15 jaar of langer, afhankelijk van producent en cuvée.

Daarmee is 2021 interessant voor de wijnliefhebber die een aantal flessen wil drinken én enkele flessen wil wegleggen.

Verschillen tussen producenten

Zoals altijd bij Brunello is het belangrijk om niet alleen naar het jaartal te kijken.

Montalcino kent grote verschillen in hoogte, bodem, ligging en microklimaat. Daarnaast speelt de keuze van de wijnmaker een belangrijke rol. De droge en warme omstandigheden van 2021 konden bij de ene producent leiden tot krachtige en geconcentreerde wijnen, terwijl een andere producent juist meer elegantie en frisheid wist te benadrukken.

Dat maakt het interessant om verschillende Brunello’s uit 2021 naast elkaar te proeven.

Een Brunello uit het noordelijke deel van Montalcino kan bijvoorbeeld een ander aromatisch en structureel profiel laten zien dan een wijn uit het zuidelijke deel van het gebied.

2021 versus 2020

De vergelijking met 2020 ligt voor de hand. De 2020 Brunello’s worden vaak geassocieerd met elegantie, toegankelijkheid en balans. De 2021’s lijken daar meer concentratie en structuur tegenover te zetten. Recente proeverijen wijzen erop dat de 2021-wijnen gemiddeld meer diepte en intensiteit laten zien, terwijl de zuren voor de nodige spanning zorgen.

Het is daarmee geen eenvoudige kwestie van de ene jaargang tegenover de andere zetten. Het zijn verschillende expressies van Montalcino.

Een vintage voor de liefhebber van klassieke Brunello

Wie Brunello vooral waardeert vanwege zijn combinatie van kersenfruit, florale aroma’s, zuren, tannines en lange afdronk, zal in 2021 veel herkenning vinden.

De jaargang heeft kracht, maar kracht is niet het hele verhaal. Juist de combinatie van concentratie en frisheid maakt 2021 interessant. De kleine druiven leverden veel smaak en structuur, terwijl de grote verschillen tussen dag- en nachttemperatuur hielpen om de aromatische frisheid en zuren te behouden. Dat zorgt voor Brunello’s die niet alleen intens zijn, maar ook spanning hebben.

Conclusie: 2021 heeft alles voor een grote Brunello-jaargang

Brunello di Montalcino 2021 is een vintage die duidelijk aandacht verdient.

Het groeiseizoen was uitdagend. Vorst, droogte en lagere opbrengsten maakten het de wijnbouwers niet gemakkelijk. Maar juist die omstandigheden hebben, in combinatie met vakmanschap in de wijngaard en kelder, geleid tot druiven met concentratie en karakter.

De eerste analyses van de gebottelde wijnen zijn overtuigend: aromatisch, geconcentreerd, fris en gestructureerd. Het Consorzio benadrukt vooral de geurintensiteit, precisie en gelaagdheid van de jaargang, terwijl internationale proevers wijzen op de combinatie van kracht en elegantie.

Voor de wijnliefhebber betekent dit vooral één ding: Brunello 2021 is een jaargang om te ontdekken én om een aantal flessen van weg te leggen.

Want hoewel sommige wijnen nu al veel plezier geven, lijkt 2021 vooral een vintage met toekomst.

Wijnhuis Kaldi uit Szekszárd: bijzondere Hongaarse wijnen

Tijdens het wijnfestival in Budapest kreeg ik de tip om eens kennis te maken met wijnhuis Kaldi uit Szekszárd. Dit kleine Hongaarse boutique-wijnhuis maakt op slechts twee hectare verschillende interessante wijnen, waaronder Kékfrankos, Kadarka, Cabernet Franc en Merlot.

Szekszárd ligt in het zuiden van Hongarije en ontwikkelt zich steeds meer als een interessant wijngebied. Tijdens het wijnfestival proefde ik verschillende wijnen van Kaldi. Van een Grüner Veltliner en rosé tot krachtige rode wijnen als Zephir en Notos.

Dus aldoende leert men, sla nooit een advies van je af. Eenmaal bij de stand aangekomen werd ik direct aangetrokken door een fels Zoldveltelini, ofwel Grüner Veltliner. Deze druif is zeer bekend uit Oostenrijk en is het dus niet verrassend deze druif nabij het Oostenrijkse Burgenland te vinden. Maar in Szekszárd is toch minder gebruikelijk.

Werkwijze wijnhuis Kaldi in Szekszárd

Even terug naar Szekszárd. Dit ligt dus ten zuiden van Budapest en ten zuidoosten van het Balaton-meer in de regio Pannon. De meest aansprekende wijnregio hier is Villany, maar Szakszárd is in opmars.

De wijngaarden van Kaldi liggen op 180-200 meter hoogte. Het domein beslaat slechts 2ha en noemt zich om deze reden ook boetiekwijngaard. Het klimaat is continentaal gematigd, maar strenge vorst of hevige stormen zijn een uitzondering. De bodem is opgebouwd uit klei en löss en zijn daardoor uitstekend geschikt voor wijnbouw. Het biedt een goede basis voor de waterhuishouding en tevens houdt het de warmte goed vast gedurende de nachten.

Hoewel de regio bekend staat om haar blauwe druiven, gedijen witte druiven ook prima op deze bodem. En er zijn inmiddels ook een aantal mooie wijnen van gemaakt.

Gergö streeft kwaliteit na en dat is terug te zien in het handmatig oogsten, een biologische benadering (let wel, niet gecertificeerd!) en ook in de kelder wordt gestreefd naar de pure expressie van de wijngaard in de wijn tot uitdrukking te brengen.

Op het wijnfestival heb ik diverse wijnen geproefd, de één beter dan de ander, maar toch laat dit boetiekwijnhuis een prima indruk achter!

Cherie 2024 Zoldveltelini

Druif:Zsoldveltelini / Grüner Veltliner
Kleur:Wit
Stijl:Fris, licht
Wijn-SpijsZeevruchten, salades

Ik was vol verwachting van deze wijn, omdat ik geen Grüner Veltliner uit deze contreien had verwacht. De kleur was mooi groengeel, maar in de neus vond ik de wijn tegenvallen. Het was vooral aards met een geur van asperges (die ik overigens wel lekker vind, maar niet in deze wijn). Dit verdrong naar mijn gevoel het fruitige aspect van deze wijn. In de mond blijkt dat de wijn een gemiddeld hogere zuurgraad heeft, licht in alcohol en een gemiddelde body. Het pallet zit vooral op groen fruit (als appel en peer) en citrusfruit. De afdronk was bovengemiddeld.

Al met al vond ik de kwaliteit matig, vooral ingegeven door de dominante geur.

Rouge 2024 Kékfrankos rosé

Druif:Kékfrankos
Kleur:Rosé
Stijl:Fruitig, krachtig
Wijn-SpijsGegrilde groenten, mediterrane gerechten

De Rouge 2024 is en rosé van Kékfrankos van zalmroze kleur. De wijn is gemaakt volgens het saignée-proces. Vervolgens heeft de wijn gerijpt in eikenhouten vaten die voor een derde gevuld waren met battônage.

In de neus overheerst rood fruit, zoals aardbeien, frambozen en rode bessen met een lichte pittigheid. Vooral het dynamisch zuur gecombineerd met de volle fruitigheid en zachte body vielen op in de mond. De tannine is nagenoeg niet aanwezig door het toepassen van de saignée-methode.

Dit resulteert in een soepele fruitige wijn met een ondertoon van specerijen en een aangename langere afdronk dan je bij een rosé zou verwachten. Lekker bij gegrilde groenten en mediterrane gerechten. Naast een salade zou ik deze niet snel zetten vanwege de langere afdronk.

Le Kek 2022 Kékfrankos

Druif:Kékfrankos
Kleur:Rood
Stijl:Fruitig, complex
Wijn-SpijsVleesgerecht, gerijpte kaas

Kékfrankos staat ook bekend in Oostenrijk onder de naam Blaufränkisch.

Deze wijn is bekroond met een zilveren medaille concours de Bruxelles in 2025! En het mag duidelijk zijn waarom. De wijn is gerijpt in Frans eiken vaten (voor twee derde) en de resterende een derde is reductief bereid. Dit resulteert in een mooie helder rode wijn, met een neus van rijpe bosbessen en kersen met een hint van balsamico en paprika. De wijn is verfrissend met een levendige zuurgraad. Deze versterkt het rode fruit, botertje en vanille. In de lange afdronk komen ook tonen van chocolade en koffie naar voren.

Kortom de wijn heeft een aangenaam warm palet met vlezige fruittonen en verfijnde houtnuances. Heerlijk bij een goed vleesgerecht of gerijpte kaas.

Story cuvée 2022: Cabernet Franc en Merlot

Druif:Cabernet Franc, Merlot
Kleur:Rood
Stijl:Soepel, aangenaam
Wijn-SpijsEendenborstfilet

Ook deze wijn is in de prijzen gevallen, een gouden prijs bij Berlin Wein Trophy in 2026.

De wijn is een blend van 62% Merlot en 38% Cabernet Franc, apart gerijpt in Frans eiken vaten van verschillende groottes gedurende 18 maanden.

De wijn heeft een robijnkleur met paarse rand. En wat je van deze blend mag verwachten, rood en zwart fruit (frambozen, bramen, zwarte bessen) aangevuld met een lichte geroosterde tonen. De zuurgraad is gemiddeld met een pallet van rood en zwart fruit en een hint van vanille. Hoewel de wijn soepel is met een aangename body, zijn de tannine nog een tikje dominant in de afdronk. Deze is niet bijzonder lang, maar wel aangenaam.

De wijn combineert het beste met lichtere vleesgerechten van rood vlees. Denk aan eendenborstfilet.

Kadarek 2024: Hongaarse Kadarka

Druif:Kadarka
Kleur:Rood
Stijl:Fruitig, elegant
Wijn-SpijsGoulash, gegrilde tonijn

De Kadarek 2024 is gemaakt van de Hongaars authentieke Kadarka-drijf. En heeft maar liefst een gouden medaille gewonnen tijdens het lokale Szekszárd regionale wijn competitie. De Kadarek kan worden vergeleken met een Gamay of Pinot Noir en is daarom ook een lichte elegante wijn met een lichte tot medium body. De wijn is robijnrood en expressief in rood fruit met een mooi peperige kruidigheid. De tannine zijn zacht en afgerond met een crispy zuur en aangenaam balans. De afdronk is langer dan gemiddeld en elegant met een prettige pittigheid. Vooral het advies om deze wijn licht gekoeld te drinken.

Helaas zijn hier maar beperkte flessen van beschikbaar, want het is absoluut een topwijn. Uitstekend om te serveren bij Hongaarse goulash, maar ook een gegrilde tonijn op groente is een mooie combinatie.

Zephir en Notos 2021: de topwijnen van Kaldi

De topcuvées van Kaldi zijn dan toch wel de Zephir en Notos 2021. Deze twee wijnen zijn bijna eenzelfde blend (Cabernet Franc en Merlot – beiden 44%) afkomstig van dezelfde wijngaard. Bij Zephir, vernoemd naar de Griekse god Zefyros ofwel “milde westenwind”, is 12% Kékfrankos toegevoegd, terwijl bij Notos, vernoemd naar de Griekse god Notos ofwel “warme zuidenwind”, 12% Cabernet Sauvignon. Een ander verschil – en schrik niet – de Zephir is gerijpt in een plastic tank met houtstaven, terwijl de Notos op klein barrique is gerijpt.

Dit resulteert in een Zephir die robijn- tot granaatrood van kleur is. Met een neus van rijpe cassis, kersen, cacao en tabak en een vleugje zwarte peper. De wijn heeft een volle body met diepe structuur. De tannine zijn mooi afgerond en zacht, maar nog wel prettig aanwezig in de lange afdronk.

De Notos is diep robijn- tot granaatrood met een intens boeket van vijgen, donker bosfruit, koffie en geroosterde houttonen. De wijn heeft een krachtige aanzet, geconcentreerd en robuust. Maar is perfect in balans, tannine is zeker niet dominant en resulteert in een wijn met een heerlijke warme afdronk waarin ook een lik chocolade naar voren komt. Daar waar de Zephir nog meer elegant genoemd kan worden, is de Notos echt een krachtpatser. Beiden zeer complexe wijnen die prima in balans zijn en een afdronk waarbij je je vingers aflikt. Dit is echt genieten!

Quiar Birtok: biologische wijn uit Hongarije

In het tweede weekend van september was het weer zover. Het wijnfestival op een zeer bijzonder mooie locatie in Budapest – het Castle District. Gelegen op de heuvels in Buda, neerkijken over de Chainbridge en Pest op de andere oever. Hier trok de stand van Quiar Birtok mijn oog, een organische wijnmaker uit Balatonfõkajár – Hongarije. Het is in 2015 opgericht door eigenaar Tamas Siposz en omvat ongeveer 2ha aan wijngaard waar olaszrizling, Kékfrankos, Furmint en Kadarka staan aangeplant.

Organische wijn is nog een zeldzaamheid maar wel booming in Hongarije. Slechts 4% van de wijngaarden worden biologisch beheerd (2025). Dus dat hier een biologische wijnmaker stond vond ik zeker bijzonder.

Terroir van Balatonfőkajár

De wijngaarden liggen nabij het Balaton-meer op een ondergrond dat is opgebouwd uit kwartsfilliet, wat de wijnen hun pittigheid geven. De hellingen zijn licht glooiend voor een goede zon exposie. Dit verzekert een goede rijping en kwaliteit van de wijnen.

Tamas gebruikt geen meststoffen of pesticiden en beheert de wijngaard handmatig. Ook worden bij het plukken de druiven handmatig geselecteerd voor de beste wijnen.

In de wijnkelder speelt het terroir ook een belangrijke rol in de uiteindelijke wijn. Dus Tamas wilt geen toevoegingen in de wijn en vindt er spontane vergisting plaats door middel van inheemse gisten.

Proefnotities

Olaszrizling 2025: fris en mineraal

De eerste wijn was de Quiar Olaszrizling 2025. Zoals reeds aangegeven worden de druiven met de hand geplukt, om vervolgens via trospersing spontaan te laten vergisten in RVS tanks. Dit resulteert in een fruitgedreven wijn met een neus van appel en peer. Gaandeweg komen daar subtiele florale tonen van acaciabloesem en kweepeer bij gedragen op een minerale toon van vuursteen.

In de mond is de wijn zuiver en verfrissend dankzij de levendige zuurgraad. De body is strak en is in goed balans met het groene fruit. In de afdronk kan je genieten van de karakteristieke amandelbitterheid die bij Olaszrizling gewoon is.

Schenk deze wijn bij een lekker gebakken forel, frisse salade of bij een zachte (niet uitgesproken) kaas.

Olaszrizling 2024: meer complexiteit door amforarijping

De tweede wijn was een zuster, de Quiar Olaszrizling 2024. Een jaartje ouder, maar ook in amfora gerijpt en dát is bijzonder. De wijn heeft in de neus aroma’s van rode appel, peer en kweepeer met subtiele specerijen. Het is een frisse, sappige wijn met een volle ronde structuur. Hier zit het grote verschil in, de ronde structuur en complexiteit die bij deze wijn echt hoger getild wordt dan in de pure Olaszrizling uit 2025.

Kékfrankos 2025: sappig en kruidig

Vervolgens waren er twee rode wijnen, beginnend bij de Kékfrankos 2025.

De most werd gefermenteerd in open vaten waarna rijping in houten vaten volgde. De wijn is niet gefilterd en heeft dus bezinksel. De Kékfrankos 2025 is een robijnrode, fruitige wijn die expressief in de neus is met aroma van rode bessen en kersen. Daarnaast een vleugje eucalyptus en licht peperige kruidigheid. Het smaakpalet is elegant met een lichte tot medium body. Het palet kent sappig bosfruit en zure kers gedragen op een verfrissend zuur. De tannine is zacht voor een soepel mondgevoel. De afdronk is erg prettig.

Schenk deze wijn gekoeld bij gepeperde varkenshaas, zachte eendenborst of harde kazen.

Kadarka 2025: elegante Hongaarse rode wijn

Tenslotte was een Kadarka 2025 ingeschonken. Dit is een verfijnde lichte en sappige wijn. Kadarka is een authentieke Hongaarse druivenras dat bekend staat om haar dunne schil. Dit resulteert in elegante wijn met een sappig en kruidig profiel dat kan doen denken aan een kruising tussen Pinot Noir en Nebbiolo.

De kleur is tussen robijn- en kersenrood met een neus van bloedsinaasappel en bosaardbeien. Ondersteund door een kruidige milde paprika en een snufje peper. In de mond overheersen de sappige zuren met rood fruit, rode bessen en citrusbitters van bloedsinaasappel. De tannine is bijna niet merkbaar.

Conclusie

Het wijnhuis Quiar is zeker één om in de gaten te houden. Ze produceren mooie wijnen die direct op dronk zijn. Én nog biologisch ook! Dit biedt kansen gelet op de huidige klimaatveranderingen. In deze regio lijkt schimmelvorming kleiner te worden door de lagere vochtigheid.

Witte truffel en wijn: een perfecte culinaire combinatie

Er zijn weinig ingrediënten die zoveel luxe en mysterie uitstralen als de witte truffel. Met zijn intense, aardse aroma en unieke smaak is deze kostbare delicatesse een geliefd ingrediënt in de Italiaanse keuken. En nu breekt de tijd aan om naar de goede en mooie truffels te zoeken.

Juist omdat witte truffel zo uitgesproken is, vraagt hij om een wijn die het gerecht aanvult zonder het delicate aroma te overheersen. De combinatie van witte truffel en wijn is dan ook een ware kunst. Welke wijn past bij truffel? En waarom werken bepaalde druivenrassen beter dan andere?

De bijzondere smaak van witte truffel

Witte truffel, ook wel Tuber magnatum genoemd, staat bekend om zijn krachtige geur. Het aroma wordt vaak omschreven als aards, muskusachtig, licht knoflookachtig en soms zelfs wat mineraal. De smaak is verfijnd, maar tegelijkertijd zeer aanwezig.

In tegenstelling tot veel andere ingrediënten wordt witte truffel meestal niet zwaar bereid. Vaak wordt de truffel in dunne plakjes geschaafd over een eenvoudig gerecht, zoals verse pasta, risotto of roerei. Juist deze eenvoud zorgt ervoor dat het aroma volledig tot zijn recht komt.

En dat is belangrijk bij de wijnkeuze: de wijn moet de truffel ondersteunen, niet overschaduwen.

Welke witte wijn past bij witte truffel?

Een elegante witte wijn is vaak een uitstekende keuze. Vooral wijnen met voldoende frisheid, mineraliteit en complexiteit kunnen prachtig aansluiten bij het aardse karakter van truffel.

Natuurlijk zijn Italiaanse witte interessant. Eenmaal de aloude traditie regeert, het is juist Piemonte waar truffel en wijn op elkaar afgestemd zijn. Een wijn uit Piemonte, de regio die wereldwijd bekendstaat om zijn witte truffels, kan een bijzonder harmonieuze combinatie opleveren. Een elegante Roero Arneis of een complexe Timorasso kan bijvoorbeeld voldoende karakter hebben zonder te dominant te worden.

Maar denk ook bijvoorbeeld aan een verfijnde Chardonnay met subtiele houtrijping. De romigheid van de wijn sluit mooi aan bij gerechten met boter, room of Parmezaanse kaas, terwijl de zuren voor balans zorgen. Denk hierbij aan de Montes Reserva of de Bellingham Homestead bij ons scherp geprijsd!

En rode wijn?

Hoewel witte wijn vaak de veilige keuze is, kan witte truffel ook uitstekend samengaan met rood.

Vooral elegante rode wijnen met verfijnde tannines zijn interessant. Nebbiolo is hierbij een klassieker. Deze druif vormt de basis van beroemde Piemontese wijnen en heeft vaak aroma’s van gedroogd rood fruit, bloemen, kruiden en aarde.

Een jonge, elegante Nebbiolo kan prachtig combineren met truffelgerechten. Bij een rijker gerecht, bijvoorbeeld pasta met boter, Parmezaanse kaas en royaal geschaafde witte truffel, kan een verfijnde Barbaresco eveneens een schitterende keuze zijn.

Het geheim zit in de balans. Een zware, zeer tanninerijke rode wijn kan het subtiele karakter van de truffel gemakkelijk overheersen.

Truffel en wijn: let op de bereiding

Bij het combineren van wijn en witte truffel is niet alleen de truffel zelf belangrijk. Het gerecht bepaalt voor een groot deel welke wijn het beste past.

Een eenvoudig bord tagliatelle of tagliolini met boter en witte truffel vraagt bijvoorbeeld om een andere wijn dan een gerecht met vlees, paddenstoelen en een krachtige saus.

Bij lichte truffelgerechten zijn frisse en elegante witte wijnen vaak ideaal. Bij rijkere bereidingen kunnen zowel een vollere Chardonnay als een elegante rode wijn uit Piemonte goed werken.

Een handige vuistregel is: kijk naar het totale gerecht en niet alleen naar het luxe ingrediënt.

Waarom Piemonte zo’n bijzondere combinatie biedt

Wie witte truffel zegt, denkt al snel aan Piemonte in Noord-Italië. Vooral de omgeving van Alba is beroemd om de witte truffel.

Het bijzondere is dat dezelfde streek ook enkele van Italië’s meest karaktervolle wijnen voortbrengt. Barolo, Barbaresco, Roero en verschillende witte Piemontese wijnen bieden daardoor een natuurlijke basis voor combinaties met truffel.

Dat maakt een diner met lokale truffel en Piemontese wijn extra bijzonder: de producten delen niet alleen een geografische oorsprong, maar sluiten ook qua stijl en karakter mooi op elkaar aan.

De perfecte combinatie

Voor een klassiek truffeldiner zou je bijvoorbeeld kunnen kiezen voor:

  • Tagliatelle of tagliolini met boter en witte truffel — Stap eens buiten je comfortzone en serveer onze Esporao Reserve White bij dit gerecht. Natuurlijk is de Montes Chardonnay een veilige keuze.
  • Risotto met Parmezaanse kaas en witte truffel — Dit gerecht kan een volle maar frisse witte wijn gebruiken. Parmezaan brengt zout, umami en hartigheid; risotto brengt romigheid. De Paul Cluver Estate Chardonnay heeft precies genoeg frisheid om dat geheel op te tillen, zonder dun over te komen.
  • Ei met witte truffel — Kies hier geen krachtige wijn voor. Ei heeft een zachte romige structuur en witte truffel moet de hoofdrol krijgen. De frisheid van de wijn prevaleert boven de rijkheid. De Montes Alpha heeft een mooi balans tussen rijkdom en frisheid dankzij het rijpe steenfruit met frisse grapefruit in het pallet.
  • Filet met truffel en jus — Bij de combinatie van filet, jus en truffel zoek je geen overdreven zware wijn en niet teveel tannine. Maar de wijn moet wel voldoende structuur hebben voor het vlees. Vanzelfsprekend past hierbij een elegante Nebbiolo of Barbaresco. Maar ook Bourgogne gaat heel goed. Een Pinot Noir zoals Givry Premier Cru is ook een goede keus dankzij het rode fruit, vanille en verfijnde structuur.
  • Pasta met paddenstoelen en witte truffel — Dankzij de umami en aardse smaken, past hierbij een aardse, verfijnde rode wijn. Ook hier prevaleert de lokale Nebbiolo of Barbaresco. Maar misschien het verrassende alternatief is de Misty Cove Pinot Noir. Paddenstoelen en Pinot Noir zijn een klassieke combinatie. Deze Nieuw-Zeelandse Pinot Noir heeft rood fruit, gedroogde kruiden en een licht rokerige context, met zachte tannines. Die aardse/rokerige tonen kunnen heel mooi aansluiten bij paddenstoel + witte truffel, terwijl de zachte tannines de pasta niet hard maken.

Serveer de wijn niet te koud. Bij complexe witte en rode wijnen kan een iets hogere serveertemperatuur ervoor zorgen dat de aroma’s beter tot hun recht komen.

Een combinatie van eenvoud en luxe

Misschien is dat wel het mooiste aan witte truffel en wijn: je hebt niet veel nodig om een indrukwekkende culinaire ervaring te creëren.

Een bord verse pasta, goede boter, Parmezaanse kaas, een paar dunne plakjes verse witte truffel en een zorgvuldig gekozen glas wijn kunnen samen een gerecht vormen dat nauwelijks verdere uitleg nodig heeft.

Witte truffel vraagt om respect voor het ingrediënt. Wijn vraagt om balans. Samen zorgen ze voor een combinatie waarin eenvoud, terroir en verfijning centraal staan. Of je nu kiest voor een elegante witte wijn of een karaktervolle Nebbiolo uit Piemonte: neem de tijd, serveer eenvoudig en laat de aroma’s hun werk doen. Want bij witte truffel draait het uiteindelijk om één ding: genieten van iets bijzonders.

Is wijn een ultrabewerkt product?

De focus op gezond eten en drinken is nog nooit zo groot geweest als nu. En dat brengt ons bij de volgende stelling. Is wijn een ultrabewerkt product of is het nog natuurlijk?

Als je verwacht dat wijn alleen gefermenteerde druiven zijn, heb je het niet juist. De processen die vooraf gaan zijn veelzijdig en complex. Zie ook ons artikel over wijn maken en het toepassen van wijnmaaktechnieken. Het hele productieproces van druif tot wijn wordt gestuurd door menselijke beslissingen.

Wat is een ultrabewerkt product eigenlijk?

Volgens het Voedingscentrum zijn dit producten die sterk bewerkt zijn voordat mensen deze eten. Deze producten zijn niet alleen maar slecht of ongezond. Denk aan volkorenbrood uit de supermarkt of halvarine. Een product verschuift van bewerkt naar een ultrabewerkt product wanneer de bereidingsmethode van simpele keukenbereiding naar complex industriële beïnvloeding gaat.

De rol van wijngaard management en ultrabewerkt product

Er zijn heel veel menselijke invloeden in het beheer van de wijngaard. Denk aan bladerbeheer (snoeien) en bewatering. Maar ook bij het toedienen van chemicaliën voor het controleren van schimmels en infecties en zelfs bemesting kan je vraagtekens zetten of dit geen invloed zou kunnen hebben dat wijn tot een ultrabewerkt product geclassificeerd zou zijn.

Kelderbeheer is een dooddoener

Het is echter het werk in de kelder waar de daadwerkelijke reden ligt. Wijn is nog steeds een product waar geen wettelijke bepaling voor is dat ingrediënten op het etiket vermeld dient te worden. En hoewel, zeker in Europa, er een strenge wetgeving geldt, zijn er veel toevoegingen toegestaan. Denk maar aan sulfiet (om ongewenste bacteriën te voorkomen), gist (om alcoholische omzetting te initiëren, deze is vaak gecultiveerd), chaptilisatie voor suiker controle maar ook bij het filteren en klaren van de wijn (helder maken) omdat er chemicaliën worden toegevoegd om ongewenste karakteristieken uit de wijn te halen. En de lijst gaat zo maar door.

Conclusie

Het is interessant om te zien dat wijn niet geklasseerd is als een ultrabewerkt product. En dat kan ook niet. Er zijn ook natuurwijnen, biologische en biodynamische wijnen waar niet met chemische middelen gewerkt worden. Maar het zet je wel te denken. Pas sinds 2023 (!!) is het verplicht dat wijn ook melding maakt van de gebruikte ingrediënten, dit mag via QR code. Dus als consument kan je nu te weten komen wat er allemaal in de wijn zit. Maar kan je hier wijs uit? Dat is een andere vraag. En wie gaat alle etiketten valideren wanneer je met je rondje boodschappen bezig bent?

Maar om een stapje terug te nemen, doe eens een beroep op je gezond verstand. Wijn in het schap voor € 3,50 is dat reëel? Wanneer je nagaat wat de kosten zijn dan kan je niets anders doen dan aannemen dat er veel chemicaliën gebruikt moeten worden om de opbrengst zo hoog mogelijk te maken.

Natuurlijk, wijn bevat alcohol en dat staat tegenwoordig op een zwarte lijst. Maar zoals altijd, geniet en drink met mate. Wijn drinken is in mijn beleving van wijn genieten. En daar zit de crux. Een wijntje van € 3,50 is gericht om direct te drinken, zonder teveel complexiteit of diepgang. Neem eens een flesje wijn waar je meer voor betaald, maar geniet bewust. Gebruik al je zintuigen en Geniet. Daarmee is de kans ook groter dat de wijn geen ultrabewerkt product is, want er is meer marge.

Gezellige proeverij tussen de druiven

Onlangs was ik in zuid Limburg en bezocht daar verschillende wijndomeinen, zoals St Martinus en Domaine Salamander. Maar ook een andere wijngaard die hard aan de weg aan het timmeren is; Wijndomein Mergelsberg.

Mijn aandacht werd getrokken door de aanplant van Gewürztraminer, maar helaas bleek dat de opbrengst dusdanig beperkt is dat daar geen monocépage van gemaakt wordt. Maar ja, dat is achteraf. In een klein gezelschap hebben we genoten van een gezellige proeverij die in de wijngaard werd gehouden, met een korte wandeling tussen de druiven door.

Hoe het begon

De vader van Steyn had al vroeg interesse in wijnbouw. Samen met een paar vrienden begon hij met een kleine wijngaard in de jaren 80 van de 20e eeuw. Op het Mheerelindje werden Pinot Noir, Cabernet Sauvignon, Merlot, Sauvignon Blanc en Gewürztraminer aangeplant. Hieruit blijkt dat ze van een uitdaging hielden. Om een Cabernet Sauvignon rijp te krijgen in Nederland kan je met recht een uitdaging noemen!

Pas in 2010 werd het domein officieel opgericht. De focus op rode wijnen van de Vitis Vinifera-familie is gebleven, wat op zichzelf al uniek is. Blauwe druiven hebben eenmaal meer zonlicht nodig om goede rijpheid en suikergehalte te bereiken. Terwijl Nederland nou niet bekend staat om haar zonnige klimaat. Maar toch in het Noordal is dit haalbaar, dankzij een uniek microklimaat (en de klimaatverandering helpt daar ook aan bij!).

Steyn heeft na wat omzwervingen rond Amsterdam besloten terug te keren naar zijn geboortegrond en het initiatief van zijn vader overgenomen. Terwijl zijn vader nog steeds nauw betrokken is bij het wijn maken.

In 2020 kwam de wijngaard Vroelen erbij. Met de uitbreiding van 2ha kwamen er nieuwe mogelijkheden voor de verfijning van de stijl. Naast Pinot Noir en Merlot, werden ook Cabernet Franc, Sauvignon Blanc en Sémillon aangeplant.

De meest recente aanschaf in 2025 van Kutersteen completeerde de huidige grootte van Wijndomein Mergelsberg. Deze 0.5ha bevat uitsluitend Pinot Noir.

Inmiddels is het areaal uitgebreid naar ongeveer 3ha en de wijn wordt geproduceerd onder de beschermde oorsprongsbenaming BOB Mergelland.

Daarnaast zijn Steyn en zijn vader betrokken bij het wijn maken van diverse andere wijngaarden.

Mergelbergs’ terroir

Het terroir van wijndomein Mergelsberg kan met recht uniek genoemd worden. De helling van het grootste perceel ligt op een zuiden gerichte helling in het Noordal. De bodem bestaat uit een dunne toplaag van löss met daaronder Gulpens Krijt, een oude kalksteenlaag. Hierover kan je ook meer informatie vinden in het VVV in Valkenburg overigens, waar ze diep ingaan op de bodemstructuur. Bij het planten van de wijnstokken, zijn 20cm diepe gaten geboord in het kalksteen, waardoor de druivenstokken direct contact hebben met de mineraalrijke ondergrond. Dit zorgt voor optimale voeding en gecontroleerde wateropname. En dit draagt weer bij aan de verfijnde smaak van de wijnen!

De druiven worden overigens met de hand geplukt door een vast team, met een flexibele schil van vrijwilligers.

Gezellige proeverij onder een grote eik

In de wijngaard staat een markante grote eik die bewust daar gelaten wordt, hoewel deze in tijden van droogte veel water opneemt ten koste van de wijnstokken. Maar het biedt ook mogelijkheden, zoals een schitterende locatie voor een gezellige proeverij tussen de druiven.

We kregen vier wijnen voorgeschoteld waar we van onder de indruk waren!

Een gezellige proeverij tussen de druiven bij Wijndomein Mergelsberg

Sauvignon Blanc-Semillon 2025

Waarschijnlijk is Wijndomein Mergelsberg de enige in Nederland met Semillon aanplant. De wijn heeft geen malo of houtrijping gehad om de wijn zo zuiver mogelijk te houden. Wel heeft de wijn enkele maanden gerijpt in RVS vaten. De uiteindelijk blend bestaat voor 65% uit Sauvignon Blanc en 35% Semillon voor de body. Gekozen is om de fles af te sluiten met de luxe Vino-Lok, een glazen dop met kunststof ring.

Dit resulteert in een wijn die strogeel van kleur is. Verder is ze helder met een lichte kleur intensiteit met mooie tranen. In de geur echter is de wijn stuivend. Waarbij je direct denkt aan tonen van gras, groene appel, kruisbes, stro en witte bloesem.

De wijn is tintelend fris met een bovengemiddeld zuurtje. Het mondgevoel is prettig vol (mede dankzij de sémillon) met een lichte honing toets in de afdronk. Het alcohol gehalte is gemiddeld. Dit maakt het een zeer prettige wijn om van te genieten en goed te combineren met een salade van geitenkaas of schaal- en schelpdieren.

Cabernet Franc rose 2025

Deze rosé is gemaakt van 100% Cabernet Franc dat één week schilcontact heeft gehad. De wijn heeft ook malolactische vergisting ondergaan. Dit resulteert in een wijn, zalmroze van kleur met een heldere, lichte intensiteit.

In het glas is de geur intensiteit bovengemiddeld met aroma’s van aardbeien, frambozen en rozebottel.

De wijn is droog en de body is rond en aangenaam, terwijl het alcohol is gemiddeld is – de wijn ligt heerlijk op de tong. De smaak intensiteit is heerlijk met een pallet van rood fruit met een lichte kruidigheid. De afdronk is wat langer dan verwacht bij rosé waarbij de tannine meer aanwezig is dan je mogelijk zou verwachten bij rosé. Hierin galmt ook de mineraliteit van de mergelse bodem door.

Pinot Noir 2023

De 100% Pinot Noir uit 2023 heeft 10 maanden op Hongaars barrique gelegen en, zoals met alle rode wijn, malolactische vergisting ondergaan. En dat heeft de wijn erg goed gedaan! De wijn is diep donkerpaars van kleur met prachtige tranen.

In het glas kom je in aanraking met de heerlijke geur van zwarte bessen, bramen, vanille en aardse toetsen als leem. De body en alcohol zijn gemiddeld, waar de body echt wel iets voller mag zijn. De tannine is boterzacht. Diverse smaaksensaties rollen over elkaar heen, zoals zwart fruit, een prettig botertje, vanille en chocolade. De afdronk is aangenaam lang, vooral door de houtrijping.

Pinot Noir Reserve Emilia 2022

Als laatste wijn kregen we de Pinot Noir Reserve Emilia ingeschonken. De wijn is vernoemd als eerbetoon naar de moeder van eigenaar.

De wijn heeft maar liefst 24 maanden gerijpt op Hongaars barrique en vanzelfsprekend malolactische vergisting ondergaan.

Deze wijn is met recht een reserve te noemen. Hoewel de BOB Mergelland of het Nederlandse classificatie systeem deze term niet erkennen, wordt het vaak gebruikt om wijnen met een lange rijpingstijd aan te duiden. En dat komt duidelijk terug in het aroma en het palet. Hoewel de geur intensiteit gemiddeld te noemen is, zijn de aroma’s van cassis, kersen, eucalyptus, koffie en rozemarijn duidelijk aanwezig. Het is een ingetogen wijn, een echt pareltje. De stijl is complex met een gemiddelde body en zachte zeer goed geïntegreerde tannine en alcohol. De intensiteit in de mond is meer dan gemiddeld te noemen. Denk hierbij aan het palet van zwart fruit, kruiden als rozemarijn en eucalyptus, toast en koffie. De afdronk is zeer lang en aanhoudend.

Conclusie

Hiermee sluiten we een heel gezellige maar vooral geslaagde proeverij af. De druiven zijn nog niet rijp, maar daar zal snel verandering in komen.

Naast een zeer prettig gezelschap en een gastheer vol passie voor wat hij doet, zijn de wijnen ook echt goed in elkaar gezet. Ondanks dat we hier praten over druivensoorten die je niet direct in het Nederlands landschap zou verwachten, omdat ze meer en meer intense zon nodig hebben, doen ze het erg goed in Noorbeek.

Zeker met de veranderingen in klimaat, zullen we meer gaan horen van deze wijnen!

Nieuwe Duitse wijn regels

De Duitse wijn wet dateren uit 1971 waarbij de regels het suikergehalte centraal stelden. Dit is waar de filosofie van de Duitse Wijnbouw Vereniging (Deutscher Weinbauverband) om heeft gedraaid. Nu stond er een groep wijnboeren op die terroir boven suikergehalte zetten en deze verenigden zich in Verband Deutscher Prädikatsweingüter (VDP). Ongeveer 200 leden sloten zich hierbij aan.

Nu moeten we even terug in de tijd. Reeds in het jaar 2021 nam het Duitse parlament een nieuwe wijn wet aan met nieuwe regels hoe kwaliteit van wijn moet worden vastgesteld. Hierbij verlegde men de aandacht van suikergehalte naar de geografische oorsprong van de wijn. Dit klinkt bekend, aangezien we dit herkennen in de meeste wijnregio’s in de wereld. Hoe specifieker het wijnbouwgebied kan worden aangewezen, hoe hoger de kwaliteit van de wijn; ofwel de classificatie op wijngaard niveau zoals we dat in Bourgogne kennen.

Wat mogelijk opvallend te noemen is, is dat de Duitse wetgever de producenten vijf jaar de tijd heeft gegeven om zich hieraan aan te passen. Met de 2026 oogst zal deze nieuwe wijn regels omarmd worden voor de Duitse wijnen – hoewel er nog een aantal plooien glad gestreken moeten worden. En tegelijkertijd dienen producenten hun perspectief te wijzigen. Decennialang lag de focus op de interne markt en de meeste producenten creëerden een one-stop-shop voor wijnstijlen. Maar met de introductie van de nieuwe Duitse wijn regels zal deze focus moeten veranderen.

Het goede nieuws

De ingewikkelde classificatie op basis van suikergehalte kunnen we vergeten. Maar gelukkig behoudt de nieuwe wetgeving de unieke Prädikat-ladder voor het meten van de rijpheid van de druiven bij de oogst. Het gaat alleen meer naar de achtergrond. Dus de termen Kabinett, Spätlese, Auslese, Eiswein, Beerenauslese, Trockenbeerenauslese blijven bestaan maar hebben als doel om de stijl en rijpheid aan te duiden.

Al met al sluit het nieuwe systeem beter bij de Europese appellatiesysteem en huidige klimaat- en marktrealiteiten. Maar hier zien we meteen de uitdaging. De regels zijn net als Duitse wijn; gedetailleerd en complex maar zeker de moeite waard om te leren kennen!

Wat is dan ingewikkeld?

De nieuwe wetgeving is dus gericht op de oorsprong van de wijnen en gaat weg van het mostgewicht als kwaliteitsindicator. Dit legt tevens de nadruk op de huidige klimaatveranderingen waarbij te vroeg plukken leidt tot druiven met lager mostgewicht of later geplukte druiven met hoger mostgewicht. Terwijl in beide gevallen de wijn van hoge kwaliteit kunnen zijn.

Er zijn twee soorten Qualität-wijnen, zonder Prädikat en met Prädikat. Een Qualität-wijn zonder Prädikat is per definitie droog, maar kan worden verrijkt (chaptilisatie) om het alcoholgehalte te verhogen.

Qualität-wijn met Prädikat is altijd zoet, variërend van fruitig zoet (Kabinett) tot edelzoet (Trocken-Beerenauslese). Chaptilisatie is niet toegestaan. Het Prädikat is onder andere afhankelijk van het suikergehalte

In plaats hiervan komt dus de oorsprongindicator die geldt voor beide Qualität-wijnen. Hoe kleiner de geografische aanduiding (of hoe preciezer de locatie), hoe strenger de kwaliteitscriteria.

Net als in andere landen, vormt de Deutscher Wein (of Vin de France, Vino da Tavola, Vino de Mesa/Vino de Espana) de basis. Dit is de wijn zonder beschermde geografische bescherming en kan dus worden gemaakt van druiven uit het hele land (geblend of niet). De volgende trede is Landwein (IGP in Frankrijk/Italië of Vino de la Tierra in Spanje). De druiven komen dan uit een specifieke regio en hoewel er beperkingen kunnen bestaan voor toegestane druivenrassen, wijngaardbeheer en wijn maken, bestaat er nog steeds veel vrijheid. Bovenaan in de piramide vinden we Qualitätswein en Pradikätswein. En hier wordt het meer ingewikkeld.

Qualitätswein en Pradikätswein

Laten we hier iets dieper op in zoomen.

Anbaugebiet

De basis binnen de PDO ofwel Qualitätswein en Pradikätswein is het Anbaugebiet. Dit omvat elk van de 13 wijnbouwgebieden van Duitsland, zoals Mosel, Ahr, Pfalz en Rheinhessen.

District/Regio

De volgende stap is het Bereich en omvat tevens de Grosslage. Het Bereich definieert een kleiner gebied binnen het grotere Anbaugebiet. Dit gaat gepaard met meer specifieke beperkingen om de oorsprong beter te kunnen benadrukken. Let wel, dit betekent niet altijd dat de kwaliteit beter is (maar daar wordt wel vanuit gegaan).

Een Grosslage is een collectief wijngaardgebied en kan over meerdere districten (en dus ook dorpen) uitstrekken. Hoewel deze twee classificaties vaak samen worden genomen, kan je zeggen dat een Grosslage specifieker toegewezen kan worden. En dus eigenlijk hoger in de hiërarchie moet komen staan. Echter dat is in de nieuwe wetgeving niet helder opgenomen.

Ortsteil

Wijnen met een Ortsteil-appellatie zijn wijnen waar minimaal 85% van de druiven uit de wijngaarden binnen een gemeentegrens liggen.

Hier ligt een uitdaging. Veel van de wijngaarden overschrijden de gemeentegrenzen. Een goed voorbeeld is de zeer bekende Piesporter Goldtröpfchen uit de Mosel. De wijngaard overschrijdt de grens tussen de dorpen Piesport en Drohn. En omdat de wijngaard grotendeels op het gebied van Drohn ligt, zou de wijn Drohner Goldtröpfchen moeten gaan heten. En dat bekt toch minder goed…

Einzellage

De hoogste kwaliteit in de oorsprongspiramide is de wijngaard ofwel Einzellage. Tot dusver ook weinig anders dan bij de appellatie in andere landen. En net als in de Bourgogne, kennen we nog 2 extra klassen: Erstes Gewachs (Premier Cru) en Grosses Gewachs (Grand Cru).

Maar ook brengen de aanduiding van een Einzellage additionele vereisten met zich mee. Indien de producent ervoor kiest om een Einzellage op het etiket te vermelden, is de producent verplicht ook het dorp of district erbij te vermelden.

Ook mag in Duitsland nu eindelijk een Gewann, ook bekend als lieu-dits, op het etiket vermelden. Maar hier gelden dezelfde eisen voor als bij een Einzellage.

Waar staan Erste en Grosse Gewachs

De VDP stond aan de basis van de Premier en Grand Cru’s in Duitsland. Deze waren in het leven geroepen om de meest gewaardeerde en historische wijngaarden te erkennen en beschermen. Met als gevolg dat sinds de lancering in 2002 deze wijnen genieten van internationale allure en daarmee gepaarde prestigieuze prijzen. Maar er zijn geen duidelijke afspraken wie de status mag definiëren en er is geen wettelijke grondslag. De DWV vertegenwoordigt de meerderheid van de producenten, maar de VDP is de grondlegger. En beiden willen natuurlijk invloed kunnen uitoefenen.

Verder bestaat de Duitse wijnindustrie voor 75% uit bulkproducenten en coöperaties. Terwijl slechts 25% onafhankelijke producenten zijn die zich juist focussen op de Erste en Grosse Gewachs status. Hierdoor is makkelijk de conclusie te trekken dat veel wijnproducenten niet hebben nagedacht over wat er nodig is voor een wijn van Cru-status. En door de Cru-status open te stellen aan iedereen, ondermijnt dat de succesvolle status van de huidige Cru’s.

Tot zover

Er zijn duidelijk nog een aantal beslissingen te maken die de Duitse wijnindustrie vorm zullen gaan geven. En dat zal echt niet vanaf jaargang 2026 zijn. Het lange termijndoel zal een volwaardig appellatiesysteem zijn. De DWV en VDP moeten eerst gezamenlijk overeenstemming bereiken over de criteria, de beoordeling van wijngaardlocaties en geschiktheid voor het produceren van uitstekende wijnen.

Het huidige model van one-stop-shop van de wijnstijlen is inmiddels achterhaald. Maar voor veel Duitse wijn producenten is het nieuwe systeem van regels een grote omschakeling.

Voor de consument zal hier zeker nog een uitdaging in liggen om het beter te begrijpen. De “oude termen” blijven nog steeds in gebruik, terwijl deze met jaargang 2026 een andere rol hebben gekregen. Dus wanneer een consument over verschillende jaargangen heen kijkt, moet dit goed in het achterhoofd worden gehouden.

Meer zal dus nog volgen!

Een speciaal moment

Lang heb ik gewacht op een speciaal moment om een bijzondere wijn te openen. Dit gaat over de Beerenauslese 1976 van Weingut Heinrich Mayer Jr. Deze wijn is nu 50 jaar oud maar nog verrassend goed!

Weingut Heinrich Mayer jr

Ongetwijfeld zal dit domein niet bovenaan uw lijstje staan van favoriete wijnen. Het is namelijk een relatief klein, maar ambachtelijk familiebedrijf dat waarschijnlijk meer dan 400 jaar bestaat! In de 17e eeuw begon de familie Mayer als traditionele druiventelers op de steilen leisteenhellingen rond het stadje Zell langs de Mosel. De toevoeging “jr” kwam later toen opeenvolgende zonen het bedrijf overnamen.

Inmiddels is het bedrijf getransformeerd naar een Weinhotel waar de eigen geproduceerde wijnen direct aan de gasten.

Steile wijngaarden

De absolute kern van dit domein is Riesling. Dit vullen ze aan met kleine volumes Weissburgunder (Pinot Blanc) en Grauburgunder (Pinot Gris). Om de hoge kwaliteit te waarborgen, worden bewust minder trossen per wijnstok geoogst, om de concentratie van de druiven te verhogen.

Een groot deel van de druiven staan aangeplant op de zeer steile hellingen van de Einzellage-wijngaarden Zeller Burglay-Felsen en Zeller Petersborn-Kapertchen. Van deze laatste is deze wijn afkomstig. Deze wijngaarden staan bekend om hun zeer hoogwaardige kwaliteit Riesling-druiven die wijnen voortbrengen met een kenmerkend mineralig en fruitig karakter.

Zeller Schwarze Katze

Een andere wijn die zeer bekend staat is Zeller Schwarze Katze. Deze wijn is afkomstig van een Grosslage en kent dus meerdere producenten, waaronder Weingut Heinrich Mayer Jr. Het verhaal achter deze wijn dateert uit 1863. Enkele wijnhandelaren bezochten een lokale producent om verschillende wijnen te proeven. Na een uitgebreide proeverij bleven slechts enkele vaten over, maar de handelaren konden het niet eens worden wat de beste wijn was. Totdat de vrouw van de wijnboer de kelder binnenkwam, gevolgd door een zwarte kat. Deze kat ging op één vat zitten en begon te blazen alsof de kat het vat wilde beschermen. Dus de handelaren kozen dit vat, want het moest wel de beste zijn.

Toen de handelaren een volgende keer terug kwamen, vroegen ze wederom naar deze wijn. Sindsdien kreeg deze wijngaard een nieuwe naam – Zeller Schwarze Katze.

De Zeller Schwarze Katz wordt voornamelijk gemaakt van de Rieslingdruif, die uitstekend gedijt op de leistenen hellingen langs de Mosel. Deze druif zorgt voor een frisse, fruitige wijn met een verfijnde smaak. Het is een toegankelijke wijn die goed past bij verschillende gerechten, maar ook uitstekend op zichzelf gedronken kan worden.

Dit is uitgegroeid tot een internationaal merk en wijnen uit Zell kunnen overal gekocht worden.

Beerenauslese 1976

Beerenauslese 1976 voor een speciaal moment. Gemaakt met behulp van ChatGPT.

Terug naar waar we begonnen, een speciaal moment met de 1976 Beerenauslese. Het was een gok of deze wijn nog goed was. Oké, het moet gezegd worden dat de wijn wel over de top was, maar vooralsnog bijzonder bekoorlijk. De fles was verzegeld met was onder de capsule.

De wijn was ambergeel van kleur met bruine reflecties, helder en diep van kleur met een mooie viscositeit (tranen op het glas).

Een uitgesproken en zuivere neus met een vleugje petroleum, gekonfijte vruchten en vijgen. Wanneer de wijn wat langer staat opent ze meer en gaat de petroleum naar de achtergrond.

De wijn heeft een volle body, zoet maar zonder dit te benadrukken (ik zou “lush” zeggen). Ondanks de leeftijd nog een bijzonder prettig hoog zuur en laag alcohol percentage. Het smaakpalet is ook expressief met gekonfijte vruchten, beetje steenfruit voor in de mond, gedroogde vijgen en honing.

De afdronk houdt erg lang aan en is mooi in balans dankzij de verfrissende zuurgraad en gematigde zoetheid.

Kortom dit speciaal moment werd bekroond met een geweldige wijn van zeer hoge kwaliteit. Het laat duidelijk zien waartoe de Mosel in staat is. Ben je in de buurt, is dit kleine huis zeker de moeite waard om te bezoeken.

Nederlandse topkwaliteit van St Martinus

Wanneer mensen aan wijn denken, komen landen als Frankrijk, Italië en Spanje vaak als eerste in gedachten. Toch bewijst Nederland al jaren dat ook hier uitstekende wijnen worden geproduceerd.  Een van de meest toonaangevende en innovatieve wijndomeinen is toch wel Wijngaard St Martinus van Stan Beurskens uit Vijlen, waar Nederlandse wijnen van topkwaliteit worden geproduceerd.

Wijnbouw op unieke Limburgse bodem

De wijngaarden van St. Martinus liggen op de zonnige hellingen van Zuid-Limburg. Dankzij het glooiende landschap, de kalkrijke bodem en een gunstig microklimaat beschikken de druiven over uitstekende groeicondities. De combinatie van traditionele wijnbouw en moderne technieken zorgt voor wijnen met een uitgesproken karakter en een hoge kwaliteit.

De meeste wijngaarden vinden we hoger gelegen op löss of mergel (krijtsteen) bodems. Daar waar löss vocht en voedingsstoffen goed vasthouden, levert dit ronde, fruitige wijnen op. Terwijl mergel juist frisse mineraalrijke wijnen met strakke zuren en lange houdbaarheid opleveren.

De naam St Martinus komt ook niet als een verrassing. Aangezien de kerk in Vijlen is gewijd aan de heilige St Martinus, en deze zelfde heilige ook de patroon voor de wijnbouwers rondom Tours (Val de Loire) is, was deze naam al snel gekozen.

Snelle ontwikkeling

Vanaf 2003 ondergaat Wijngaard St Martinus een snelle ontwikkeling. Wat ooit begon met 0.5ha, groeide met de aankoop van 1ha tot 2.5ha. In 2006 komt er weer 1.5ha bij. Tot 2010 groeit de aanplant tot 11,3ha. En vooral de overname van het bijna 10ha grote wijngaard Ceres in 2019 gaat het snel. Uiteindelijk anno 2024 beslaat Wijngaard St Martinus 32ha en is daarmee het grootste domein in Nederland.

Ook qua onderscheidingen is de ontwikkeling indrukwekkend. De blend van Hegel en Rondo ontving in 1999 de eerste (bronzen) medaille door Frankrijk. Deze onderscheiding betekende de eerste internationale erkenning voor het jonge Nederlandse wijnbedrijf en bevestigde dat Nederlandse kwaliteitswijn internationaal serieus werd genomen. Terwijl in 2016 Wijngaard St Martinus de 100e internationale medaille in ontvangst nam.

Innovatie als kracht

Wat Wijngaard St Martinus onderscheidt, is de voortdurende zoektocht naar verbetering. Het wijnhuis werkt met zowel klassieke als nieuwe, schimmelresistente druivenrassen die beter bestand zijn tegen het Nederlandse klimaat. Hierdoor kan duurzamer worden gewerkt met minder gewasbescherming, zonder concessies te doen aan smaak en kwaliteit.

Vooruitstrevende rode wijn en kennisoverdacht

Zo maakte Wijngaard St Martinus ook de eerste Nederlandse rode wijn van topkwaliteit in 1990. Dit was een cuvée van maar liefst 8 druivenrassen van o.a. Regent, Rondo, Hegel, Zweigeltrebe en Pinot Noir.

Daarnaast fungeert Wijngaard St Martinus sinds 2007 ook als kennis- en adviescentrum voor wijnbouw in Nederland en België.

Afvalproduct hergebruikt

In 2012 besluit Stan om van de overgebleven schillen te herbruiken en er een destillaat van te maken met een verwijzing naar de 3 Wijzen. Zo is Caspar een destillaat dat 4 jaar houtlagering heeft gehad, Melchior 6 jaar en Balthasar 10 jaar en daarmee dus dit jaar pas verschenen.

Eigen wijnkelder

En om over innovatie te spreken… in 2013 gaat de schop in de grond voor een wijnkelder en kenniscentrum dat 5 jaar later in gebruik wordt genomen. Het ontwerp is geheel duurzaam en innovatief opgebouwd. Door te werken met zwaartekracht in plaats van pompen, gebruik te maken van aardwarmte, natuurlijke reiniging van het afvalwater, hergebruik warmte en water, is het gehele centrum energie neutraal.

Sulfiet of niet?

Sulfiet wat doet dat ookelweer? Allereerst sulfiet is een natuurlijke stof die kan ontstaan bij alcoholische vergisting. Sulfiet wordt aan wijn toegevoegd om de groei van ongewenste bacteriën en gisten af te remmen. Hierdoor beschermt het de wijn tegen oxidatie. Het voorkomt wijnbederf (dat het azijn wordt) in een vroeg stadium.

Een vaak gehoorde opmerking is dat mensen hoofdpijn krijgen van sulfiet. Dit is onjuist. Sommige mensen die overgevoelig zijn voor sulfiet en/of astma patiënten kunnen klachten krijgen zoals ademhalingsproblemen, huiduitslag en maagklachten.

In 2017 komt Stan met de eerste “sulfietvrije” wijn uit Nederland. De Alba Pura is een witte wijn van Riesling waar geen sulfiet is toegevoegd. In plaats daarvan gebruikt Stan een extract van citroenmelisse, wat dezelfde werking voor ogen heeft. Maar er is nog geen wetenschappelijk bewijs voor de werking op langere termijn.

En meer

En wat dacht u van de eerste Brut Nature van Nederland die in 2015 gebotteld werd? Dat was 3 jaar eerder dan nabijgelegen Domein Holset. Ook was Stan, samen met Domein Holset aanjager voor internationale erkenning. Deze kwam in 2018 met BOB Vijlen. En één van de mogelijk meest bijzondere projecten is toch wel de Brut de Mer. Hierbij werd mousserende wijn gedurende 12 maanden gelagerd op 15m diepte in de Oosterschelde. Het was niet uniek, zie ook ons artikel over de Bodensee, maar was wel de eerste (en enige) in Nederland.

Topkwaliteit wijnen van Wijngaard St Martinus

Inmiddels beslaat het assortiment van Wijngaard St Martinus ruim 30 verschillende wijnen; mousserend, wit en rosé, monocépage of blends. Hiervan heb ik er een aantal geproefd, die ik graag met u wil delen.

Nederlandse topkwaliteit wijnen van St Martinus

Oorsprong

De SB (Stan Beurskens) Selectie “Oorsprong” is een monocépage van Riesling. Hier was ik erg nieuwsgierig naar, Nederlandse topkwaliteit Riesling is toch altijd bijzonder. De wijn heeft 8 maanden houtrijping en malolactische omzetting gehad.

Dit resulteert in een prachtige wijn met gouden glans. De aanzet is bijzonder expressief in de neus; citrus fruit en bloemig. Helaas zwakt deze sneller af dan wenselijk is. Dit wordt goed gemaakt in het palet. De wijn heeft een hoge zuurgraad en wisselt citroen en groene appel af met witte bloemen en een gelaagde honing in de afdronk. De alcohol is met 13% hoger dan gemiddeld. De afdronk is prettig en middellang. Kortom een goede Riesling die zich zeker kan meten met de Duitse concurrentie.

Prestige wit 2023

De Prestige wit is een blend van hybride of moderne rassen Souvignir Gris, Solaris en de klassieke Chardonnay. De wijn heeft maar liefst 18 maanden houtrijping gehad. Dit resulteert in een mooie strogele wijn met een gemiddeld intense neus. Hierin spelen vooral perzik, florale tonen en kamille een rol. Fruitig in de aanzet (citrus en steenfruit), met een subtiele laag van kruidigheid en vanille. De wijn heeft een gemiddelde body en bovengemiddelde zuurgraad. De afdronk is erg aangenaam. Dit is een topkwaliteit wijn die laat zien waar Nederlandse wijnen toe in staat zijn!

Multi-blend 7 zonden

Alleen de naam intrigeert al. De 7 zonden is een blend van PiWi rassen Cabernet Cantor en Cabernet Cortis. Maar is ook een blend van jaargang 2019, 2020 en 2021. De wijn heeft 18 maanden houtrijping gehad. De kruidige en krachtige tannine maken deze wijn een krachtpatser die zeker zuurstof nodig heeft voor je deze inschenkt. Wanneer de wijn te vroeg ingeschonken wordt, is de tannine erg hoekig en dominant. Wanneer de wijn de avond ervoor is geopend is er een wereld van verschil.

De wijn is diep donkerpaars van kleur met een expressieve neus van rijpe kersen, donkerfruit en kruidnagel en leer. De fijne zuren zijn prominent aanwezig, evenals de tannine (wanneer de wijn onvoldoende zuurstof heeft gehad). In de mond ervaar je een volle rijke wijn met primaire aroma’s van bramen, zwarte bessen, cassis en naast de secundaire aroma van vanille ook tertiaire aroma’s als laurier en chocolade. De wijn is een beetje drogend door de tannine structuur maar kent wel een goede lange afdronk.

Goed gestructureerde Olivier

De Olivier is een blend tussen Pinot Noir en Monarch en heeft 12 maanden houtrijping gehad.

Het is een volle sappige wijn met een medium tot diepe robijnrode kleur met een paarse gloed aan de rand. Rijk aan bramen en zwarte bessen in de neus met een zweem van specerijen. De zachte tannine voelt prettig aan bij de volle body van de wijn in combinatie met gemiddelde zuurgraad. Een heerlijk balans tussen deze aspecten dat afwisselt met het fijne zwarte fruit in combinatie met vanille tonen. De afdronk is soepel en lang.

Conclusie

Het mag duidelijk zijn dat Wijngaard St Martinus een vooruitstrevende speler in de Nederlandse markt voor topkwaliteit wijnen is. Stan Beurskens heeft een duidelijke stempel gedrukt om te laten zien waartoe Nederlandse wijnen in staat zijn. Natuurlijk heb ik slechts een viertal wijnen geproefd, maar ze zijn indrukwekkend.

Love4Wine
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.